6.7.3 Контрольные вопросы:

На русском языке

На казахском языке

На английском языке

Изменчивость - свойство живых организмов изменяться и приобретать новые признаки под влиянием факторов среды

Өзгергіштік – тірі ағзалардың орта факторлар әсерінен өзгеруге және жаңа белгілерге ие болу қасиеті

Variability – property of living organisms to acquire new characteristics under the influence of environmental factors

Фенотипическая (модификационная) изменчивость

- изменения фенотипа

под действием

факторов внешней

среды без изменения

структуры генотипа

Фенотиптік (модификациалық) өзгергіштік-сыртқы ортаның әсерінен генетикалық құрылымның өзгерісінсіз фенотиптің өзгеруі

Phenotypic (мodification) variability - сhanges in phenotype due to the influence of external environmental factors without changing the structure of genotype

Фенокопии — изменения фенотипа под влиянием неблагоприятных факторов среды.

Фенокопиялар – ортаның жағымсыз факторлары әсерінен фенотиптің өзгеруі

Phenocopies – changes of phenotype due to the influence of adverse environmental factors.

Генокопии - одинаковые изменения фенотипа, обусловленные аллелями разных генов.

Генокопиялар – түрлі гендердің аллельдерінің негізінде фенотипттегі өзгерістің бірдей болуы.

Genocopies - the same changes of phenotype controlled by alleles of different genes.

Морфозы - ненаследственные изменения (модификации), вызванные экстремальными или необычными для вида факторами внешней среды.

Морфоздар –сыртқы ортаның экстремалды немесе кездейсоқ факторынан болған сол түрге тән емес тұқымқуаламайтын өзгергіштік (модификация)

Morphosis - non-hereditary changes (modifications) caused by environmental factors that are extreme or unusual for a species

Наследственная (генотипическая) изменчивость проявляется в изменении генотипа особи, поэтому передается при половом размножении потомкам.

Тұқымқуалайтын өзгергіштік (генотиптік) дараның генотипінің өзгеруі сондықтан, жыныстық көбею кезінде ұрпақтарына беріледі

Hereditary (genotypic) variability appears to change the genotype of the individual, therefore, is transmitted by sexual reproduction descendants.

Комбинативная изменчивость – это изменчивость потомства, обусловленная возникновением новых сочетаний (комбинаций) генов родителей.

Комбинативтік өзгергіштік ата-анадан алынған гендердің жаңадан үйлесім түзілуінен ұрпақтарында болатын өзгергіштік

Combinative variability - is the variability of offspring due to the appearance of new combinations of the genes of parents.

Мутация - стойкое изменение генетического материала

Мутация – генетикалық материалдың тұрақты өзгерісі

Mutation – persistent change of genetic material

Мутагенный фактор - фактор, вызывающий мутацию. Различают естественные (природные) и искусственные (вызванные человеком) мутагенные факторы

Мутагендік фактор – мутацияны тудыратын факторлар. Табиғи және жасанды мутагендік факторлар деп ажыратылады

Mutagenic factors – factors causing mutation. Distinguish natural and artificial (human-induced) mutagenic factors

Репарация  — способность клетки исправлять повреждения и разрывы в молекулах ДНК

Репарация  — жасушаның ДНҚ молекуласындағы зақымданулармен үзілулерді қайта қалпына келтіруге қаблеттілігі

Reparation – the ability of cells to correct damages and breaks in DNA molecules

Пиримидиновый димер — дефект ДНК, возникающий в результате образования ковалентной связи между двумя соседними пиримидиновыми основаниями под действием ультрафиолетовых лучей

Пиримидиндік димер – ультракүлгін сәуле әсерінен екі көршілес орналасқан пиримидиндік негіздердің арасында коваленттік байланыстан пайда болған ДНҚ-дағы өзгерістер

Pyrimidine dimers - DNA defect that occurs due to the formation of a covalent bond between two adjacent pyrimidine bases under the action of ultraviolet rays

Фотореактивáция — один из механизмов восстановления видимым светом повреждений ДНК, вызванных УФ-излучением^.

Фотореактивация – УК сәулесі әсерінен ДНҚ-дағы өзгерістердің көрінетін жарық әсетінен қалпына келу механизмі

Fotoreaktivátsiya - one of the recovery mechanisms visible light of DNA damage caused by UV radiation.

Эксцизионная репарация – характеризующаяся удалением повреждённых азотистых оснований из ДНК и последующим восстановлением нормальной структуры молекулы ДНК

Эксцизиялық репарация - ДНҚ–ғы зақымдалған азотты негіздердің алынып тасталуы және ДНҚ молекуланың қайта бастапқы қалпына келуімен сипатталады

Exisional reparation - reparation chacterising by removing of damaged nucleotides of DNA with subsequent restoration of the normal structure of the molecule of DNA

Пострепликативная репарация – восстановление повреждений ДНК, обнаруживаемых после ее репликации

Пострепликативті репарация – репликациядан кейін анықталынған зақымдалған ДНҚ қайта қалпына келуі

Postreplicative reparation –

reparation of damages of DNA revealed after replication