- •1 Қазақ ұлттық аграрлық университеті
- •Рецензенттер:
- •Оразымбетова Қарлығаш Нұрсәлімқызы
- •Ғылыми агробиологияның әдісі
- •Бақылау сұрақтары:
- •Танаптық тәжірибеге қойылатын талаптар
- •Бақылау сұрақтары:
- •Танаптық тәжірибе түрлері
- •Танаптық тәжірибені жүргізу жағдайының ерекшеліктері
- •Бақылау сұрақтары:
- •Бақылау сұрақтары:
- •Тәжірибе жүргізуге жер уческесін таңдау және дайындау
- •Бақылау сұрақтары:
- •Танаптық тәжірибе әдістемесінің негізгі элементтері
- •Бақылау сұрақтары:
- •Танаптық тәжірибеде нұсқаларды орналастыру
- •Нұсқаларды жүйелі және рендомизді орналастырудың тиімділігі.
- •Бақылау сұрақтары:
- •№ 1 Тәжірибелік сабақ
- •Сабаққа арналған материалдар мен оқу нұсқаулары:
- •Тапсырманы орындауға арналған әдістемелік нұсқаулар:
- •Бақылау сұрақтары:
- •№ 3 Практикалық сабақтар Тақырып: «Рендомизмді әдіспен нұсқаларды жер учаскелерінде орналастыру»
- •Тапсырманы орындауға арналған әдістемелік нұсқаулар:
- •Бақылау сұрақтары:
- •Экспериментті жоспарлаудың жалпы қағидалары
- •Бақылау сұрақтары:
- •Бақылаулар мен есептеулерді жоспарлау
- •Тақырып: «Бірфакторлы және көпфакторлы тәжірибелер нобайын құру»
- •Бақылау сұрақтары:
- •23.Тәжірибе учаскесін бөлу
- •Бақылау сұрақтары:
- •24.Тәжірибе учаскесіндегі танаптық жұмыстар
- •Бақылау сұрақтары:
- •25. Өнімді есепке алу
- •Бақылау сұрақтары:
- •26. Мәліметтерді алғашқы өңдеу
- •Тақырып: «Іріктеу әдісі. Жиынтық және іріктеу»
- •Үлкен іріктеу
- •Бақылау сұрақтары:
- •Танаптық тәжірибе әдістемесі мен техникасын өндірістік жағдайда ұйымдастырудың ерекшеліктері
- •Бақылау сұрақтары:
- •Шаруашылықтағы танаптық тәжірибенің түрлері
- •Бақылау сұрақтары:
- •Тақырып. Жиынтық және іріктеу
- •Бақылау сұрақтары:
- •Санды және сапалы құбылмалылықтардың статистикалық сипаттамалары
- •Бақылау сұрақтары:
- •Ғылыми болжамдарды тексерудің статистикалық тәсілдері
- •Бақылау сұрақтары:
- •№ 11 Тәжірибелік сабақ Тақырып: «Рендомизмді әдіспен орналастырылған танаптық тәжірибе нұсқаларының айырмашылығын дисперсиялық талдау әдісімен анықтау»
- •Сабаққа арналған материалдар мен оқу нұсқаулары:
- •Тапсырманы орындауға арналған әдістемелік нұсқаулар:
- •Бақылау сұрақтары:
- •Тақырып: «Латын квадраты әдісімен орналастырған тәжірибеден алынған өнім мәліметтерін дисперсиялық талдау»
- •Сабаққа арналған материалдар мен оқу нұсқаулары:
- •Тапсырманы орындауға арналған әдістемелік нұсқаулар:
- •Бақылау сұрақтары:
- •Сабаққа арналған материалдар мен оқу нұсқаулары:
- •Тапсырманы орындауға арналған әдістемелік нұсқаулар:
- •Айырмашылық бағасы:
- •Бақылау сұрақтары:
- •Тақырып: «Стандартты әдіспен жүргізілген тәжірибе Мәліметтерін дисперсиялық талдау»
- •Сабаққа арналған материалдар мен оқу нұсқаулары:
- •Тапсырманы орындауға арналған әдістемелік нұсқаулар:
- •Тақырып: «Екіфакторлы (3х3х3) танаптық тәжірибе мәліметтерін дисперсиялық талдау»
- •Бақылау сұрақтары:
- •Күнделік
- •20... Жылы
- •Тәжірибе нобайы (нақтылы қойылған)
- •Тыңайтқыштарды есептеу
- •Жаппай әдісі арқылы жиналған өнімін есептеу тіркесі
- •Топырақ ылғалдылығын анықтау тіркесі
- •Жұмыс пен бақылау күнделігі
- •Тәжірибе учаскесінің жоспары, оған түсірілген тәжірибе нобайы
- •Тәжірибенің бағдарламасы
- •Тәжірибе учаскесінің тарихы
- •Тәжірибе туралы жалпы мағлұмат
- •Тәжірибенің жоспарын танапта орналастыру
- •Тәжірибеге бөлінген учаскенің тарихы
- •Өндірістегі тексеру
- •Символдардың қысқаша көрсеткішттері
- •Танаптық тәжірибе әдістемесі мен математикалық статистика терминдерінің қысқаша көрсеткіштері
- •Әдебиеттер
- •4.Ч2 критериіңің мәні
Әдебиеттер
1. Брадис В.М. Четырехзначные математические таблицы. – М.: Дрофа, 2008.
Доспехов Б.А. Методика полевого опыта (с основами статистической обработки результатов исследований) -М.:Агропромиздат, 1985.
Доспехов Б.А. Планирование полевого опыта и статистическая обработка его данных. – М.: «Колос», 1972.
Дмитриев Е.А. Математическая статистика в почвоведении. – М.:Изд-во Мос.ун-та, 1972.
Жатқанбаев Ж. Ж. Биометрия. –Алматы, 2005.
Иванников А.В. Биометрия. –Астана, 2006.
Кудрявцева А.А. Методика и техника постановки полевого опыта на стационарных участках.- Сельхозгиз, 1979
Литлл Т., Хиллз Ф. Сельскохозяйственное опытное дело. Планирование и анализ. Перевод с англ.-М.: Агропромиздат, 1985.
Лакин Г.Ф. Билметрия. Изд-е 4-е. –М.: Высшая школа, 1990.
Пересыпкин В.Ф. и др. Практикум по методике опытного дела в защите растений.-М.: агропромиздат,1989.
10.Пирс С.Полевые опыты с плодовыми деревьями. Перев. с англ.-М.: Колос, 1969.
Никитенко Г. Опытное дело в полеводстве. –М.: Россельхоз, 1982/ 12.Сеитов И.С. Егiс тәжiрибелерiн жүргiзудiң методикасы.-Алматы:
Қайнар, 1990.
13.Сеитов И.С. Егістік тәжірибе әдістемесі.-Алматы.Казмемагру, 1997 14.Сулейменова Н.Ш. Обработка данных выборки при количественной
изменчивости. Метод. указ. по курсу «ОНИС», Алматы, 1999.
15.Шайкенов Н.Т. Статистика. Оқу құралы. – Астана: КазАТУ, 2006. 16.Удольская Н.Л. Введение в биометрию. –Алма-Ата:Наука. 1976. 17.Федоров А.И. методы математической статистики в биологии и
опытном деле. –Алма-Ата:Казгосиздат, 1957.
18.Фишер Р.А. Статистические методы для исследователей. Перевод с англ. В.Н.Перегудова. –М.: Госстадиздат, 1958.
19.. Методика опытов на сенокосах и пастбищах. Ч.1-2. – М., изд.
ВНИИ кормов, 1971.
20.Методика полевых и вегетационных опытов с удобрениями и гербицидами. – М.,Наука,1967.
Қ О С Ы М Ш А Л А Р
t критерийінің 5, 1 және 0,1 %-дық мәнділік деңгейінің мәні
Еркіндік дәреже саны |
Мәнділік деңгейі |
||
0,05 |
0,01 |
0,001 |
|
1 |
12,71 |
63,66 |
- |
2 |
4,30 |
9,93 |
31,60 |
3 |
3,18 |
5,84 |
12,94 |
4 |
2,78 |
4,60 |
8,61 |
5 |
2,57 |
4,03 |
6,86 |
6 |
2,45 |
3,71 |
5,96 |
7 |
2,37 |
3,50 |
5,41 |
8 |
2,31 |
3,36 |
5,04 |
9 |
2,26 |
3,25 |
4,78 |
10 |
2,23 |
3,17 |
4,59 |
11 |
2,20 |
3,11 |
4,44 |
12 |
2,18 |
3,06 |
4,32 |
13 |
2,16 |
3,01 |
4,22 |
14 |
2,15 |
2,98 |
4,14 |
15 |
2,13 |
2,95 |
4,07 |
16 |
2,12 |
2,92 |
4,02 |
17 |
2,11 |
2,90 |
3,97 |
18 |
2,10 |
2,88 |
3,92 |
19 |
2,09 |
2,86 |
3,88 |
20 |
2,09 |
2,85 |
3,85 |
21 |
2,08 |
2,83 |
3,82 |
22 |
2,07 |
2,82 |
3,79 |
23 |
2,07 |
2,81 |
3,77 |
24 |
2,06 |
2,80 |
3,75 |
25 |
2,06 |
2,79 |
3,73 |
26 |
2,06 |
2,78 |
3,71 |
27 |
2,05 |
2,77 |
3,69 |
28 |
2,05 |
2,76 |
3,67 |
29 |
2,05 |
2,76 |
3,66 |
30 |
2,04 |
2,75 |
3,65 |
50 |
2,01 |
268 |
3,50 |
100 |
1,98 |
2,63 |
3,39 |
∞ |
1,96 |
2,58 |
3,29 |
2. F критерийінің 5 %-дық мәнділік деңгейінің мәні (мүмкінділік 95%)
Кіші дисперс ия үшін еркіндік дәреже- сі (бөлімі) |
Үлкен дисперсия үшін еркіндік дәрежесі (алымы) |
|||||||||||||
1 |
2 |
3 |
4 |
5 |
6 |
7 |
8 |
9 |
10 |
12 |
24 |
50 |
100 |
|
1 |
161 |
200 |
216 |
225 |
230 |
234 |
237 |
239 |
241 |
242 |
244 |
249 |
252 |
253 |
2 |
18,5 1 |
19,0 0 |
19,1 6 |
19,2 5 |
19,3 0 |
19,3 3 |
19,3 6 |
19,3 7 |
19,3 8 |
19,3 9 |
19,4 1 |
19,4 5 |
19,4 7 |
19,4 9 |
3 |
10,1 3 |
9,55 |
9,28 |
9,12 |
9,01 |
8,94 |
8,88 |
8,84 |
8,81 |
8,78 |
8,74 |
8,64 |
8,58 |
8,56 |
4 |
7,71 |
6,94 |
6,59 |
6,39 |
6,26 |
6,16 |
6,09 |
6,04 |
6,00 |
5,96 |
5,91 |
5,77 |
5,70 |
5,66 |
5 |
6,61 |
5,79 |
5,41 |
5,19 |
5,05 |
4,95 |
4,88 |
4,82 |
4,78 |
4,74 |
4,68 |
4,53 |
4,44 |
4,40 |
6 |
5,99 |
5,14 |
4,76 |
4,53 |
4,39 |
4,27 |
4,21 |
4,15 |
4,10 |
4,06 |
4,00 |
3,84 |
3,75 |
3,71 |
7 |
5,59 |
4,74 |
4,35 |
4,12 |
3,97 |
3,87 |
3,79 |
3,73 |
3,68 |
3,63 |
3,57 |
3,41 |
3,32 |
3,28 |
8 |
5,32 |
4,46 |
4,07 |
3,84 |
3,69 |
3,58 |
3,50 |
3,44 |
3,39 |
3,34 |
3,28 |
3,12 |
3,03 |
2,98 |
9 |
5,12 |
4,26 |
3,86 |
3,63 |
3,48 |
3,37 |
3,29 |
3,23 |
3,18 |
3,13 |
3,07 |
2,90 |
2,80 |
2,76 |
10 |
4,96 |
4,10 |
3,71 |
3,48 |
3,33 |
3,22 |
3,14 |
3,07 |
3,02 |
2,97 |
2,91 |
2,74 |
2,64 |
2,59 |
11 |
4,84 |
3,98 |
3,59 |
3,36 |
3,20 |
3,09 |
3,01 |
2,95 |
2,90 |
2,86 |
2,79 |
2,61 |
2,50 |
2,45 |
12 |
4,75 |
3,88 |
3,49 |
3,26 |
3,11 |
3,00 |
2,92 |
2,85 |
2,80 |
2,76 |
2,69 |
2,50 |
2,40 |
2,35 |
13 |
4,64 |
3,80 |
3,41 |
3,18 |
3,02 |
2,92 |
2,84 |
2,77 |
2,72 |
2,67 |
2,60 |
2,42 |
2,32 |
2,26 |
14 |
4,60 |
3,74 |
3,34 |
3,11 |
2,96 |
2,85 |
2,77 |
2,70 |
2,65 |
2,60 |
2,53 |
2,35 |
2,24 |
2,19 |
15 |
4,54 |
3,60 |
3,29 |
3,06 |
2,90 |
2,79 |
2,70 |
2,64 |
2,59 |
2,55 |
2,48 |
2,29 |
2,18 |
2,12 |
16 |
4,49 |
3,63 |
3,24 |
3,01 |
2,85 |
2,74 |
2,66 |
2,59 |
2,54 |
2,49 |
2,42 |
2,24 |
2,13 |
2,07 |
17 |
4,45 |
3,59 |
3,20 |
2,96 |
2,81 |
2,70 |
2,62 |
2,55 |
2,50 |
2,45 |
2,38 |
2,19 |
2,08 |
2,02 |
18 |
4,41 |
3,55 |
3,16 |
2,93 |
2,77 |
2,66 |
2,58 |
2,51 |
2,46 |
2,41 |
2,34 |
2,15 |
2,04 |
1,98 |
19 |
4,38 |
3,52 |
3,13 |
2,90 |
2,74 |
2,63 |
2,55 |
2,48 |
2,43 |
2,38 |
2,31 |
2,11 |
2,00 |
1,94 |
20 |
4,35 |
3,49 |
3,10 |
2,87 |
2,71 |
2,60 |
2,52 |
2,45 |
2,40 |
2,35 |
2,28 |
2,08 |
1,96 |
1,90 |
21 |
4,32 |
3,47 |
3,07 |
2,84 |
2,68 |
2,57 |
2,49 |
2,42 |
2,37 |
2,32 |
2,25 |
2,05 |
1,93 |
1,87 |
22 |
4,30 |
3,44 |
3,05 |
2,82 |
2,66 |
2,55 |
2,47 |
2,40 |
2,35 |
2,30 |
2,23 |
2,03 |
1,91 |
1,84 |
23 |
4,28 |
3,42 |
3,03 |
2,80 |
2,64 |
2,53 |
2,45 |
2,38 |
2,32 |
2,28 |
2,20 |
2,00 |
1,88 |
1,82 |
24 |
4,26 |
3,40 |
3,01 |
2,78 |
2,62 |
2,51 |
2,43 |
2,36 |
2,30 |
2,26 |
2,18 |
1,98 |
1,86 |
1,80 |
25 |
4,24 |
3,38 |
2,99 |
2,76 |
2,60 |
2,49 |
2,41 |
2,34 |
2,25 |
2,24 |
2,16 |
1,96 |
1,84 |
1,77 |
26 |
4,22 |
3,37 |
2,98 |
2,74 |
2,59 |
2,47 |
2,39 |
2,32 |
2,27 |
2,22 |
2,15 |
1,95 |
1,82 |
1,76 |
28 |
4,20 |
3,34 |
2,95 |
2,71 |
2,56 |
2,44 |
2,36 |
2,29 |
2,24 |
2,19 |
2,12 |
1,91 |
1,78 |
1,72 |
30 |
4,17 |
3,32 |
2,92 |
2,69 |
2,53 |
2,42 |
2,34 |
2,27 |
2,21 |
2,12 |
2,09 |
1,89 |
1,76 |
1,69 |
40 |
4,08 |
3,23 |
2,84 |
2,61 |
2,45 |
2,34 |
2,25 |
2,18 |
2,12 |
2,07 |
2,00 |
1,79 |
1,66 |
1,59 |
50 |
4,03 |
3,18 |
2,79 |
2,56 |
2,40 |
2,29 |
2,20 |
2,13 |
2,07 |
2,02 |
1,95 |
1,74 |
1,60 |
1,52 |
100 |
3,94 |
3,09 |
2,70 |
2,46 |
2,30 |
2,19 |
2,10 |
2,03 |
1,97 |
1,92 |
1,85 |
1,63 |
1,48 |
1,39 |
F критерийінің 1 %-дық мәнділік деңгейінің мәні (мүмкінділік 99%)
Кіші дисперсия үшін еркіндік дәреже-сі (бөлімі) |
Үлкен дисперсия үшін еркіндік дәрежесі (алымы) |
|||||||||||||
1 |
2 |
3 |
4 |
5 |
6 |
7 |
8 |
9 |
10 |
12 |
24 |
50 |
100 |
|
1 |
4052 |
4999 |
5403 |
5625 |
5764 |
5889 |
5928 |
5981 |
6022 |
6056 |
6106 |
6234 |
6302 |
6334 |
2 |
98,49 |
99,01 |
99,17 |
99,25 |
99,30 |
99,33 |
99,34 |
99,36 |
99,38 |
99,40 |
99,42 |
99,46 |
99,48 |
99,49 |
3 |
34,12 |
30,81 |
29,46 |
28,71 |
28,24 |
27,91 |
27,67 |
27,49 |
27,34 |
27,23 |
27,05 |
26,60 |
26,35 |
26,23 |
4 |
21,20 |
18,00 |
16,69 |
15,98 |
15,52 |
15,21 |
14,98 |
14,80 |
14,66 |
14,54 |
14,37 |
13,93 |
13,69 |
13,57 |
5 |
16,26 |
13,27 |
12,06 |
11,39 |
10,97 |
10,67 |
10,45 |
10,27 |
10,15 |
10,05 |
9,89 |
9,47 |
9,24 |
9,13 |
6 |
13,74 |
10,92 |
9,78 |
9,15 |
8,75 |
8,47 |
8,26 |
8,10 |
7,98 |
7,87 |
7,72 |
7,31 |
7,09 |
6,99 |
7 |
12,25 |
9,55 |
8,45 |
7,85 |
7,46 |
7,19 |
7,00 |
6,84 |
6,71 |
6,62 |
6,47 |
6,07 |
5,85 |
5,75 |
8 |
11,26 |
8,65 |
7,59 |
7,01 |
6,63 |
6,37 |
6,19 |
6,03 |
5,91 |
5,82 |
5,67 |
5,28 |
5,06 |
4,96 |
9 |
10,56 |
8,02 |
6,99 |
6,42 |
6,06 |
5,80 |
5,62 |
5,47 |
5,35 |
5,26 |
5,11 |
4,73 |
4,51 |
4,41 |
10 |
10,04 |
7,56 |
6,55 |
5,99 |
5,64 |
5,39 |
5,21 |
5,06 |
4,95 |
4,85 |
4,71 |
4,33 |
4,12 |
4,01 |
11 |
9,85 |
7,20 |
6,22 |
5,67 |
5,32 |
5,07 |
4,88 |
4,74 |
4,63 |
4,54 |
4,40 |
4,02 |
3,80 |
3,70 |
12 |
9,33 |
6,93 |
5,95 |
5,41 |
5,06 |
4,82 |
4,65 |
4,50 |
4,39 |
4,30 |
4,16 |
3,78 |
3,56 |
3,46 |
13 |
9,07 |
6,70 |
5,74 |
5,20 |
4,86 |
4,62 |
4,44 |
4,30 |
4,19 |
4,10 |
3,96 |
3,59 |
3,37 |
3,27 |
14 |
8,86 |
6,51 |
5,56 |
5,03 |
4,69 |
4,46 |
4,28 |
4,14 |
4,03 |
3,94 |
3,80 |
3,43 |
3,21 |
3,11 |
15 |
8,68 |
6,36 |
5,42 |
4,89 |
4,56 |
4,32 |
4,14 |
4,00 |
3,89 |
3,80 |
3,67 |
3,29 |
3,07 |
2,97 |
16 |
8,53 |
6,23 |
5,29 |
4,77 |
4,44 |
4,20 |
3,89 |
3,78 |
3,69 |
3,61 |
3,45 |
3,18 |
2,96 |
2,86 |
17 |
8,40 |
6,11 |
5,18 |
4,67 |
4,34 |
4,10 |
3,93 |
3,79 |
3,68 |
3,59 |
3,45 |
3,08 |
2,86 |
2,76 |
18 |
8,28 |
6,01 |
5,09 |
5,58 |
4,25 |
4,01 |
3,85 |
3,71 |
3,60 |
3,51 |
3,37 |
3,00 |
2,78 |
2,68 |
19 |
8,18 |
5,93 |
5,01 |
4,50 |
4,17 |
3,94 |
3,77 |
3,68 |
3,52 |
2,43 |
3,30 |
2,92 |
2,70 |
2,63 |
20 |
8,10 |
5,85 |
4,94 |
4,43 |
4,10 |
3,87 |
3,71 |
3,56 |
3,45 |
3,37 |
3,23 |
2,86 |
2,63 |
2,53 |
21 |
8,02 |
5,78 |
4,87 |
4,37 |
4,04 |
3,81 |
3,65 |
3,51 |
3,40 |
3,31 |
3,17 |
2,80 |
2,58 |
2,47 |
22 |
7,94 |
5,72 |
4,82 |
4,31 |
3,99 |
3,76 |
3,59 |
3,45 |
3,35 |
3,26 |
3,12 |
2,75 |
2,53 |
2,42 |
23 |
7,88 |
5,66 |
4,76 |
4,26 |
3,94 |
3,71 |
3,54 |
3,41 |
3,30 |
3,21 |
3,07 |
2,70 |
2,48 |
2,37 |
24 |
7,82 |
5,61 |
4,72 |
4,22 |
3,90 |
3,67 |
3,50 |
3,36 |
3,25 |
3,17 |
3,03 |
2,66 |
2,44 |
2,33 |
25 |
7,77 |
5,57 |
4,68 |
4,18 |
3,86 |
3,63 |
3,46 |
3,32 |
3,21 |
3,13 |
2,99 |
2,62 |
2,40 |
2,29 |
26 |
7,72 |
5,53 |
4,64 |
4,14 |
3,82 |
3,59 |
3,42 |
3,29 |
3,17 |
3,09 |
2,96 |
2,58 |
2,36 |
2,25 |
28 |
7,64 |
5,45 |
4,57 |
4,07 |
3,76 |
3,53 |
3,36 |
3,23 |
3,11 |
3,03 |
2,90 |
2,52 |
2,30 |
2,18 |
30 |
7,56 |
5,39 |
4,51 |
4,02 |
3,70 |
3,47 |
3,30 |
3,17 |
3,06 |
2,98 |
2,84 |
2,47 |
2,24 |
2,13 |
40 |
7,31 |
5,18 |
4,31 |
3,83 |
3,51 |
3,29 |
3,12 |
2,99 |
2,88 |
2,80 |
2,66 |
2,29 |
2,05 |
1,94 |
50 |
7,17 |
5,06 |
4,20 |
3,72 |
3,41 |
3,18 |
3,02 |
2,88 |
2,78 |
2,70 |
2,56 |
2,18 |
1,94 |
1,81 |
100 |
6,90 |
4,82 |
3,98 |
3,51 |
3,20 |
2,99 |
2,82 |
2,69 |
2,59 |
2,51 |
2,36 |
1,98 |
1,73 |
1,59 |
