- •1 Қазақ ұлттық аграрлық университеті
- •Рецензенттер:
- •Оразымбетова Қарлығаш Нұрсәлімқызы
- •Ғылыми агробиологияның әдісі
- •Бақылау сұрақтары:
- •Танаптық тәжірибеге қойылатын талаптар
- •Бақылау сұрақтары:
- •Танаптық тәжірибе түрлері
- •Танаптық тәжірибені жүргізу жағдайының ерекшеліктері
- •Бақылау сұрақтары:
- •Бақылау сұрақтары:
- •Тәжірибе жүргізуге жер уческесін таңдау және дайындау
- •Бақылау сұрақтары:
- •Танаптық тәжірибе әдістемесінің негізгі элементтері
- •Бақылау сұрақтары:
- •Танаптық тәжірибеде нұсқаларды орналастыру
- •Нұсқаларды жүйелі және рендомизді орналастырудың тиімділігі.
- •Бақылау сұрақтары:
- •№ 1 Тәжірибелік сабақ
- •Сабаққа арналған материалдар мен оқу нұсқаулары:
- •Тапсырманы орындауға арналған әдістемелік нұсқаулар:
- •Бақылау сұрақтары:
- •№ 3 Практикалық сабақтар Тақырып: «Рендомизмді әдіспен нұсқаларды жер учаскелерінде орналастыру»
- •Тапсырманы орындауға арналған әдістемелік нұсқаулар:
- •Бақылау сұрақтары:
- •Экспериментті жоспарлаудың жалпы қағидалары
- •Бақылау сұрақтары:
- •Бақылаулар мен есептеулерді жоспарлау
- •Тақырып: «Бірфакторлы және көпфакторлы тәжірибелер нобайын құру»
- •Бақылау сұрақтары:
- •23.Тәжірибе учаскесін бөлу
- •Бақылау сұрақтары:
- •24.Тәжірибе учаскесіндегі танаптық жұмыстар
- •Бақылау сұрақтары:
- •25. Өнімді есепке алу
- •Бақылау сұрақтары:
- •26. Мәліметтерді алғашқы өңдеу
- •Тақырып: «Іріктеу әдісі. Жиынтық және іріктеу»
- •Үлкен іріктеу
- •Бақылау сұрақтары:
- •Танаптық тәжірибе әдістемесі мен техникасын өндірістік жағдайда ұйымдастырудың ерекшеліктері
- •Бақылау сұрақтары:
- •Шаруашылықтағы танаптық тәжірибенің түрлері
- •Бақылау сұрақтары:
- •Тақырып. Жиынтық және іріктеу
- •Бақылау сұрақтары:
- •Санды және сапалы құбылмалылықтардың статистикалық сипаттамалары
- •Бақылау сұрақтары:
- •Ғылыми болжамдарды тексерудің статистикалық тәсілдері
- •Бақылау сұрақтары:
- •№ 11 Тәжірибелік сабақ Тақырып: «Рендомизмді әдіспен орналастырылған танаптық тәжірибе нұсқаларының айырмашылығын дисперсиялық талдау әдісімен анықтау»
- •Сабаққа арналған материалдар мен оқу нұсқаулары:
- •Тапсырманы орындауға арналған әдістемелік нұсқаулар:
- •Бақылау сұрақтары:
- •Тақырып: «Латын квадраты әдісімен орналастырған тәжірибеден алынған өнім мәліметтерін дисперсиялық талдау»
- •Сабаққа арналған материалдар мен оқу нұсқаулары:
- •Тапсырманы орындауға арналған әдістемелік нұсқаулар:
- •Бақылау сұрақтары:
- •Сабаққа арналған материалдар мен оқу нұсқаулары:
- •Тапсырманы орындауға арналған әдістемелік нұсқаулар:
- •Айырмашылық бағасы:
- •Бақылау сұрақтары:
- •Тақырып: «Стандартты әдіспен жүргізілген тәжірибе Мәліметтерін дисперсиялық талдау»
- •Сабаққа арналған материалдар мен оқу нұсқаулары:
- •Тапсырманы орындауға арналған әдістемелік нұсқаулар:
- •Тақырып: «Екіфакторлы (3х3х3) танаптық тәжірибе мәліметтерін дисперсиялық талдау»
- •Бақылау сұрақтары:
- •Күнделік
- •20... Жылы
- •Тәжірибе нобайы (нақтылы қойылған)
- •Тыңайтқыштарды есептеу
- •Жаппай әдісі арқылы жиналған өнімін есептеу тіркесі
- •Топырақ ылғалдылығын анықтау тіркесі
- •Жұмыс пен бақылау күнделігі
- •Тәжірибе учаскесінің жоспары, оған түсірілген тәжірибе нобайы
- •Тәжірибенің бағдарламасы
- •Тәжірибе учаскесінің тарихы
- •Тәжірибе туралы жалпы мағлұмат
- •Тәжірибенің жоспарын танапта орналастыру
- •Тәжірибеге бөлінген учаскенің тарихы
- •Өндірістегі тексеру
- •Символдардың қысқаша көрсеткішттері
- •Танаптық тәжірибе әдістемесі мен математикалық статистика терминдерінің қысқаша көрсеткіштері
- •Әдебиеттер
- •4.Ч2 критериіңің мәні
Айырмашылық бағасы:
Егерде Ғнақты Ғтеор.болса, онда тәжірибедегі нұсқалар арасында айтар- лықтай елеулі айырмашылықтың жоқ болғаны. Нұсқалардың арасындағы ауытқу қайталаудың немесе тәжірибені жүргізу кезінде кеткен қателіктердің есебінен болғаны. Бұл нөлдік гипотеза (Н0 = Ғн Ғт) деп аталады және есеп- теулер ары қарай жалғастырылмай тоқталады.
Егерде Ғнақты > Ғтеор. болса, онда тәжірибедегі нұсқалар арасында айтар- лықтай айырмашылықтар бар деп есептеледі. Алайда, айырмашылықтар қай нұсқалардың арасында екендігі белгісіз. Осы жағдайды анықтау үшін есептеулер ары қарай жалғастырылып, төмендегі көрсеткіштер анықталады:
Тәжірибенің қателігі sх =√√ 8,94:4=1,49 т;
Орташа
айырмашылықтың
қателігі: sd= =√
2∙8,94
: 4=2,1 т;
5% немесе 1% деңгейдегі ЕАЕА, яғни нұсқалар арасындағы ЕАЕА: ЕАЕА05 = t05 ∙ sd =2,10∙2,1=4,1 т;
мұнда: t05 - Стьюдент критеийінің мәні. Бұл көрсеткіш еркіндік дәрежесіне сәйкес қосымша деректерден алынады. ЕАЕА-ның салыстырмалы мәні: ЕАЕА05% = ЕАЕА05 : х0 ∙ 100 =4,1: 49,8∙100 =8,2%.
Дисперсиялық талдау көрнекті болу үшін, қорытынды кесте құрылады.
Оған тәжірибедегі нұсқалардың орташа өнімділігі, зерттеу нұсқаларының
бақылау нұсқаларынан ауытқу мөлшері және ЕАЕА мәні абсолюттік және салыстырмалы шамада енгізіледі.
3-кесте. Жүгерінің жасыл массасының өнімі бойынша қорытынды
-
Нұсқалар
Өнім, т/га
Стандарттан ауытқу
Топтар
т/га
%
А(st)
44,2
-
-
St
B
53,0
8,8
І
C
57,5
13,3
І
D
45,0
0,8
ІІ
Е
49,0
4,8
І
F
44,2
0,2
ІІ
G
56,8
12,6
І
H
49,2
5,0
І
ЕАЕА05
-
4,1 т/га
-
Қорытынды. В, C, Е, G және H нұсқалары стандарттан айтарлықтай елеулі жоғары (І топ), ал қалған нұсқалар арасында бақылаумен салыстыр- ғанда айтарлықтай елеулі айырмашылық жоқ (ІІ топ).
Бақылау сұрақтары:
Латын тік төртбұрышы әдісінің ерекшелігі.
Латын тік төртбұрышы әдісінің кемшілігі.
Латын тік төртбұрышы деп не себепті аталады?
Латын тік төртбұрышы әдісінің қолдануы.
№ 14- тәжірибелік сабақ
