Клиникалық жағдай n13

18 жастағы бойжеткен, тұрмысқа шыққанына 7 ай болған, аптаның демалыс күндері жанұясымен үй шаруасымен айналысқанда естен танулар болады. Мектепте емтихан кездері де сабақтың “ауырлығынан” естен танулардың болып тұрғандығы анықталды. Естен тану алдында көңіл-күйі түседі, жайсыз сезімдер мазалайды, жатқызғаннан кейін 10-20 минуттан кейін ғана “есін жинайды”, “естен тану” кезінде туыстарының мазасызданған дауысын еститіндігін мәлімдеді. Соңғы етеккірі 25 күн бұрын болған.

Об-ті: жалпы жағдайы қанағаттанарлық, тері жамылғыларында патологиялық өзгерістер жоқ; тексеруге жалғыз қалмады, қорқатындығын айтып, қасында туыстарын ұстап қалды. Өкпесінде везикулалық тыныс. Жүрек тондары анық, ырғақты ауытқулар жоқ, АҚ 100/70 мм сын. бағ. Іші жұмсақ, ауырсынусыз.

Орнынан тұрғызып, неврологиялық сынамалар жүргізілді, соңына қарай қолдарын ербеңдетіп, терең, шуылдай тыныстап, туыстарының қолына жармасып, “естен танды”. АҚ 100/70 мм сын. бағ., пульс сипаттары қалыпты, жиілігі 78 мин. Тері жамылғылары қалыпты түсті.

1. Жетекші синдромдары, оларды негіздеу.

2. Вазопрессорлық, эпилепсиялық естен танулармен ДД жүргізіңіз.

3. Көмек көрсетіңіз.

N13. Жауаптары:

1. “Естен тануы” алдында мазасыздық сезіну, “естен тануының” горизонталь қалыпта жойылмауы және оның уақытында айналасындағылардың дауысын естуі – нағыз синкопеге тән емес; бұл жағдайлардың емтихан кездерінде басталғандығы, жанұяның барлық мүшелері үйінде болғанда дамулары, құлаған кездерінде жарақаттар алмауы – ситуациялық истерияға меңзейді.

2. Вазопрессорлық естен танулар кенет, жіті басталады, тері жамылғылары қуарады, горизонталь қалыпта есін тез жияды; эпилепсиялық естен тануларда аура белгілері дамиды, құрысулар тән айқайдан басталады, тілін тістейді, несебін ұстай алмайды, көз қарашықтарының жарыққа реакциясы болмайды, рефлекстері тежелген, соңынан амнезия дамиды.

3. Невролог, психолог кеңесі, ұстама кезінде амитриптилин тб 0,025 ішкізу. Клиникалық жағдай n14

70 жастағы ер кісі, мерейтойына байланысты киінген (мойнына галстук тағып), басын бұрып сөйлей бергенде есінен танып қалды. Бұған дейін той қамымен көп толқыған, біршама мәселелерді шешкен.

Об-ті: жалпы жағдайы орта ауырлықта, тері жамылғылары қуқыл. АҚ 80/50 мм сын. бағ., ЖСС 40 мин.

Шұғыл түсірілген ЭКГ: ырғақ көзі синусты, ЖСС 36 мин. Ошақты патологиялық өзгерістер жоқ.

Науқас есін 1,5 мин шамасында жиды, об-ті өзгерістері горизонталь қалыпта да 5-7 минуттай сақталды.

Қайта жасалған ЭКГ: ырғағы синусты, ЖСС 68 мин. Ошақты патология белгілері жоқ.

1. Болжам диагнозыңыз.

2. Каротид синусының анатомиясы мен физиологиясын еске түсіріңіз.

3. Каротид синусы синдромының клиникасын зерттеңіз.

4. ДД мақсатында жасалатын зерттеулер. Аорта доғасының синдромымен ДД жүргізіңіз.

5. Холтерлік ЭКГ клиникалық маңызы. Тактикаңыз.

N14. Жауаптары:

1. Каротид синусының синдромы (Синдром каротидного синуса). Синкопе.

2. Каротид синусы АҚ мен ЖСС реттеуде маңызды рөл атқарады. Жалпы ұйқы артериясының бифуркациясы жанында орналасқан. Осы жерде орналасқан көптеген нерв ұштарынан Герингтің синустық нерві қалыптасады, оның талшықтары тіл-жұтқыншақтық (языкоглоточный) нерв құрамында тамырқозғағыш орталыққа (сосудодвигательный центр) бағытталады. Рефлекстік доғаның эффектілі иірімі вагус нервінің құрамында өтеді. Каротид синусының басылуы вазодилятация мен жүрек соғуының баяулауын шақырады. Тері, құрсақ органдарында, бұлшық еттерде вазодилятация айқын өріс алады. Каротид синусын тітіркендіру адамның АҚ 10-40 мм сын. бағ дейін төмендетеді. Каротид синусының механорецепторларының сезімталдығы кейде күрт жоғарылайды, салдарынан тіптен мардымсыз тітіркендірулерден-ақ АҚ күрт төмендеп, брадикардия дамиды, нәтижесінде бас айналулар, естен танулар, соңғысы ұзағырақ болғанда, құрысулар да мазалайды. Аталған симптомдар кешені – “каротид синусының синдромы” аталады.

3. Гемодинамика бұзылыстарының сипаттарына қарай бұл синдромның екі түрін ажыратады: кардиоингибиторлаушы және депрессорлық. Біріншісі негізінен жүректің қысқа уақыттық тоқтауына дейін жететін брадикардиямен сипатталады. Науқастарға атропин немесе симпатомиметиктер тағайындалғаннан кейін, брадикардия да, гипотония да дамымайды. Депрессорлық түрі сирек кездеседі, ол шеттік тамырлар дилятациясы себепті дамиды. Атропин тағайындалғаннан кейін де бұл науқастарда брадикардия да, гипотония да дамиды.

4. Ұйқы артериясының диаметрін, қабырғалар жағдайын допплер ЭхоКГ тәсілімен зерттеулер ұйқы артериясының атеросклерозын, аорта атеросклерозынан дамыған ақауларды ажыратуға мүмкіндік береді. Аорта доғасының синдромында естен тану физикалық, эмоциялық тыныш қалыптарда да, каротид синусын сау жағында басқанда да дамиды, және атропин егу естен танудың алдын алмайды..

5. Бұл синдромы бар науқастарда синдром дамыған немесе каротид синусын басып, синдромды шақырған кездерде ЭКГ келесі ауытқу дамыған: синустық брадикардия, қысқа уақыттық асистолия. Жалпы науқастарды ұзақ уақыт бақылаған ғалымдар жүрекше-қарыншалық блоктарда ЖСС минутына 20, тіптен 10 дейін сиреуінің; өте сирек, жүректің толық тоқтауының; көптеген, топталған қарыншалық экстрасистолалардың; қарыншалық тахикардияның; қарыншалар фибрилляциясының тіркелуін бақылаған. Кардиолог кеңесі.