- •1. Отындар мен жағар майларды өндіру жөніндегі негізгі мәліметтер
- •1.1. Мұнайдың химиялық құрамының алынатын отындар мен майлардың қасиеттеріне тигізетін әсері
- •1.2. Отындар мен майларды алудың қазіргі кездегі тәсілдері
- •1.2.1. Тура айдау тәсілімен отынды алу жөнінде
- •1.2.2. Мұнайды бастапқы өңдеу
- •1.2.3. Мұнай өнімдерін екінші қайтара өңдеу
- •2.1. Қойылатын негізгі талаптар
- •2.2. Булану және қоспа жасау қасиеттері
- •2.4. Отынның қозғалтқышта жануы
- •2.3. Отынның қоректену аспаптарына жетуіне ықпал ететін қасиеттері
- •2.5. Детонацияға шыдамдылық қасиеттері
- •2.6. Отынның тұрақтылығы
- •2.7. Шөгінділер жасауға бейімділігі
- •2.8. Мүжілдіру агрессивтілігі
- •2.9. Бензиннің түрлері
- •3. Дизельді қозғалтқыштарда қолданатын отындар
- •3.1. Дизельді отындардың сапаларына қойылатын пайдалану талаптары
- •3.2. Отынның қоспа жасау қасиеті
- •3.3. Жану қасиеттері
- •3.4. Шөгінділер жасау бейімділігі
- •3.5. Мүжілдіру қасиеті
- •3.6. Төменгі температуралық қасиеттері
- •3.7. Отынның булануы
- •3.8. Дизельді отындардың түрлері
- •4. Газ тәрізді отындар
- •4.1 Сұйылтылған газдар
- •4.2. Сығылған газдар
- •5. Қозғалтқыштарға арналған майлар
- •5.1. Жағар майларды өндіру
- •5.2. Майлардың сапасына қойылатын талаптар
- •5.3. Тұтқырлық қасиеті
- •5.4. Төменгі температуралық қасиеті
- •5.5. Тотықтырушылық қасиеттері
- •5.6. Қорғау қасиеттері
- •5.7. Көбіктенбеу қасиеті
- •5.8. Майлардың тұрақтылығы
- •5.9. Майдың азғындауы
- •5.10. Қолданылған майларды жаңғырту
- •5.11. Қозғалтқыш майларының түрлері
- •5.12. Қозғалтқыш жағар майларының негізгі көрсеткіштері
- •5.13. Қозғалтқыш майларының қазіргі кездегі жіктемесі
- •5.13.1. Sae бойынша
- •5.13.2. Api бойынша
- •5.13.3. Ресейлік гост 17479.1-85 бойынша
- •5.14. Синтетикалық майлар
- •5.15. Минералды майлар
- •6. Трансмиссиялық майлар
- •6.1. Қолдану жағдайы және техника-экономикалық талаптар
- •6.2. Тұтқырлық-температуралық және төменгі температуралық қасиеттері
- •6.3. Майлағыштық, сыдыруға және тозуға қарсы қасиеттері
- •6.5. Қоспалар және олардың әсерінің механизмі
- •6.6. Трансмиссиялық майларды таңбалау және олардың түрлері
- •7. Созымды жағар майлар
- •7.1. Созымды жағар майларды өндіру
- •7.2. Негізгі пайдалану қасиеттері
- •7.3. Созымды жағар майларды таңбалау және олардың түрлері
- •8. Техникалық сұйықтар
- •8.1. Суытқыш сұйықтар
- •8.2. Төменгі температуралық сұйықтар
- •8.3. Гидравликалық беріліс сұйықтары
- •8.4. Қозғалтқышты қыздырмай от алдыру сұйықтары
- •9. Отын мен жағар майдың қоршаған ортаға әсері
- •10. Пайдалану материалдарының сапасын реттеу және үнемдеу жолдары
- •11. Синтетикалық желімдер
- •11.1. Синтетикалық желімдерді пайдаланудың техника-экономикалық тиімділігі
- •11.2. Желімдерге қойылатын талаптар және олардың құрамы
- •11.3.Эпоксид желімнің композициялары
- •11.4. Қанықпаған полиэфир шайырлары негізіндегі композициялар
- •12. Автомобильде қолданатын қосымша материалдар
- •12.1. Қаптағыш материалдар
- •12.2. Тығыздаушы материалдар
- •12.3. Оқшаулағыш материалдар
- •12.4. Ағаш материалдар
- •13. Пластмасса
- •13.1. Пластмассалардың қасиеттері мен құрамы
- •13.2. Пластмассалардың жіктемесі
- •13.3. Пластмассалардың қасиеттері
- •13.4. Термопластикалық пластмассалар
- •13.5. Термореактивті пластмассалар
- •14. Лакбояғыш материалдары
- •14.1. Лакбояғыш материалдары және олардың жабындарына қойылатын талаптар
- •14.2 Лакбояғыш жабындарының құрылысы
- •14.3. Лакбояғыш материалдарының жіктемесі
- •14.4. Лакбояғыш материалдарының компоненттері
- •14.5. Лактар мен бояулардың қасиеттері
- •14.6. Лакбояғыш жабындарын күтуге арналған материалдар
- •15. Резеңке материалдар
- •15.1. Резеңкенің қасиеттері
- •15.1. Резеңкенің негізгі құрамдас бөліктері
- •15.3. Резеңкенің физика-химиялық қасиеттері
- •15.4. Резеңке қасиеттерінің температураға қатысты өзгеруі
- •15.5. Ескіру процесі кезіндегі резеңке қасиеттерінің өзгеруі
- •15.6. Сұйықтың әсерінен резеңке қасиеттерінің өзгеруі
- •Әдебиеттер
5.12. Қозғалтқыш жағар майларының негізгі көрсеткіштері
Карбюратор қозғалтқыштарына арналған жиі қолданатын майлардың негізгі физика-химиялық көрсеткіштері 10, 11, 12- кестелерде берілген.
10-кесте. Карбюраторлы автомобиль қозғалтқыштарына арналған май сапасының негізгі көрсеткіштері
Көрсеткіштер |
МССТ 10541-78 бойынша майлардың маркалары |
НСТ 38-01-370-84 бойынша майлар-дың маркалары |
|||||||
М-8А |
М-8Б1 |
М-8В1 |
М-12Г1 |
М-8Г1 |
М-6З/10Г1 |
АСЗП=10 (М-5З/А) |
АСЗП=6 (М-4З/6В1) |
ДВ-АСЗП- 10В (М-6З/10В) |
|
Тұтқырлығы, мм2/с: 1000С температурада 00С температурада, артық емес |
80,5 1200 |
80,5 1200 |
80,5 1200 |
120,5 - |
80,5 - |
100,5 1000 |
100,5 1000 |
60,5 1100-2600 |
100,5 9000 (-180С температурада) |
Тұтқырлық индексі, кем емес |
90 |
90 |
90 |
95 |
100 |
125 |
120 |
140 |
115 |
Сілті саны, мг: 1 г майға КОН мөлшері, артық емес |
1,2 |
3,4 |
4,0 |
8,5 |
8,5 |
10,5 |
- |
5,5 |
5,5 |
Ашық тигльдегі тұтану температура- сы, 0С, төмен емес |
200 |
200 |
200 |
220 |
210 |
210 |
170 |
165 |
190 |
Қату температурасы, 0С, жоғары емес |
-25 |
-25 |
-25 |
-20 |
-30 |
-32 |
-36 |
-42 |
- |
11-кесте. МССТ 17479-72 бойынша қозғалтқыш майларының жіктемесі
Тұтқырлық сыныбы |
1000С-дағы тұтқырлығы, мм2/с |
Пайдалану қасиеттері бойынша майлар тобы
|
||||||||
А |
Б1 |
Б2 |
В1 |
В2 |
Г1 |
Г2 |
Д |
Е |
||
6 |
60,5 |
- |
М-6Б1 |
- |
М-6В1 |
- |
М-6Г1 |
- |
- |
- |
8 |
80,5 |
М-8А |
М-8Б1 |
М-8Б2 |
М-8В1 |
М-8В2 |
М-8Г1 |
М-8Г2 |
М-8Д |
- |
10 |
101 |
М-10А |
М-10Б1 |
М-10Б2 |
М-10В1 |
М-10В2 |
М-10Г1 |
М-10Г2 |
М-10Д |
- |
12 |
120,5 |
- |
- |
М-12Б2 |
- |
М-12В2 |
- |
М-12Г2 |
М-12Д |
- |
14 |
141 |
- |
- |
М-14Б2 |
- |
М-14В2 |
- |
М-14Г2 |
М-14Д |
- |
16 |
161 |
- |
- |
М-16Б2 |
- |
М-16В2 |
- |
М-16Г2 |
М-16Д |
М16Е-30 М16Е-60 |
20 |
202 |
- |
- |
М-20Б2 |
- |
М-20В2 |
- |
М-20Г2 |
М-20Д |
- |
4з/6 |
60,5 |
- |
М-4з/6Б1 |
- |
М-4з/6В1 |
- |
- |
- |
- |
- |
4з/8 |
80,5 |
- |
М-4з/8Б1 |
М-4з/8Б2 |
М-4з/8В1 |
М-4з/8В2 |
- |
- |
- |
- |
4з/10 |
100,5 |
- |
- |
- |
М-4з/10В1 |
М-4з/10В2 |
- |
- |
- |
- |
6з/10 |
100,5 |
- |
- |
- |
М-6з/10В1 |
М-6з/10В2 |
М-6з/10Г1 |
М-6з/10Г2 |
- |
- |
12-кесте. Дизельді майлар сапаларының негізгі көрсеткіштері
Көрсеткіштер |
МССТ 8581-78 бойынша майлардың маркалары |
|||||
М-8В2 |
М-10В2 |
М-8Г2 |
М-10Г2 |
М-8Г2 К |
М-10Г2 К |
|
Тұтқырлығы, мм2/с: 1000С 00С, артық емес |
80,5 1200 |
110,5 - |
80,5 1200 |
110,5 - |
80,5 1200 |
80,5 1200 |
Тұтқырлық индексі, кем емес |
85 |
85 |
85 |
85 |
90 |
85 |
Сілті саны, мг:1 г майға КОН мөл-шері, артық емес |
3,5 |
3,5 |
6,0 |
6,0 |
6,0 |
6,0 |
Ашық тигльдегі тұтану температу-расы, 0С, төмен емес |
200 |
205 |
200 |
205 |
200 |
205 |
Қату температурасы, 0С, артық емес
|
-25 |
-15 |
-25 |
-15 |
-30 |
-15 |
