7 Ауыспалы егісте топырақты өңдеу жүйесін құру.

Бұл бөлімнің жұмысын аяқтағанда студенттер алдында құрған ауыспалы егістер үшін топырақты өндеу жүйесін құрады. Жазуды келесі түрге келтіреді.

45. Ықтырмалы сүр танапты өңдеу технологиясы

№

Өңдеу әдістері

Сапа көрсеткіштері

Өңдеу кезеңі

Құрал маркасы

Агрошараның қажеттілігі

1

Культивация немесе тырмалау

8-10

Алғы дақыл жинаған соң

КПШ-9 ОП-8 БИГ-3 БМШ-15

Арамшөптерді құрту үшін және топырақты қопсыту үшін

2

Суперфосфат енгізу

60-90 см

Көктемде бірінші культивацияға дейін мамырдың бірінші бөлігі

СЗС -2,1 ГУН-4

Өсімдіктер қабылдай алатын фосформен топырақты байыту

3

Культивац ия

Тереңцігі 8-10см

Арамшөп өскіндері

КПШ-9 КПЭ-3,8,

Арамшөптерді жою үшін

ОП-8

ОП-12,

КТС-10-

01

4

Культивац ия

теревдігі 8-10 см

Арамшөп өскіндері

КПШ-9 КПЭ-3,8

Арамшөптерді жою үшін |

қаулап

ОП-8

шыққанй

ОП-12

а(18-

КТС-10-

23.06)

02

5

Культивация

терендігі 6-8см

Арамшеп-тер өскіндері

ОП-8, ОП-12 КПЭ-3,8

Арамшөптерді жою үшін, ықтырмалы өсімдіктерді егуге

қаулап

топырақты

шыққанда

дайындау үшін

5-10.07

.

6

Қышадан

Себу нормасы

5-10.07

СЗС-2,1 СКН-3

Катоктау үшін, жел

үш. қатарлы ықтырма егу

500-600 г/га, себу терендігі 4-5см

эрозиясынан топырақты сақтау үшін І

7

Культивация

тереңдігі 8-10см

Арамшөптер

КПШ-9 КПЭ-3,8

Арамшөптер 1 жою үшін

пайда

ОП-8

болғавда

КТС-10-

25-30.07

02

8

Терең қопсыту

тереңдігі 25-27см I

15-20.08

ПГ-3-5 КПГ-250

Топырақ жыртылатын қабатының

құрылысын реттеу

және арамшөптерді

| жою үшін

Жеке дайындалу үшін сұрақтар.

1. Топырақты өңдеу деген не және өсімдік өміріне ол қалай өсер етеді?

2. Топырақты өндеу қандай міндет атқарады?

3.Топырақты өндегенде қандай технологиялық операциялар жасалады?

4.Топырақ өндеудің қандай әдістері бар?

5. Топырақтың физикалық-механикалық қасиеттеріне не жатады?

6. Топырақ өңдеуге физикалық-механикалық қасиеттердің қандай қатынасы бар?

7. Топырақтың физикалық пісуі деген не және оны қалай анықтайды?

8. Жел эрозиясы бар аймақтарда топырақ өңдеудің өзіне тән қандай ерекшеліктері бар?

9. Топырақты өңдеу құралдары мен әдістерін таңдауында қандай жағдай анықтайды?

10Топырақты негізгі өңдеуге қандай шаралар кіреді?

11. Қандай өндеулер беткі және таяз деп саналады?

12. Топырақты арнайы өндеудің қандай өдістері бар?

13. Топырақты минималды ендеу деген не және оның бағыттары?

14. Беткейлі жерлерде топырақты өңдеудің қандай ерекшеліктері бар?

15. Жел және су эрозиясы бар жер аймақтарда көпжылдық шөптерден кейін топырақты қалай өңдейді?

16. Топырақтың жыртылатын қабатын теревдетудің қандай әдістері бар?

17. Топырақ өндеу жүйесі деген не?

18. Сүрі танапты өңдегенде қандай мақсат шешіледі?

19.Жазықтілгішті сүр танапты өндеу технологиясыный қандай кемістігі бар?

20.Таза сүрі танап қандай түрлерге белінеді?

21. Қара сүрі танап пен ертенің айырмашылығы неде?

22. Екпе сүрі танаптың өндеу технологиясы қандай?

21. Жасыя сүрі тақаптың өкпеден, ықтырмалыдан, тазадан айырмашылығы қандай?

21. Құрама сүрі танаптың өндеу технологиясы қандай?

22. Жаңа жерлерді өндегенде қандай мақсаттар

26. Суармалы жағдайда топырақ өндеудін ерекшеліктері бар?

27. Далалық жұмыстардың жалпы сапалық көрсеткіштеріне не жатады?

28. Жыртуға, терең қопсытуға, кулътивацияға, тырмалауға, дақыл себуге қандай агротехникалық талаптар қойылады?

Қолданылған әдебиеттер

1. Бараев А.И. Основные положения почвозащитной системы земледелия и ее влияние на формирование урожая яровой шленицы.- В кн.: Яровад пшеница.-М.:Колос, 1978. 158-198 б.

2. Бахтин П.У. Исследования физико-механических и технологических свойств основных типов почв СССР.-М.:Колос, 1969. 2716.

3. Берестовский Г.Г. Обработка почв с легким механическим составом после многолетних трав. В кн.: Зональные почвозащитные технологии возделывания полевых культур-Сборншс научных трудов ВНИИЗХ/ Целиноград: 1980. 75-79

б.

4. Бугайченко Н.В. Справочник пахаря.-М.: Россельхозиздат,1977. 143 б.

5. Буров Д.И. Научные основы обработки почв Заволжья.-Куйбышев, 1970.294 б.

6. Вольская Н.А. Влияние различных технологий подготовки пара на продукгивность яровой пшеницы. В кн.: Некоторые вопросн полевых культур в Северном Казахстане, Сборник Научных трудов ВНИИЗХ/ Целиноград; 1983. 31-39 б.

7. Воробьев С.А., Каштанов А.Н., Лыков Л.М., Макаров И.П. Земледелие.-М.: Агропромиздат, 1991. 324-518 б.

8. Грабановский А.П. Комплект противоэрозионных машин, — М.: Агропромиздат, 1991. 234-518 б.

9. Данилов Г.Г., Каргин И.Ф., Немцев Н.С. Система обработкипочвы: Росселъхозиздат, 1982. 269 б.

10. Зенкова Е.М. Богара, пары, урожай.-Алма-Ата: Кайнар, 1988.-

1346. Н.Зинченко И.Г., Скоробогатова В.Н. Результаты изучения эффективности комбинированного пара.- В кн.: Некоторые БОПРОСЫ агротехники полевых культур в Ссверном Казахстана.

-Сборник научных трудов ВНИИЗХ/ Целиноград, 1983. 20-31

б. *2.3ккчекко С.И. ЗффсктиБность разлкчных пркемов безотвальной обработки южных карбонатных черноземов Северного Казахстана. В кн.: Проблемы интенсификации почвозащитного земледелия.- Сборник научных ВНИИЗХ/-Целиноград: 1992,17-28 б.

13. Иванников А.В. Севообороты и обработка почв Северңого Казахстана. в://Вестник науки Аграрного университета. Хц Астана.

14. Карипов Р.Х. Пары в Северном Казахстане. //Вестник науки Аграрного университета, Т.П,Астана, 1998. 79-83 б.

15.Карипов Р.Х. Итоги исследований по системе обработки почв в сухостепной зоне.//Вестниқ науки агоруниверситета - Акмола, 1994. № 1, 69-74. Іб.Карипов Р.Х., Иванников А.В., Шрамко Н.В., Лампицкий

В.П. Приемы повышения эффективности чистых паров и осенней обработки почвы в четырехпольном севообороте

Алма-Ата: 1994 12 б. 17. Колмаков П.П., Нестеренко А.М. Минимальная обработка почвы.-М.: Колос, 1981. 24 б. 18.Ломакин М.М. Мульчирующая обработка почвы на склонах. - М.: Агропромиздат, 1988. 185 б. 19.Лурье А.Б. Справочник по настройке и регулировке сельскохозяйственных машин.- Л.: Колос, 1980-256 б. 20.Мальцев Т.О. Вопросы земледелия.- М.:Колос, 1971. 391 б. 21.Минимализация обработки почвы, Научные труды

ВСХНИИЛ/ М.: Колос, 1984. 307 б. 22.Моргун Ф.Т. Обработка почвы и урожай.-М.: Колос, 1981.233

б, 23.Нарцисов В.П. Научные основы системы земледелия.- М.Колос, 1982. 328 б.

24. Научные основы современных систем земледелия. Под Ред-Акад. ВАСХНИИЛ А.Н.Каштанова.-М.: Агропромиздат, 1988. 2566.