Жақсылықмәнгі ұмытылмайды

Екі дос ұшы-қиыры жоқ шөл далаға, құмға сапар шегіпті. Ұзақ жол шаршатқан күндердің бірінде олар болар-болмас бір мәселе төңірегінде сөзге келіспей, бірі екіншісін шапалақпен салып қалады. Таяқ жеген жігіт іштей қатты қорланса да өз-өзіне тоқтау айтып, жел үйірген құм төбенің үстіне: «Бүгін менің жан досым менің бетіме бір шапалақ салды!» деп жазып қояды.

Олар сапарын жалғастырып, иендегі тұнба сулы алқапқа келеді. Қатты шөлден қысылған олар секіре-секіре түсіп суға бас қойғанда, әлгі таяқ жеген жігіт құм-батпаққа бата бастайды. Серігі оны жан-дәрменімен құтқарады. Ол аман-есен жағаға шыққаннан кейін беліндегі қанжарды алып, жақын жерде тұрған тасқа: «Бүгін менің жан досым мені бір өлімнен құтқарды!» деп ойып жазып қояды.

Дәл осы кезде бірінші жігіт келіп оның мәнісін сұрағанда:

• Досың ренжіткенде оңай ұмытылатын жерге жазу керек, мен сондықтан оны құмға жаздым, досың жақсылық істегенде оны мәңгі ұмытылмайтын жерге жазу керек. Сондықтан мен оны тасқа ойып жаздым. Ол қандай да бір боран-шашында да өшпейді!» деген екен.

• «Досың ренжіткенде оңай ұмытылатын жерге жазу керек,ал досың жақсылық істегенде оны мәңгі ұмытылмайтын жерге жазу керек» деген оймен келісесіңдер ме? Неге?

• «Жақсылыққа жақсылық әр адамның ісі, жамандыққа жақсылық ер адамның ісі» мақалын қалай түсінесіңдер.

• Достарыңның жасаған жақсылықтары туралы айтып беріңдер.

Не жақсы? Не жаман?

С. Оспанов

Біріншіден не жақсы?

Биязы мінез,тіл алғыш,

Бал-бұл жанып жүретін

Бауырмалдық сол жақсы!

Екіншіден не жақсы?

Ерте жатыпмезгілмен,

Ерте тұрып төсекті,

Ерінбей жисаң,солжақсы!

Үшіншіденнежақсы?

Үйдің ішін тазалап,

Үстіңеде қарайлап,

Үлгере алсаң, сол жақсы!

Төртіншіден не жақсы?

Талшыбықтайтаңертең

Тартылып кеп ойнасаң,

Тамаша әдет, сол жақсы!

Бесіншіден не жақсы?

Былдырламай көбірек,

Байыптыдабайқағыш

Бала болсаң, солжақсы!

Алтыншыдан не жақсы?

Ашу деген бәледен

Алшақ жүріп, жанаспай,

Ақылдыболсаң, сол жақсы!

Жетіншіден не жақсы ?

Жауқазындай жайраңдап,

Жұрт ісіңе қайраңқап,

Жатса, шіркін, солжақсы!

Сегізіншіден не жақсы ?

Саспай, жастай өнердің

Сүйсең бірін беріліп,

Сан істерден сол жақсы!

Тоғызыншыданне жақсы?

Тәтті досқа сөз беріп,

Таныпжүрмейартынан,

Табандыболсаңсолжақсы!

Оныншыдан не жақсы?

Ойлап істеп ісіңді,

Озыпшықсаң ортадан,

Бәрінен де сол жақсы!

Нежаман?

Біріншіден не жаман?

Беті-қолыңкір-кірбоп,

Берекесізыржақтап

Бейбастақ өссең, сол жаман!

Екіншіден не жаман?

Екіленіп ерігіп,

Ессізденіп желігіп,

Еркебоп өссең, сол жаман!

Үшіншіденнежаман?

Ұшып –қоныпжүретін,

Шегірткедей жеңілтек

Ұшқалақ болсаң, сол жаман!

Төртіншіден не жаман?

Төмендетұрыпөздерің,

Төбеде тұрған алмаға

Талассаңдар, сол жаман!

Бесіншіден не жаман?

Бар кітабың шашылып,

Берілген сабақ оқылмай,

«Бір» , «Екі» алсаң, сол жаман!

Алтыншыдан не жаман?

Ата-ананың ақылын,

Ала білмей кезінде,

Ақымақ болсаң, сол жаман!

Жетіншіден не жаман?

Жиренішті әдеттен,

Жирене білмей кезінде,

Жетесіз болсаң, сол жаман!

Сегізіншіден не жаман?

Соқтықпай күнде ойнайтын,

Серік таппай қиналып,

Сергелдең болсаң, сол жаман!

Тоғызыншыданнежаман?

Топішінде мақтанып,

Төбелесіп жұртпенен,

Таяқ жесең, сол жаман!

Оныншыдан не жаман?

Ойын қуып жасыңда,

Оқусыз өтсең, балақай,

Бәрінен де сол жаман!

• Ар-ұждансыз әрекеттің жақсы болуы мүмкін бе?Неге?

• Жақсылық пен жамандықты қалай ажыратамыз?

• Өздеріңнің дұрыс әрекеттерің туралы айтып беріңдерші?