- •Семей қаласының мемлекеттік медицина университеті Тәжірибелік сабақтарға арналған әдістемелік нұсқаулар
- •3. Оқытудың міндеттері:
- •4. Тақырыптың негізгі сұрақтары:
- •6. Әдебиет:
- •7. Бақылау:
- •3. Оқытудың міндеттері:
- •4. Тақырыптың негізгі сұрақтары:
- •3. Оқытудың міндеттері:
- •4. Тақырыптың негізгі сұрақтары:
- •6. Әдебиет:
- •7. Бақылау:
- •6. Әдебиет:
- •7. Бақылау:
- •3. Оқытудың міндеттері:
- •4. Тақырыптың негізгі сұрақтары:
- •6. Әдебиет:
- •7. Бақылау:
- •3. Оқытудың міндеттері:
- •4. Тақырыптың негізгі сұрақтары:
- •6. Әдебиет:
- •7. Бақылау:
- •3. Оқытудың міндеттері:
- •4. Тақырыптың негізгі сұрақтары:
- •Отбасы бюджетін жоспарлай білейік
- •6. Әдебиет:
- •7. Бақылау:
- •4. Тақырыптың негізгі сұрақтары:
- •2. Берілген сөздердің мағынасын түсіндіріп беріңіз
- •3. Сөзжұмбақты дұрыс шешсеңіз қызыл бояумен берілген бағанда сізге қажетті сөзді табасыз.
- •6. Әдебиет:
- •7. Бақылау:
- •3. Оқытудың міндеттері:
- •4. Тақырыптың негізгі сұрақтары:
- •6. Әдебиет:
- •7. Бақылау:
- •4. Тақырыптың негізгі сұрақтары:
- •1. Сөздерді орыс тіліне аударып, жаттаңыз.
- •2. Адамның сыртқы келбетіне байланысты сөз тіркестерін жаттаңыз.
- •6. Әдебиет:
- •4. Тақырыптың негізгі сұрақтары:
- •6. Әдебиет:
- •7. Бақылау:
- •4. Тақырыптың негізгі сұрақтары:
- •1. Саусақтарыңызды бір-бірімен айқастырыңыз.
- •2. Бір көзіңізді жұмып, кез келген нысанаға дәлдеп көздеңіз.
- •4. Көлденең шапалақтаңыз.
- •6. Әдебиет:
- •7. Бақылау:
- •4. Тақырыптың негізгі сұрақтары:
- •6. Әдебиет:
- •7. Бақылау:
- •3. Оқытудың міндеттері:
- •4. Тақырыптың негізгі сұрақтары:
- •6. Әдебиет:
- •7. Бақылау:
- •3. Оқытудың міндеттері:
- •4. Тақырыптың негізгі сұрақтары:
- •2. Берілген сөздерді орыс тіліне аударыңыз.
- •2. Сөздерді жаттаңыз.
- •6. Үлгідегідей толтырыңыз.
- •6. Әдебиет:
- •7. Бақылау:
- •3. Оқытудың міндеттері:
- •4. Тақырыптың негізгі сұрақтары:
- •6. Әдебиет:
- •7. Бақылау:
- •3. Оқытудың міндеттері:
- •4. Тақырыптың негізгі сұрақтары:
- •6. Әдебиет:
- •7. Бақылау:
- •3. Оқытудың міндеттері:
- •4. Тақырыптың негізгі сұрақтары:
- •1.Қазақстан – көп ұлтты мемлекет.
- •2. Сөйлемдерді дұрыс аяқтаңыз.
- •3. Берілген сөздерді мағыналық жағынан дұрыс тіркестіріп жазыңыз
- •4. Тақырып бойынша меңгерген сөздер мен тіркестерді пайдаланып
- •6. Әдебиет:
- •7. Бақылау:
- •4. Тақырыптың негізгі сұрақтары:
- •6. Әдебиет:
- •7. Бақылау:
- •3. Оқытудың міндеттері:
- •4. Тақырыптың негізгі сұрақтары:
- •6. Әдебиет:
- •7. Бақылау:
- •3. Оқытудың міндеттері:
- •4. Тақырыптың негізгі сұрақтары:
- •Ұлттық рухты жоғары ұстаған «МузАрт» тобы
- •6. Әдебиет:
- •7. Бақылау:
- •4. Тақырыптың негізгі сұрақтары:
- •6. Әдебиет:
- •7. Бақылау:
- •4. Тақырыптың негізгі сұрақтары:
- •Ұлттық байлық, ұлттық валюта.
- •6. Әдебиет:
- •7. Бақылау:
- •4. Тақырыптың негізгі сұрақтары:
- •2. Сөздерді оқып, мағынасын ашып, жаттаңыз.
- •Абай философиясы
- •1.Өлеңдерді мазмұнына, ұйқасына қарай толықтырыңыз, қандай философиялық мән барын анықтаңыз.
- •2.Мәтінді мәнерлеп оқып, сөздік жұмысын жүргізіңіз. Мәтінге ат қойып, әңгімелеңіз.
- •3. Сөздер мен сөз тіркестерін аударыңыз, сөйлем құрастырыңыз.
- •4. Берілген қара сөздегі философиялық ойды анықтаңыз.
- •7. Бақылау:
- •4. Тақырыптың негізгі сұрақтары:
- •Шәкәрім Құдайбердіұлы шығармаларындағы имандылық концепциясы
- •1.Кестені толтырыңыз. Шәкәрім «Жастық туралы»
- •6. Әдебиет:
- •7. Бақылау:
- •3. Оқытудың міндеттері:
- •4. Тақырыптың негізгі сұрақтары:
- •6. Әдебиет:
- •7. Бақылау:
- •3. Оқытудың міндеттері:
- •4. Тақырыптың негізгі сұрақтары:
- •6. Әдебиет:
- •7. Бақылау:
- •3. Оқытудың міндеттері:
- •4. Тақырыптың негізгі сұрақтары:
- •Қазақстан экологиясы
- •7. Бақылау:
- •3. Оқытудың міндеттері:
- •4. Тақырыптың негізгі сұрақтары:
- •Қазақстанның табиғи саябақтары, қорықтары, оларды қорғау.
- •2. Сөйлемді толықтырыңыз.
- •6. Әдебиет:
- •7. Бақылау:
- •3. Оқытудың міндеттері:
- •Тақырыптың негізгі сұрақтары:
- •Туған жерге саяхат. Қазақстанның көрікті жерлері.
- •6. Әдебиет:
- •7. Бақылау:
- •3. Оқытудың міндеттері:
- •4.Тақырыптың негізгі сұрақтары:
- •Қазақстанның тарихи орындары Түркістан
- •Отырар қаласы
- •6. Әдебиет:
- •7. Бақылау:
- •3. Оқытудың міндеттері:
- •4. Тақырыптың негізгі сұрақтары:
- •6. Әдебиет:
- •7. Бақылау сұрақтары.
- •3. Оқытудың міндеттері:
- •4. Тақырыптың негізгі сұрақтары:
- •Университет – білім ордасы
- •6. Әдебиет:
- •7. Бақылау сұрақтары.
- •4. Тақырыптың негізгі сұрақтары:
- •ҚазАқстан – Азия барысы
- •6. Әдебиет:
- •7. Бақылау:
- •4. Тақырыптың негізгі сұрақтары:
- •6. Әдебиет:
- •7. Бақылау:
- •4. Тақырыптың негізгі сұрақтары:
- •6. Әдебиет:
- •7. Бақылау:
- •4. Тақырыптың негізгі сұрақтары:
- •6. Әдебиет:
- •7. Бақылау.
- •Семей қаласының мемлекеттік медицина университеті Тәжірибелік сабақтарға арналған әдістемелік нұсқаулар
- •4. Тақырыптың негізгі сұрақтары:
- •6. Әдебиет:
- •7. Бақылау.
- •4. Тақырыптың негізгі сұрақтары:
- •6. Әдебиет:
- •Бақылау:
- •3. Оқытудың міндеттері:
- •4. Тақырыптың негізгі сұрақтары:
- •6. Әдебиет:
- •7. Бақылау:
- •4. Тақырыптың негізгі сұрақтары:
- •Шығыс медицинасы
- •6. Әдебиет:
- •7. Бақылау:
- •3. Оқытудың міндеттері:
- •4. Тақырыптың негізгі сұрақтары:
- •6. Әдебиет:
- •7. Бақылау:
- •4. Тақырыптың негізгі сұрақтары:
- •6. Әдебиет:
- •7. Бақылау:
- •4. Тақырыптың негізгі сұрақтары:
- •6. Әдебиет:
- •7. Бақылау:
- •3. Оқытудың міндеттері:
- •4. Тақырыптың негізгі сұрақтары:
- •6. Әдебиет:
- •7. Бақылау.
- •4. Тақырыптың негізгі сұрақтары:
- •6. Әдебиет:
- •7.Бақылау:
- •4. Тақырыптың негізгі сұрақтары:
- •6. Әдебиет:
- •7. Бақылау:
- •4. Тақырыптың негізгі сұрақтары:
- •6. Әдебиет:
- •7. Бақылау:
- •4. Тақырыптың негізгі сұрақтары:
- •Қан тамырлары
- •6. Әдебиет:
- •7. Бақылау:
- •4. Тақырыптың негізгі сұрақтары:
- •6. Әдебиет:
- •7. Бақылау:
- •4. Тақырыптың негізгі сұрақтары:
- •6. Әдебиет:
- •7. Бақылау:
- •4. Тақырыптың негізгі сұрақтары:
- •6. Әдебиет:
- •7. Бақылау:
- •4. Тақырыптың негізгі сұрақтары:
- •6. Әдебиет:
- •7. Бақылау:
- •3. Оқытудың міндеттері:
- •4. Тақырыптың негізгі сұрақтары:
- •6. Әдебиет:
- •7. Бақылау:
- •4. Тақырыптың негізгі сұрақтары:
- •6. Әдебиет:
- •3. Оқытудың міндеттері:
- •4. Тақырыптың негізгі сұрақтары:
- •І.Паспорт бөлімінде:
- •Іі. Шағымдар
- •Емдеуші дәрігердің науқасты бастапқы қарауы
- •6. Әдебиет:
- •7. Бақылау сұрақтары.
- •4. Тақырыптың негізгі сұрақтары:
- •1.Көп нүктенің орнына тиісті мезгіл үстеулерін қойып, сөйлемдерді жазыңыз.
- •1.“Дәрумендер” мәтіні бойынша берілген тіркестерді орыс тіліне аударыңыз.
- •2. Төмендегі берілген мәтінді мазмұндаңыз. Дәрумендер
- •1.Төмендегі мүшелердің қай жүйеге жататынын көрсетіңіз.
- •2. Суретте жазылған дәрумендер қандай жеміс-жидектерге тән екенін ажыратып, сұхбат әзірлеңіз немесе «Дәрумендер» туралы ертегі құрастырыңыз.
- •6. Әдебиет:
- •7. Бақылау сұрақтары:
- •4. Тақырыптың негізгі сұрақтары:
- •Нәресте және оны күту
- •5. Бесік жырын жаттаңыз.
- •6. Әдебиет:
- •7. Бақылау:
- •4. Тақырыптың негізгі сұрақтары:
- •2. Қыз бен ұлдың өсу ерекшелігіне назар аударыңыз.
- •6. Әдебиет:
- •7. Бақылау:
- •3. Оқытудың міндеттері
- •4. Тақырыптың негізгі сұрақтары:
- •1.Мәтінді мағынасына қарай бөлімдерге бөліңіз немесе жоспар құрыңыз.
- •2.Мәтін бойынша төмендегі сұрақтарға жауап беріңіз.
- •2.Рахит ауруының клиникалық белгісі берілген абзацты табыңыз.
- •6. Әдебиет:
- •7. Бақылау:
- •4. Тақырыптың негізгі сұрақтары:
- •6. Әдебиет:
- •7. Бақылау.
- •4. Тақырыптың негізгі сұрақтары:
- •6. Әдебиет:
- •7. Бақылау:
- •4. Тақырыптың негізгі сұрақтары:
- •Теміртапшылықты анемия.
- •6. Әдебиет:
- •7. Бақылау:
- •4. Тақырыптың негізгі сұрақтары:
- •2. Берілген тұжырымдардың дұрыс не қате екенін анықтаңыз.
- •3. Төмендегі туберкулез ауруы бойынша науқастың жауаптары берілген. Дәрігердің сұрақтарына жауап беріп, интонация қойып рөлге бөліп айтыңыздар.
- •4. Өкпе сөзіне қатысты фразалық тіркестерді оқып, мағынасын сәйкестендіріңізжәне солармен сөйлем құрастырыңыз.
- •6. Әдебиет:
- •7. Бақылау:
- •4. Тақырыптың негізгі сұрақтары:
- •Өт жолдарының аурулары.
- •6. Әдебиет:
- •7. Бақылау:
- •3. Оқытудың міндеттері:
- •4. Тақырыптың негізгі сұрақтары:
- •1. Сөздердің мағынасын ашыныз.
- •3. Қазақтың батырлары туралы не білесіз және де сол туралы шағын эссе жазыңыз.
- •6. Әдебиет:
- •7. Бақылау:
- •4. Тақырыптың негізгі сұрақтары:
- •Әлия молдағұлова
- •Мәншүк мәметова
- •6. Әдебиет:
- •7. Бақылау:
- •4. Тақырыптың негізгі сұрақтары:
- •6. Әдебиет:
- •7. Бақылау:
- •4. Тақырыптың негізгі сұрақтары:
- •Наша тарту
- •6. Әдебиет:
- •7. Бақылау:
- •4. Тақырыптың негізгі сұрақтары:
- •1. Мәтінге байланысты тірек сөздер мен сөз тіркестерін аударыңыздар.
- •6. Әдебиет:
- •7. Бақылау:
- •4. Тақырыптың негізгі сұрақтары:
- •Дәрігер этикасы
- •Дәрігер қандай болу керек?
- •6. Әдебиет:
- •7. Бақылау:
- •4. Тақырыптың негізгі сұрақтары:
- •6. Әдебиет:
- •4. Тақырыптың негізгі сұрақтары:
- •6. Әдебиет:
5. Бесік жырын жаттаңыз.
Әй-әй бөпем, әй бөпем. Ән айтайын, бал бөпем. Ән тыңдағын келсе егер, Және айтайын, жан көкем…
Бөпем менің ай ма екен? Шекер ме екен, бал ма екен? Ойнақтап бір бәйгеден Озып келер тай ме екен?!
Тас бұлақтар тауда екен, Жас құрақтар сайда екен. Көлбең-көлбең ұшатын Көбелектр қайда екен?!
Қара қарға қарда екен. Жапалақтар жарда екен. Балпаң-балпаң басатын Балапандар қайда екен?!
Әй-әй бөпем, әй бөпем, Ұйықтадың ба, бал бөпем? Алдағанға көнетін Аңқау бөпе қайда екен?
6. Әдебиет:
Оразымбетова Ғ.Д., Сәлім Е.Қ. Қазақ тілі 2013 ж.
Оразахынова Н.А.
Қазақ тілі ( Сөзжасам. Морфология) : учебное пособие / Н. А. Оразахынова, Ж. Т. Исаева, Г. С. Сүлеева. - Алматы : АРЫС, 2014. - 176 с. : ил
Бектурова А.Ш.
Казахский язык для всех : учебное пособие / А. Ш. Бектурова, Ш. К. Бектуров. - Алматы : Атамұра, 2014. - 718 с.
Бектұров Ш.
Қазақ тілі для начинающих : учебник / Ш. Бектұров, А. Бектұрова. - Алматы : Рауан, 2014. - 397 б.
Доскеева Б.Ж.
Қазақ тілі: жоғары оқу орындарының 1 курсына арналған : учебник / Б. Ж. Доскеева. - Алматы : Ана тілі, 2010. - 191 с.
Рысбаева Г.К.
Қазақ тілі: Грамматикалық анықтағыш = Казахский язык. Грамматический справочник / Г. К. Рысбаева. - Алматы : Сөздік-Словарь, 2010. - 192 б.
Сыздық, Рәбиға.
Қазақ тілінің анықтағышы : определитель / Р. Сыздық. - Астана : Елорда, 2010. - 527 б.
Хасанова С.
Контрольно-тренировочные упражнения по морфологии современного казахского языка : учебник / Хасанова С. - 1-е изд. - Алматы : Ана тілі, 2011. - 135 с. : ил
Әуелбеков Ш.
Қазақша сөйлеу үлгілері:Казахский разговорный язык / Ш. Әуелбеков. - Алматы, 2009. - 238 с
7. Бақылау:
1. Нәресте күтімін қысқаша мазмұндап беріңіз
2. Балаға қатысты 10мақалды жатқа айтыңыз
3. Екпе, жаялық, сарғыш, кіндік, ішінің кебуі, ұқалау, созу, ықылықтау сөздерін
қатыстырып нәресте анасына кеңес беріңіз
1. Тақырып №22, аталуы: Сәбидің өсуі
2. Мақсаты: Тілді кәсіби бағдарлы меңгерте отырып сөйлеу қабілеттерін арттыру, сауатты сұрақ қоя білуге дағдыландыру. Терминдерді жаттату.
3. Оқытудың міндеттері: ойын жеткізе алуы;
Студент білу керек:
- берілген сұрақтарға дұрыс жауап беру;
- тақырып бойынша өз ойын жүйелі түрде айта алу;
Студент істей білуі керек:
- мәтіннің мазмұнын өз сөзімен жеткізе білуі керек;
- естігені бойынша өз ойын айта білуі керек.
4. Тақырыптың негізгі сұрақтары:
1. Баланың дамуын сипаттайтын маңызды көрсеткіштері қандай?
2.«Ата-ананың қадірін балалы болғанда білерсің» деге халқымыздың даналық сөзіне пікіріңізді білдіріңіз.
3.Балаға қатысты халқымызда өткізілетін мерекелерді атаңыз?
5. Оқу және оқытудың әдістері. Оқылым, айтылым, жазылым сұрақ-жауап, түсіндіру,
пікірлесім
1-тапсырма. Мәтінді оқыңыз.Түсінгеніңізді айтыңыз.
Емшектегі баланың табиғаты.
Бір жасқа дейінгі сәбиді – емшектегі бала дейді. Бұл кезде оның денсаулығына, ақыл-ойына, ағзасының өсуіне негіз қаланады. Нәрестенің алғашқы бір жылы мынандай кезеңдерге бөлінеді:
1. Дүниеге келу кезеңі. 2. Емшектегі кезең.
Бойы. Мерзімінде туған баланың бойы 47-56 сантиметр аралығында, кейде 50-51 сантиметрдей. Емшектегі баланың бойы бір жасқа толарында орта есеппен 25 сантиметр өседі де, айына 3 сантиметрден қосып отырады. Сосын бала бойының өсу деңгейі төмендейді: 4 айлығынан 6 айлығына дейін айына 2-2,5 сантиметр, 7 айлығынан 9 айлығы аралығында айына 2 сантиметр және 10 айлығынан 12 айлығы аралығында айына 1,5 сантиметр өседі.
Терісі. Жаңа туған нәрестенің терісі үлбіреген жұмсақ, тез жарақаттанғыш. Дұрыс күтім жасалмаса, қатпарлары базданып, іріңдейді. Сүйек жасушаларында тұз аз, сол себепті ол шеміршек сияқты майысқақ, оның күтімі дұрыс болмаса, қисайып өседі. Жастыққа отырғызғанда, аяғынан ерте тұрғызғанда, емізгенде сол есте болсын.
Бас сүйегі. Нәрестенің бас сүйегі жетілмей туады. Оның қосылған жігі жұмсақ, былқылдақ. Мұны еңбегі дейді. Бала еңбегі сәбиге 9-14 ай толғанда барып қатаяды. Емшектегі баланың басы үлкен: жаңа туғанында басының шеңбері 34-36 сантиметр, бір жастағы баланың басы 45-46 сантиметр, қолы мен аяғының ұзындығы бірдей, бойынан аяғы біршама қысқа.
Дене қызуы. Ересек адамдардың дене қызуына (температурасына) қарағанда емшектегі сәбидің дене қызуы жоғары. Сәби денесі сыртқы температураның өзгерісін тез сезгіш, оның әсерімен сәби денесінің қызуы да өзгеріп отырады.
Тыныс алу мүшелері. Жаңа туған нәрестенің өкпесі мен тыныс алу бұлшық еттері де онша жетілмеген. Олар ауаны (кислородты) ересектерден екі есе артық қажетсінеді. Өйткені, олардың тыныс алуы жиі, біркелкі болмайды. Тек сәби бір жасқа толғанында ғана өкпесі мен тыныс алу бұлшық еттері жетіледі, тыныс алуы сирейді, тереңнен тыныстануға ауысады.
Қан қысымы. Өмірге енді ғана келген сәбидің жүрек тамырларының жүйесіне күш көп түсіп, бала тамырының соғуы жиі өзгереді. Ол қатты жылағанында қан тамырлары минутына 160-200 рет соғады. Өсуіне сәйкес күре тамырларының қысымы артады: үш айлығына дейін оның мөлшері орта есеппен сынап бағанасымен 75/50 мм., 9-10 айлығында – 90/55 мм-ге жетеді.
Тістерінің шығуы. Дені сау баланың 6-8 айлығында тісі жарады (шығады), төменгі екі тісі қылтияды. 8-10 айлығы аралығында үстіңгі 4 тісі, бір жасқа толғанында тағы да төменгі 2 тісі шығады. Осылайша, сәби бір жасқа толғанында 8 тісі болады. Мешел баланың тістері кеш шығады. Тіс жарғанда іші өтуі, тәбетінің қашуы, аузынан сілекейі ағуы, қызынуы, мазасыздануы, ыстығының көтерілуі мүмкін. Ұйқысы да қашады. Мұндайда ем жасаудың қажеті жоқ.
Дәреті. Емшектегі бала алғашқы аптада дәретке тәулігіне 4-5 рет, жыл аяғында 1-2 рет отырады. Туғанна соң бірінші үш күнде кіші дәретке онша көп отырмайды. Тәулігіне 4-5 рет қана. Алайда алғашқы аптасының аяғында, екінші аптаның ортасында тәулігіне 20-25-ке дейін кіші дәретке отырып, жасқа толарда ол 15-16 ретке дейін азаяды. Ішек құрылысы ағзасының жүйке реттеуіштері дұрыс толық жетілмегендіктен, алғашқы айларда нәрестенің асты дұрыс қорыта алмауы, құсуы, ішінің кебуі, кекіруі, дәретке жиі отыруы ықтимал.
Баланың қозғалысы.Бір айлық баланы тік көтергенде басын ұстауға тырысады. 2 айлығында мойны қатайып, етпеттен жатқанда басы мен кеудесін көтеруге тырысады. Демеп ұстаса, жамбастап отыра алады. Шалқасынан жатқан күйі бір бүйіріне аунап түсе береді. Мойны қатайған сайын басын тік ұстайтын болады. 4 айлығында қозғалысы ширайды: көтерілгенінде алақанымен жер тірейді, әрі-бері аунайды, шалқалап «көпір» жасай алады, әр түрлі заттарды қолымен ұстайды. 5 айлығында әлденеге сүйеніп отыра алатын жағдайға жетеді. Қолтығынан демесе, тізесін бүкпей, түзу тұрады, 6 айлығында демеп ұстамай-ақ құйрығын басады, демесе тік тұрады, аяғын басуға талпынады. 7 айлығында еңбектейді, өздігінен отырады, тізерлеп тұрады, 8 айлығында өзі отырып, 9 айлығында қаз тұрады.