Добавил:
Upload Опубликованный материал нарушает ваши авторские права? Сообщите нам.
Вуз: Предмет: Файл:
Егіншілік практикумы.doc
Скачиваний:
2
Добавлен:
01.07.2025
Размер:
21 Мб
Скачать
☆

37. Бес танапты ауыспалы егіске көшу жоспары.

Танаптың нөмері

Алаңға

Танаптардың тарихы

Арамшөптердің түрлері және балы бойынша ластану дәрежесі

Игеру кезені

Екі жыл бұрын

Өткен жыл

Биылғы жылы

1- жылы

8

150

Жаздық бидай

Арпа

Таза сүрі жер

-

Жаздық бидай

9

150

Жаздық бидай-

Көпжылдық шөптер

Көпжылдық шөптер -100

Көпжылдық шөптер -100

Ақ алабұта

2

қара сұлы-1

Көпжылдық шөптер

10

150

Жүгері-100

Жаздық бидай-100

Арпа-50

Сұлы-50

Қурай -2

Жаздық бидай

11

150

Жүгері-100

Жүгері-100

Жаздық бидай-100

Қара сұлы-1

Қызғылт

Қалуен-3

Сұлы арпа

12

150

Жаздық бидай-100

Жаздық бидай-100

Сұлы -100

-

Ықтырм ала сұлы жер

I Ауыспалы егістерге көшу жоспарларын құрастыруға арналған кесте

21

Көп жылдық шөптер-100

Көп жылдық

шөптер-100

Көп

жылдық шөптер-100

Жатаған бидайық -2 қыздырма

бидайық

22

Сүрі танап-100

Бидай 50+ көп жылдық шептерлЗО

Жүгері-50+ көп жылдық шөптер-50

Кәдімгі қара сұлы -2 татар ақ сүтігені -1

23

Сүрі танап-50+бвдай+көп жылдық шөпте2-50

Бидай-25, көшшлдық шөгггер-75

Тары-25, көп жылдық шөптер-75

Түтікті тары- 2 , жабайы шомыр – 1

Жатаған бидайық - 1

24

Бидай-100

Астық бұршақты-100

Тары-100

Көк итқонақ – 3 бидайық - 3

25

Жүгері -100

Судан шөбі-100

Арпа-100

Тауық тары -2

сұлы-2

26

Көп жылдық шөптер-100

Тары-100

Бидай-100

Тауық тары-2, қара сұлы-2

27

Бір жылдық шептер-50, бидай-50

Бидай-100

Бидай-50,

арпа-50

Ащы жусан-2, қара қаңбақ-2, егістік шырмауық-2

28

Жүгері-100

Бидай-100

Жүгері-100

Түкті гұлтәжі-2,

Кәдімгі сиягүл-2

29

Бидай-50,

сүрі танап-50

Арпа-50,

бидай-50

Көп жылдық шөптер-100

Жабайы шомыр-2,

көдімгі зиягүл-2, 1

30

Бидай-100

Арпа-100

Сүрі танап-100

31

Бидай-100

Арпа-100

Бидай-100

Талшық сүттіген-2, бидайық-2, ала бұталық көкпек -2

32

Күнбағыс-100

Бір жылдық шөптер-100

арпа

қара сұлы-2,

көк итқонақ-1,

егістіх шырмауық -2

33

Көпжылдық шөптер-100

Көпжылдық шөптер-100

Көпжылдық шөптер-100

Бидайық-2, күрең У кекіре-2

34

Арпа-50, көп жылдық шөптер-50

Арпа-50, көп жылдық шептер-50

Сүрі танап -50, тары-50

Түкті тары-2, далалық сары қалуен-2

35

Тың жер-100

Тың жер-100

Тың жер-100

-

36

Мал азық-тық дақыл-дар-100

Сүрі танап-100

Бидай-100

Жатаған бидайык-1, егістік ярутка-1

37

Бидай-100

Арпа 100

Сүрі танап-100

38

Жүгері сүрлемге-100

Бидай-100

Жүгері сүрлемге-100

Далалық сары қалуен-2, қара қаңбақ - 2

39

Қарақұмық-

100

Біржылдық шөптер-50, арпа-50

арпа-50, сүрі танап — . 50

Сарыбас қурай -2 жатаған бидайық-2 І

40

Көпжылдық

Көпжылдық шөптер-100

Көпжылдық шөптер-100

Жатаған бидайық-1, канада майда желегі-2

41

Тамыр

Жүгері-100

Арпа-50, бидай-50

Талшық сүттіген-3, қара сұлы

42

Тары-100

Бидай-100

Сұлы-100

Бұйра түйетікен-2, кәдімгі жұмыршақ-1

43

Бидай-100

Бидай-100

Біржылдық шөптер-100

қызылша гүлтөжі-2, егістік шырмауық-1

44

Көпжылдық шөптер-100

Тары-100

Жүгері-100

Мысыққүйрық итқонақ-3, бидайық-1

45

Бидай-100

Астық бұршақ-100

Бидай-100

Кәдімгі қарасұлы-2

46

Жүгері-100

Арпа-100

Арпа-100

Көдімп қарасүлы-2, кедімгі сиякөк-3

47

Сүрітанап-100

Бидай-100

Майлы зығыр^ЮО

Кәдімгі сиякөк-2, кәдімгі майдан шөп-2

48

Біржылдық шөптер түқымға-100

Күнбағыс сүрлемге-100

Сүлы-100

Егістік қалуен-2

49

Күздік қара бидай-50,

Жаздық бидай+беде-50, Асбұршақ-50

Беде-50, күздік қара бидай-50

Жатаған бидайық-2, егістік шырмауық- 1

50

Жүгері сүрлемге-100

Күздік кара бидай-100

Қант қызылшасы -100

Ақ алабүта-2

Берілген танаптардың соңына сәйкес олардың тарихын кешіріп бастау үшін бір нөмері ғана беріледі. Мысалы, бес танаіггы ауыспалы егіске ауысу жоспарын жасау үшін тапсырманың нөмірі 8 басталып, кезегімен бес шартгы танаптары кіреді. 8,9,10,11, және 12. Мал азықтық ауыспалы епске ауысу үшін талсырма шифрлардың келесі нөмерінен басталады, біздің мысалымызда 13-тен. Егер берілген нөмер танаптар туралы мәліметтерді толық қамтамасыз етаесе, онда жетіспейтін шартты таналтардың саны 1- саннан бастап толықтырылады. Мысалы, тапсьфманың нөмері 48, онда бес танапты ауыспалы епске ауысу жоспарын жасау үшін 48, 49, 50, 1, және 2- танаптар туралы бастапқы мәліметтер алынады. Тағы бір ескертетін жағдай, бұл әр бір танаптың тарихы бойынша орналасатын дақыл туралы бастапқы аумақтың меліметтері пайызбек берілген. Бұл кестедегі берілген бастапқы мәліметтерді ауыспалы егістер танаптардың ер түрлі аумақтарын қолдану үшін берілген, тарихы кітаптарында егістердің аумақтары пайызымен берілгенін ескеріп, оларды гектарға аудару қажет болады. Мысалы, игеру ушін ауыспалы егістің танабының аумағы 250— гектарға тең. Егер танаптың тарихы бойынша ол бір дақылмен

39 -кесте- (Айналым кестесі)

Тан аптын

Бірініші ротация

Екінші ротация

Игеру жылы

2 жылы

3жылы

4 жылы

5 жылы

2

Жаздық бидай

Жаздық бидай

Арпа+сұлы

Ықтырмалы сүрі жер

Жаздық бидай

5

Көп жылдық шөптер

Көп жылдық шөптер

Көп жылдық шөптер

Көп жылдық шөптер

Жаздық бидай

3

Жаздық бидай

Арпа +сұлы

Ықтырмалы сүрі жер

Жаздық бидай

Көп жылдық

4

Арпа+сұлы

Ықтырмалы сүрі жер

Жаздық бидай

Жаздық бидай

Арпа сұлы

1

Ықтырмалы сүрі жер

Жаздық бидай

Жаздық бидай

Арпа+сұлы

Ықтырмалы сүрі жер

егілсе (100%), онда бұл танаптың аумағы 250 гектарға тең танапта бірнеше дақыл өсірілсе, 60% астық дақылдары және мал азықтық дақылдар, онда танап біріншілері 150 га (250 100) екіншілері 100 га (250*40:100) орын алады. '

Ауыспалы егісті игерген соң дақылдарды ұстаңы тәсіліне сәйкес кезектестіруін қамтамасыз ету керек Ол айналым кестесі жасалады

Ескертпе* - Әр түрлі алға дақылдардан кейін бірдей дақылдарды айыру үшін шартты белгісі (Біздің мысалымызда сүрі жерден кейін жаздық бидай).

Ротациялық кесте — бұл дақылдар мен сүрі жердің жылдар және танаптар бойынша ауыгаалы егіс тәсіміне сәйкес орналасуы. Кестенің сол жағында вертикаль бойы танаптардын нөмірі жазылған, үстіңгі жағында көлденең бағытта ротациянын жылдары келтірілген. Бұл мысалда ауыспалы егістің толық және толық емес ротациясы. Көл жылдық шөптердің шыкпа танаптарык төрт жыл лайдаланған толық ротацияның ұзақтығы1 жиырма жыл. ал шықпа танабы жоқ толық емес ротацияньй» ұзақтығы төрт жыл болады. Мұны жасағанда ауыспалы егісті игеру бірінші жыл деп алынады. Одан әрі рет -ретімей ауыспалы егістің барлық дақылдарын, бірінші танабынан бастал, кезегімен жазады. Бір дақыл бірнеше танапта болғандай болсз, отация кезеңінде оларды шатастырмау үшін оларды шартгы елгілермен, санмен, әр түрлі ажырату белгілерімен белгілейді.

Мысалы, екінші жылы төртінші танапта арпамен сұлыдан кейін кезектесу тәсіліне сәйкес ықтырмалы сүрі жер, одан кейін бидай және т.б. Сол сияқты ауыспалы егістің басқа наптарын толтырады