10.2 Студенттердің өзіндік жұмыстары бойынша сабақтар жоспары

Тақырып: Кіріспе. Дефектология ғылы-мының мақсаты, міндеттері, зерттеу әдістері, салалары, даму тарихы, басқа ғылымдармен байланысы.

Тапсырма:

1.Тақырып бойынша терминдер мен ұғымдарды қолданып кроссворд құрастыру.

Өзін-өзі бақылау материалдары:

Ғылыми тану саласы ретiнде дефектологияның зерттейтiн пәнi мен объектiсi:

A) психикалық және дене дамуының кемшiлiктерi бар балалар

B) кемақылды балалар

C) күрделi кемшiлiктерi бар балалар

D) тiлiнiң мүкiстiгi бар балалар

E) сезiм мүшелерiнiң кемшiлiктерi бар балалар

Өзіндік жұмыстарды орындауға қажет әдістемелік нұсқаулар:

1. Кроссвордта қолданылатын ұғымдардың саны 10 кем болмауы керек

Пайдалануға ұсынылатын әдебиеттер:

Негізгі әдебиеттер: 5, 9, 10, 12.

Қосымша әдебиеттер: 17, 19.

Мерзімдік әдебиеттер (басылымдар): 23-32.

Электрондық оқулықтар мен оқу құралдары: 34, 37, 40, 41.

Интернет көздері: 42-48.

Тақырып: «Кеміс (кемтар) балалар» ұғымы. Кеміс (кемтар) балалар (жалпы сипаттама).

Тапсырма:

1. Даму мүмкіндіктері шектеулі балаларды оқыту мен тәрбиелеу ерекшеліктері бойынша ғылыми мақалаларды іздестіру.

Өзін-өзі бақылау материалдары:

Эндогендi факторлар дегенiмiз

A) сыртқы орта факторлары

B) генетикалық факторлар

C) экологиялық факторлар

D) химиялық факторлар

E) физикалық факторлар

Өзіндік жұмыстарды орындауға қажет әдістемелік нұсқаулар:

1. Ғылыми мақалаларды іздестіру үшін келесі журналдарды қолдану қажет: «Дефектология», «Ұлағат», «Коррекционная педагогика», «Денсаулық», «Отбасы және бала бақша», «Воспитание и обучение детей с нарушения развития», «Специальная психология», «Психология. Социология. Дефектология».

Пайдалануға ұсынылатын әдебиеттер:

Негізгі әдебиеттер: 4, 5, 9, 10, 12.

Қосымша әдебиеттер: 17, 19.

Мерзімдік әдебиеттер (басылымдар): 23-32.

Электрондық оқулықтар мен оқу құралдары: 34, 37, 40, 41.

Интернет көздері: 42-48.

Тақырып: Зияты зақымдалған (ақыл-ой дамуының кемшіліктері бар) балалар. Олигофренопедагогика және оның міндеттері.

Тапсырма:

1. Рефератқа материал іздестіру.

Өзін-өзі бақылау материалдары:

Кемақылдылық (ақыл-ойы кем) дегенiмiз

A) бас миының органикалық зақымдануы салдарынан болатын бүкiл таным қызметiнiң тұрақты төмендеуi

B) таным қабiлетiнiң төмендеуi

C) психикалық дамуының тежелуi

D) талма ауруы

E) менингит

Өзіндік жұмыстарды орындауға қажет әдістемелік нұсқаулар:

1. Реферат тақырыбы 10.3 тарауында п. 1 берілген. Реферат деп негізгі фактіге негізделген мәліметтері мен тұжырымдары бар алғашқы ғылыми көз мазмұнының мазмұндамасын, түйінділерін жазбаша түрде ұсыну.

Пайдалануға ұсынылатын әдебиеттер:

Негізгі әдебиеттер: 3, 5, 9, 10, 12.

Қосымша әдебиеттер: 15-17, 19, 20.

Мерзімдік әдебиеттер (басылымдар): 23-32.

Электрондық оқулықтар мен оқу құралдары: 33-38, 40, 41.

Интернет көздері: 42-48.

Тақырып: Психикалық дамуы тежелген балалар.

Тапсырма:

1. Рефератқа материал іздестіру.

Өзін-өзі бақылау материалдары:

Қалыптан тыс еркелетiп тәрбиелеу салдарынан баладағы дербестiк пен жауапкершiлiктiң қалыптаспауын келесідей атайды

A) гипоопека

B) гиперопека

C) агрессия

D) аффект

E) кретинизм

Өзіндік жұмыстарды орындауға қажет әдістемелік нұсқаулар:

1. Реферат тақырыбы 10.3 тарауында п. 2 берілген.

Пайдалануға ұсынылатын әдебиеттер:

Негізгі әдебиеттер: 3, 5, 9, 10, 12.

Қосымша әдебиеттер: 15-17, 19, 20.

Мерзімдік әдебиеттер (басылымдар): 23-32.

Электрондық оқулықтар мен оқу құралдары: 33-38, 40, 41.

Интернет көздері: 42-48.

Тақырып: Сенсорлы бұзылулары (есту қабілетінің, көру қабілетінің) бар балалар.

Тапсырма:

1. Рефератқа материал іздестіру.

Өзін-өзі бақылау материалдары:

Есту қабiлетiн жоғалтқан, бiрақ кейiннен естiмей қалуына байланысты тiлi сақталған саңырау балалар аталмыш топқа жатады

A) ерте естiмей қалғандарға

B) саңырауларға

C) кейiннен естiмей қалғандарға

D) нашар еститiндерге

E) сөйлемейтiн саңырауларға

Өзіндік жұмыстарды орындауға қажет әдістемелік нұсқаулар:

1. Реферат тақырыптары 10.3 тарауында п.п. 3, 4 берілген. Реферат деп негізгі фактіге негізделген мәліметтері мен тұжырымдары бар алғашқы ғылыми көз мазмұнының мазмұндамасын, түйінділерін жазбаша түрде ұсыну.

Пайдалануға ұсынылатын әдебиеттер:

Негізгі әдебиеттер: 3, 5, 9, 10, 12.

Қосымша әдебиеттер: 15-17, 19, 20.

Мерзімдік әдебиеттер (басылымдар): 23-32.

Электрондық оқулықтар мен оқу құралдары: 33-38, 40, 41.

Интернет көздері: 42-48.

Тақырып: Тіл мүкістігі бар балалар.

Тапсырма:

1. Рефератқа материал іздестіру.

2. Артикуляциялық жаттығуларды жаттықтыру.

Өзін-өзі бақылау материалдары:

Патологиялық баяу сөйлеу келесідей аталады

A) алалия

B) дизартрия

C) брадилалия

D) кекештену

E) тахилалия

Өзіндік жұмыстарды орындауға қажет әдістемелік нұсқаулар:

1. Реферат тақырыбы 10.3 тарауында п. 5 берілген.

2. Артикуляциялық жаттығуларды Қ.Өмірбекова, Қ.Серке-баевтің Логопедия.- Алматы, 2011. атты оқу құралынан көріп жасауға болады.

Пайдалануға ұсынылатын әдебиеттер:

Негізгі әдебиеттер: 3, 5, 9, 10, 12.

Қосымша әдебиеттер: 15-20.

Мерзімдік әдебиеттер (басылымдар): 23-32.

Электрондық оқулықтар мен оқу құралдары: 33- 41.

Интернет көздері: 42-48.

Тақырып: Тірек-қимыл аппараты бұзылған балалар.

Тапсырма:

1. Рефератқа материал іздестіру.

Өзін-өзі бақылау материалдары:

Аяқ, қол сүйектерiнiң дұрыс өспеуiнен (қысқа болуынан) пайда болатын қимыл-қозғалыстың бұзылуы келесідей аталады

A) артрогрипоз

B) хондродистрофия

C) миопатия

D) гиперкинез

E) полиомиелит

Өзіндік жұмыстарды орындауға қажет әдістемелік нұсқаулар:

1. Реферат тақырыбы 10.3 тарауында п. 6 берілген. Реферат деп негізгі фактіге негізделген мәліметтері мен тұжырымдары бар алғашқы ғылыми көз мазмұнының мазмұндамасын, түйінділерін жазбаша түрде ұсыну. Ұсынылған көздерді қолданыңыздар.

Пайдалануға ұсынылатын әдебиеттер:

Негізгі әдебиеттер: 3, 5, 9, 10, 12.

Қосымша әдебиеттер: 15-17, 19, 20.

Мерзімдік әдебиеттер (басылымдар): 23-32.

Электрондық оқулықтар мен оқу құралдары: 33-38, 40, 41.

Интернет көздері: 42-48.

Тақырып: Тәртібі бұзылған балалар.

Тапсырма:

1. Рефератқа материал іздестіру.

Өзін-өзі бақылау материалдары:

Кемiс балалардың жеке және топты тәртiптерiнiң қоғамдық мөлшер жүйесiмен сәйкес болуы келесі ұғымды түсiндiредi

A) толықтыру

B) түзету

C) әлеуметтiк қалыптастыру

D) әлеуметтiк бейiмдеу

E) бiрiктiру

Өзіндік жұмыстарды орындауға қажет әдістемелік нұсқаулар:

1. Реферат тақырыбы 10.3 тарауында п.7 берілген. Материалды іздестіру үшін келесі журналдарды қолдану қажет: «Дефектология», «Ұлағат», «Коррекционная педагогика», «Денсаулық», «Отбасы және бала бақша», «Воспитание и обучение детей с нарушения развития», «Специальная психология», «Психология. Социология. Дефектология».

Пайдалануға ұсынылатын әдебиеттер:

Негізгі әдебиеттер: 3, 5, 9, 10, 12.

Қосымша әдебиеттер: 15-17, 19, 20.

Мерзімдік әдебиеттер (басылымдар): 23-32.

Электрондық оқулықтар мен оқу құралдары: 33-38, 40, 41.

Интернет көздері: 42-48.

Тақырып: Генетика пәні, оның міндеттері. Менделизм негіздері.

Тапсырма:

1. Лекция материалын, сонымен қоса ұсынылған әдебиеттерді қолданып генетика, генетика міндеттеріне, тұқым қуалаушылық пен өзгергіштік, генотип, фенотип, рецессивті, доминантты белгі, гомозигота, гетрозигота, гаметалар тазалығы ережесіне анықтама беріңіз.

2. Лекция материалын және ұсынылған әдебиеттерді қолданып генетиканың ғылым ретінде даму тарихы бойынша конспект жасау.

3. Мендель заңдарының анықтамасын беріңіз. Гибридологиялық әдістің маңызы неде?

4 Есептерді шығару үшін «Генетика бойынша әдістемелік нұсқауларды» (олар ӘБ және ПТ кафедрасының қорында бар) қолдану қажет, сонымен қатар Н.В.Хелевин, А.М.Лобанов және басқалар.-М., 2008.- Б.13-65. жалпы және медициналық генетика бойынша есептер кітабын қолдануға болады.

Өзін-өзі бақылау материалдары:

Тірі ағзаларға тән өзара байланысты екі қасиет: тұқымқуалаушылық пен өзгергіштікті зерттейтін ғылым

А) ботаника

В) зоология

С) физиология

Д) генетика

Е) анатомия

Өзіндік жұмыстарды орындауға қажет әдістемелік нұсқаулар:

1. Конспектіні құрастыру барысында оның тақырыбын белгілеп алып, одан кейін жоспарын құрастыру қажет, мазмұнын белгілеу қажет, ол қарастыралатын сұрақтың мәнін ашуы керек, қолданылған әдебиеттер тізімін көрсету қажет. Конспектілер СОӨЖ сабақтарында тындалып талданады.

Пайдалануға ұсынылатын әдебиеттер:

Негізгі әдебиеттер: 1, 2, 6- 8, 11.

Қосымша әдебиеттер: 14, 21.

Мерзімдік әдебиеттер (басылымдар): 23-32.

Электрондық оқулықтар мен оқу құралдары: 36, 37, 40, 41.

Интернет көздері: 42-48.

Тақырып: Тұқымқуалаушылықтың цитологиялық негіздері.

Тапсырма:

1. Дәптерге жасушаның құрылысын салу. Жасушаның негізгі компоненттері мен: мембрананаға, цитоплазмаға, ядроға; жасуша органоидтарына: лизосомаларға, рибосомаларға, эндоплазмалық торға, центросомаға, Гольджи аппаратына, митохондрияларға сипаттама беріңіз.

2. Дәптерге жасушаның бөліну түрлерін: митоз и мейозды салып келу. Митоз бен мейоз кезіндегі жасушаның бөліну кезендеріне сипаттама беріңіз: интерфаза, профаза, метафаза, анафаза, телофаза.

3. Хромосома құрылысын салып келу. Метацентрлі, субметацентрлі, акроцентрлі, спутникалық хромосомалар қандай болады, кариотип, аутосомалар, гоносомалар деген не?

Өзін-өзі бақылау материалдары:

Тұқым қуалайтын ақпараттың тасымалдаушысы

А) рибосома

В) митохондрия

С) жасуша орталығы

Д) ядро

Е) лизосома

Өзіндік жұмыстарды орындауға қажет әдістемелік нұсқаулар:

1. Конспектіні құрастыру барысында оның тақырыбын белгілеп алып, одан кейін жоспарын құрастыру қажет, мазмұнын белгілеу қажет, ол қарастыралатын сұрақтың мәнін ашуы керек, қолданылған әдебиеттер тізімін көрсету қажет. Конспектілер СОӨЖ сабақтарында тындалып талданады.

Пайдалануға ұсынылатын әдебиеттер:

Негізгі әдебиеттер: 1, 2, 6- 8, 11.

Қосымша әдебиеттер: 14, 21.

Мерзімдік әдебиеттер (басылымдар): 23-32.

Электрондық оқулықтар мен оқу құралдары: 36, 37, 40, 41.

Интернет көздері: 42-48.

Тақырып: Тұқымқуалаушылықтың молекулалық негіздері.

Тапсырма:

1. Нуклеин қышқылдарының қандай түрлерңн білесіздер, нуклеин қышқылдарының құрылысының схемасын құрастырыңыз, олардың функциялары қандай?

2. Адам генотипіне ортаның тигізетін әсері

3. Хромосомалық аберрациялар, гендік мутациялар деген не? Схема құрастырыңыздар.

4..Мутациялар түрлері, механизмдері туралы қысқаша конспект жасау, ұсынылған әдебиетті қолдану.

5. Есептерді шығару әдісімен танысу. Генетикалық көде кестесін қолдана білу. Генетика бойынша әдістемелік нұсқауларды қолдану.

Өзін-өзі бақылау материалдары:

Аталмыш молекула құрылымына келесі азоттық негіздер кіреді: аденин, гуанин, цитозин, тимин

А) ДНҚ

В) РНҚ

С) АТФ

Д) ферменттер

Е) ақуыздар

Өзіндік жұмыстарды орындауға қажет әдістемелік нұсқаулар:

1. Конспектіні құрастыру барысында оның тақырыбын белгілеп алып, одан кейін жоспарын құрастыру қажет, мазмұнын белгілеу қажет, ол қарастыралатын сұрақтың мәнін ашуы керек, қолданылған әдебиеттер тізімін көрсету қажет. Конспектілер СОӨЖ сабақтарында тындалып талданады.

2. Есептерді шешу үшін «Генетика бойынша әдістемелік нұсқауларды» (олар ӘБ және ПТ кафедрасының қорында бар) қолдану қажет, сонымен қатар Н.В.Хелевин, А.М.Лобанов және басқалар.-М., 2008. - Б. 7-13. жалпы және медициналық генетика бойынша есептер кітабын қолдануға болады

Пайдалануға ұсынылатын әдебиеттер:

Негізгі әдебиеттер: 1, 2, 6- 8, 11.

Қосымша әдебиеттер: 14, 21.

Мерзімдік әдебиеттер (басылымдар): 23-32.

Электрондық оқулықтар мен оқу құралдары: 36, 37, 40, 41.

Интернет көздері: 42-48.

Тақырып: Адам генетикасы.

Тапсырма:

1. Адам генетикасындағы қандай мәселелерді қарастырады. Неге адамды зерттеу қиындықтарды туғызады?

2. Зерттеу әдістері бойынша ұсынылған материалды талдап конспект құрастыру. Генеалогиялық әдіс, егіздік әдісі, цитогенетикалық әдіс, популяциялық-статистикалық әдіс, дерматоглифика дегеніміз не?

3. Шежірелерді құрастыру мен талдаудың қандай принциптерін білесіздер? Шежірелерді құрастырғанда қандай шартты белгілер қолданылады?

4. Генетикалық есептерді шығару. Есептерді шығару әдісімен танысу. Шежіре құрастыру.

Өзін-өзі бақылау материалдары:

Аталмыш әдіс бойынша адамның кез келген белгілерінің, әсіресе патологиялық белгілердің, бірнеше ұрпақ бойы тұқым қуалау сипатын, оның шыққан тегіне шежірелік карта құру арқылы зерттеп анықтайды

А) егіздерді салыстыру әдісі

В) популяциялық-статистикалық әдіс

С) генеалогиялық әдіс

Д) цитогенетикалық әдіс

Е) модельдеу әдісі

Өзіндік жұмыстарды орындауға қажет әдістемелік нұсқаулар:

1. Конспектіні құрастыру барысында оның тақырыбын белгілеп алып, одан кейін жоспарын құрастыру қажет, мазмұнын белгілеу қажет, ол қарастыралатын сұрақтың мәнін ашуы керек, қолданылған әдебиеттер тізімін көрсету қажет. Конспектілер СОӨЖ сабақтарында тындалып талданады.

2. Есептерді шешу үшін «Генетика бойынша әдістемелік нұсқауларды» (олар ӘБ және ПТ кафедрасының қорында бар) қолдану қажет, сонымен қатар Н.В.Хелевин, А.М.Лобанов және басқалар.-М., 2008.- Б. 66-87. Жалпы және медициналық генетика бойынша есептер кітабын қолдануға болады

Пайдалануға ұсынылатын әдебиеттер:

Негізгі әдебиеттер: 1, 2, 6- 8, 11.

Қосымша әдебиеттер: 14, 21.

Мерзімдік әдебиеттер (басылымдар): 23-32.

Электрондық оқулықтар мен оқу құралдары: 36, 37, 40, 41.

Интернет көздері: 42-48.

Тақырып: Тұқым қуалайтын аурулар. Хромосомалық аурулар.

Тапсырма:

1. Тұқым қуалайтын аурулар деп қандай ауруларды айтады? Олар қалай бөлінеді? Медициналық генетика нені зерттейді?

2. Хромосомалардағы қандай өзгерістерді білесіз? Схема ретінде салып көрсетіңіз.

3. Қандай хромосомалық ауруларды білесіз? Оларға сипаттама беріңіз.

4. Туа біткен аурулар қандай болады? Қалай бөлінеді? Схема арқылы көрсетіңіз. Олардың пайда болуына не себеп?

5. Аутосома мен гоносомалардағы өзгерістері бар хромосомалық аурулар бойынша рефератты даярлау.

Өзін-өзі бақылау материалдары:

Даун синдромында келесі жұп хромосомаларында трисомия байқалынады

А) 5 жұп бойынша

В) 18 жұп бойынша

С) 20 жұп бойынша

Д) 21 жұп бойынша

Е) 23 жұп бойынша

Өзіндік жұмыстарды орындауға қажет әдістемелік нұсқаулар:

1. Рефератты құрастыру барысында оның тақырыбын белгілеп алып, одан кейін жоспарын құрастыру қажет, мазмұнын белгілеу қажет, ол қарастыралатын сұрақтың мәнін ашуы керек, қолданылған әдебиеттер тізімін көрсету қажет. Рефераттар СОӨЖ сабақтарында тындалып талданады.

Пайдалануға ұсынылатын әдебиеттер:

Негізгі әдебиеттер: 1, 2, 6- 8, 11.

Қосымша әдебиеттер: 14, 21.

Мерзімдік әдебиеттер (басылымдар): 23-32.

Электрондық оқулықтар мен оқу құралдары: 36, 37, 40, 41.

Интернет көздері: 42-48.

Тақырып: Гендік аурулар. Тұқым қуалайтын аурулардың диагностикасы, емдеу мен алдын-ала сақтандыру жолдары.

Тапсырма:

1. Гендік аурулар немен туғызылады? Генотипте қандай өзгерістер болады? Схема арқылы көрсетіңіз.

2. Гендік ауруларының даму типтері қандай? Ген-құрылымдық ақуыз; ген-ақуыз (фермент); ген-ақуыз (фермент) гормон буындарын сипаттаңыз.

3. Келесі схема нені көрсетеді: ген (ДНК молкуласының учаскесі)–и-РНК- ақуыз(фермент)–биохимиялық реакция –тұқым қуалайтын белгі.

4. Гендік ауруларға сипаттама беріңіздер, мысалдар келтіріңіз.

5. Гендік аурулар бойынша рефераттарды даярлау: тұқым қуалайтын зат алмасуының аурулары (фенилкетонурия, галактоземия), клиникалық суреттелген тұқым қуалауы түсініксіз гендік синдромдар («Эльф бет әлпеті» синдромы, Корнели де Ланге, Рубинштейна-Тэйби синдромдары).

Өзін-өзі бақылау материалдары:

Фенилкетонурия гендік аурулардың келесі даму типіне жатады

А) ген-белок

В) ген-белок (фермент)

С) ген-белок(фермент) гормон

Д) ген-иРНК

Е) ген-тұқым қуалайтын белгі

Өзіндік жұмыстарды орындауға қажет әдістемелік нұсқаулар:

1. Рефератты құрастыру барысында ғылыми және арнайы әдебиетке шолу жасап, талдап, тақырыптың мазмұнын ашатын сұрақтар бойынша жоспар құрастырып алу қажет. Одан кейін жоспар бойынша сұрақтарды бірізділікпен ашып көрсету керек. Рефераттың соңында қолданылған әдебиеттер тізімін келтіру қажет. Рефераттар СОӨЖ сабақтарында тындалып талданады.

Пайдалануға ұсынылатын әдебиеттер:

Негізгі әдебиеттер: 1, 2, 6- 8, 11.

Қосымша әдебиеттер: 14, 21.

Мерзімдік әдебиеттер (басылымдар): 23-32.

Электрондық оқулықтар мен оқу құралдары: 36, 37, 40, 41.

Интернет көздері: 42-48.