Добавил:
Upload Опубликованный материал нарушает ваши авторские права? Сообщите нам.
Вуз: Предмет: Файл:
Tazhribe_isiKazGUbiom.docx
Скачиваний:
0
Добавлен:
01.07.2025
Размер:
701 Кб
Скачать
☆

Бақылау сұрақтары:

  1. Нұсқаларды стандартты орналастырудың ерекшелігі.

  2. Нұсқаларды стандартты орналастырудың түрлері қандай?

№ 3 Практикалық сабақтар Тақырып: «Рендомизмді әдіспен нұсқаларды жер учаскелерінде орналастыру»

Сабақтың мақсаты – Рендомизмді әдіспен нұсқаларды жер учаске- лерінде орналастыруды үйрету.

Тапсырманы орындауға арналған әдістемелік нұсқаулар:

  1. Таратылатын әдістеметік нұсқаулар.

Тәжірибені жүргізудің техникалық жағдайына байланысты қайталау- дағы мөлдектер ұзынша, тікбұрышты немесе шаршы метрлі пішінде болып бөлінеді. Мөлдектер бір, екі немесе көп қатарларда орналасады. Дегенмен,

жер учаскесі жеткілікті тегістелмесе, қайталауды танапта шашып жеке-жеке немесе топпен орналастыруға болады (19-сурет).

1

2

3

19-сурет. Пішіні әр түрлі мөлдектерді бір қайталауда орналастыру.

1-ұзынырақ және тіктөртбұрышты бір ярусқа орналасқан; 2-тікбұрышты екі яруста, сатылы орналасқан; 3 -тіктөртбұрышты екі ярусқа орналасқан.

Кездейсоқ қайталау әдісіндегі зерттелетін нұсқалар саны жер учаске- сінің бірыңғайлылығы мен зерттеу мөлдегінің көлеміне байланысты.

Зерттеушілердің көпшілігі нұсқа санын 15-20 артық алуға болмайды дейді. Нұсқалар саны 8-10 болғанда әр қайталауда екі немесе одан да көп стандарт (бақылау) алуға болады, себебі ол зерттелетін нұсқалардың стан- дартпен салыстыру дәлдігін әжептеуір жоғарлатады.

Әсіресе ұзын нобайларда нұсқаларды қайталау ішінде біртектес топтарға біріктіруге болады, мысалы морфологиялық немесе басқа берліреріне қарай. Әр қайталауда және топ ішіндегі нұсқаларды орналастыруды рендоми- зациялау арқылы шешеді. Мұнда әр топтың өз бақылауы немесе стандарты болады.

Кейде, мысалы оқу және көрнектілік мақсатында нұсқаларды белгілі бір ретпен, яғни жүйелі орналастыру қажет болады. Бұл рендомизациялаудан ауытқу немесе өрескел бұзушылық болып есептеледі (20,г-сурет).

І II III IV

2

4

1

5

3

3

5

2

4

1

4

2

3

1

5

2

5

1

3

4

а

I II

8

6

4

St 1

3

7

2

5

St 1

9

St 1

5

2

7

3

St 1

9

4

6

8

9

8

6

4

St 1

5

3

St 1

2

7

4

2

St 1

3

7

9

8

5

6

St 1

б

3 топ

2 топ

1 топ

I

19

18

St 15

20

16

17

10

14

11

St 7

13

9

12

8

4

St 1

3

5

6

2

3 топ

1 топ

2 топ

St 15

17

20

16

19

18

2

4

St 1

5

3

6

10

13

8

14

12

11

9

St 7

II

2 топ

3 топ

1 топ

10

11

13

7

12

st 14

9

8

17

19

16

St 15

18

20

3

5

6

2

4

St 1

III

1 топ

3 топ

2 топ

5

2

St 1

6

4

3

St 15

20

17

16

18

19

14

St 7

9

13

12

11

8

10

IV

в

I II III IV

1

2

3

4

5

4

2

5

3

1

5

3

2

1

4

1

2

5

3

4

г

20-сурет. Нұсқаларды төрт рендомизмді қайталауда орналастыру нобайы

а – 5 нұсқаны бір яруста; б – 9 нұсқаны екі яруста, әр қайталауда стандарт екі мөлдекте орналасады; в – 20 нұсқа төрт яруста, әр қайталауда үш топтан;

г - 5 нұсқаны бір яруста, бірінші қайталауда нұсқалар жүйелі орналасқан.

Соседние файлы в предмете [НЕСОРТИРОВАННОЕ]