- •Практикалық бөлімі Ықтималдықтар теориясына есептер шығару
- •Кездейсоқ оқиғалар
- •Студенттерге өзіндік есептер
- •2 Ықтималдақтарды қосу және көбейту теоремалары Мысал 1
- •36 Картаның ішінен кез-келген 2 карта алынсын. Осы екі
- •Студенттерге өзіндік есептер
- •3 Толық ықтималдықтың формуласы Бейес формуласы
- •Студенттерге өзіндік есептер
- •4 Тәжірибені қайталау тәуелсіз сынақтар тізбегі
- •Cтуденттерге өзіндік есептер
- •Енді үлестірім кестесін жазалық
- •Студенттерге өзіндік есептер
- •Үзіліссіз (үздіксіз) кездейсоқ шамалар
- •Студенттерге өзіндік есептер
- •Шешуі: Дифференциялдық функцияның төртінші қасиеті бойынша
- •Студенттерге өзіндік есептер
- •Студенттерге өзіндік есептер
- •Есептер
- •Есептер
- •Есептер
- •Есептер
- •Есептер
- •Математикалық статистика элементтері Негізгі ұғымдар таңдамалық тәсіл
- •Есептер
- •Интервалдық бағалар
- •Есептер
- •Статистикалық болжамдарды тексеру негізгі ұғымдар. Болжамды тексерудің жалпы схемасы
- •Пирсонның келісімдік хи-квадрат критерийі
- •Қалыпты үлестірілген бас жинақтың бас дисперсияларын салыстыру
- •Таңдамалық орташаны бас орташаның гипотетикалық (алдын-ала ұйғарылған) мӘнімен салыстыру
- •Есептер
- •6. Қалыпты үлестірілген х,у бас жинақтарынан кездейсоқ теріліп алынған, көлемдері таңдамалары үшін
- •Дисперсиялық талдау элементтері
- •Бір факторлы дисперсиялық талдау
- •Есептер
- •Сурет-а Сурет-в
- •Кесте 3
- •Корреляциялық жӘне регрессиялық талдау элементтері негізгі ұғымдар
- •Сызықтық регрессия теңдеулері
- •Кесте 7.1
- •Корреляциялық талдаудың негізгі қағидалары. Байланыс параметрлерінің маңыздылығын тексеру, интервалдық бағалаулар
- •Корреляция коэффициентінің маңыздылығын тексеру
- •Сызықты регрессиялық талдау
- •Регрессия теңдеуінің маңыздылығын тексеру
- •Есептер
- •Стьюдент үлестірімнің сын нүктелері
- •Маңыздылық деңгейі (бір жақты сын облысы)
- •Үзіліссіз кездейсоқ шамалар
- •Кездейсоқ шамалар системалары
- •Кездейсок шамалар функциясы
- •Үлкен сандар заңы
- •Қажетті терминдердің қысқаша орысша-қазақша сөздігі
- •Әдебиеттер тізімі
- •Мазмұны
- •Автор туралы
- •Автордан
- •Тәжiрибе мүмкін болатын нәтижелерінен тұратын жиынды
- •2 Ықтималдықтарды қосу теоремасы
- •Анықтама. Немесе ,т.С.С. Немесе оқиғаларының паида болуы ақиқат оқиға болса онда , оқиғалары толық топ құрады деп атайды, яғни.
- •4 Толық ықтималдық формуласы
- •5 Байес формуласы
- •Байес Томас (1702-1761)- ағылшын математигі, Лондондағы король ұйымының мүшесі.
- •6 Тәжірибені қайталау. Бернулли формуласы
- •7 Ең ықтимал сан және ең үлкен ықтиалдық
- •9 Муавр-Лапластың интегралдық теоремасы
- •10 Комбинаторика
- •11 Паскаль үшбұрышы
- •12 Кездейсоқ шамалар және олардың сипаттамалары
- •13 Дискретті кездейсоқ шамалардың математиқалық үміті және оның қасиеттері
- •14 Дискретті кездейсок шамалардың дисперсиясы және оның касиеттері
- •А.А.Марков теоремасы Егер х1,х2,…хn кездейсоқ өзара тәуелді шамалар берілсе және
- •15 Квадраттық ауытқу
- •16 Теориялық моменттер
- •17 Үлестірім фукциясы
- •18 Үлестірім тығыздығ
- •19 Бірқалыпты үлестірім заңы
- •20 Көрсеткіштік үлестірім заңы
- •22 Гаусс үлестірім заңымен анықталған кездейсоқ шаманың берілген интервал мәндерін қабылдау ықтималдығы
- •Бұл мысалдағы эмперикалық функцияның графигі 1-суретте көрсетілген.
- •3.Статистикалық ортаның орнықтылығы
- •4.Интервалдық бағалау
- •5.Қалыпты заңмен үлестірілген кездейсоқ шаманың параметрлері үшін сенімділік интервалын дәл табу әдісі. Стьюдент үлестірімі.
- •6.Корреляциялық тәуелдік
- •7.Сызықтық корреляция регрессия түзулерінің теңдеуі
- •9.Корреляция коэффициенті
- •10.Қисық сызықты корреляция
Сурет-а Сурет-в
11. «Кездесу туралы есеп». Екі адам , А мен В , [0,Т] уақыт аралығында бір-бірімен кездесуге келіскен. Уәделі жерге бірінші келгені екіншісін уақыт ішінде күтіп, содан кейін кететін болған.Кездесу болатындығының ықтималдығын табу керек.
Шешуі:
х А-ның , у В-ның уәделі жерге келу
уақыттары болсын.Сонда элементар
оқиғалар қеңістігі Е=
болады.Ал , Амен В-ның кездесуі үшін
теңсіздігі орындалуы керек.Сөйтіп,
D-суретін
пайдаланып, кездесу өңірі болатын С
облысын жазамыз: С=
.
Енді осы С оқиғасының ықтималдығын
есептейміз.
.
Д
ербес
жағдайда , егер Т=1,
=
болса , онда P(C)=1-
=
y
T
Cурет- D T x
Есеп А. Халықаралық қаржы қорының мүшесі 100 мемлекеттің қаражат мөлшері миллион доллармен былай берілген
353 |
326 |
344 |
324 |
339 |
332 |
324 |
344 |
349 |
352 |
348 |
316 |
329 |
354 |
358 |
302 |
325 |
324 |
351 |
333 |
341 |
312 |
331 |
351 |
304 |
345 |
332 |
382 |
342 |
351 |
396 |
341 |
353 |
318 |
325 |
354 |
338 |
321 |
398 |
359 |
376 |
355 |
382 |
342 |
374 |
354 |
358 |
332 |
368 |
343 |
344 |
376 |
324 |
339 |
372 |
366 |
381 |
334 |
369 |
332 |
371 |
312 |
334 |
361 |
304 |
362 |
354 |
366 |
378 |
348 |
352 |
362 |
356 |
364 |
372 |
342 |
344 |
346 |
353 |
334 |
336 |
364 |
352 |
348 |
347 |
368 |
329 |
335 |
363 |
312 |
378 |
342 |
354 |
363 |
361 |
366 |
354 |
364 |
348 |
351 |
300 ден бастап (интервал аралығы 10-нан) дискретті вариациялық қатар құр.(жаз)
Гистограмма мен полигон (салыстырмалы жиіліктің) сүлбесін сал.
Мода мен медиананы тап.
Эмпирикалық таралым функциясын тап, графигін (сүлбесін) сал.
Таңдаманың сандық сипаттамаларын тап: орташа таңдама, дисперсия, орташа квадрат ауытқу, ассиметрия және эксцесс.
Таралым заңдылығы жөнінде болжам.
Теориялық жиілікті есепте.
Пирсонның келісім критерийін пайдаланып тәжірибе мен теорияның айырмашылығын есепте.
Таралым Гаусс үлестірімімен берілсе, математикалық үміттің (күтімінің) сенімділік аралығын анықта.
Аралық вариациялық қатар құрамыз: Дербес интервалдар 300-310, 310-320, 320-330, 330-340, 340-350, 350-360, 360-370, 370-380, 380-390, 390-400. Ең үлкен варианта 398, соңғы интервал 400 жиілікті есептейміз.
Жиілікті есептеудің нәтижесінен келесі 1 және 2 кестелерді құрамыз
Сан |
1 |
2 |
3 |
4 |
5 |
6 |
7 |
8 |
9 |
10 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Интервал xi-1-xi |
300-310 |
310-320 |
320-330 |
330-340 |
340-350 |
350-360 |
360-370 |
370-380 |
380-390 |
390-400 |
Сан белгісі |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Жиілік ni |
3 |
5 |
5 |
10 |
14 |
19 |
21 |
15 |
8 |
3 |
Жиналған жиілік |
3 |
3+5=8 |
3+5=8 |
8+10=18 |
18+14=32 |
32+19=51 |
51+21=72 |
72+15=87 |
95+3=98 |
98+2=100 |
Интервал ортасы ХI |
305 |
315 |
325 |
335 |
345 |
355 |
365 |
375 |
385 |
395 |
Жиілік ni |
3 |
5 |
10 |
14 |
19 |
21 |
15 |
8 |
3 |
2 |
Жиілік
|
0,03 |
0,05 |
0,10 |
0,14 |
0,19 |
0,21 |
0,15 |
0,08 |
0,03 |
0,02 |
Жиналған жиілік |
0,03 |
0,08 |
0,18 |
0,32 |
0,51 |
0,72 |
0,87 |
0,95 |
0,98 |
1 |
Іздеп отырған аралық вариациалық қатар бірінші кестенің бірінші және үшінші жатық жолдары. Үзікті вариациялық қатар екінші кестенің бірінші және екінші жатық жолы, ал салыстырмалы жиіліктің вариациялық қатары екінші кестенің бірінші және үшінші жатық жолдары.
2)Жиіліктің гистограммасымен полигонын құрамыз. Ол үшін абцисс өсіне 300-310, 310-320 тағы сол сияқты интервалдарды құрып осы интервалдардың негізінде биіктігі жиілікке тең тік төртбұрыш тұрғызамыз.Осы тіктөртбұрыштарды гистограмма дейміз.
0,21
0,10
0 295 300 310 320 330 340 350 360 370 380 390 400 405 x
Енді полигонды құру үшін (305; 0,03), (315; 0,04), …, (395; 0,02) осы нүктелерді тізбектеп қосамыз. Мына полигон тұйық фигура болу үшін (295; 0) сосын (405; 0) нүктесін аламыз.
3)Мода
мен медиананы табамыз. Екінші кестедегі
ең үлкен жиілік
=355.
Медиана
=345
бұл жиналған жиіліктің жартысы.
4)
Эмпирикалық таралым функциясы мынау
,
мұндағы n
варианта саны.
Үзіліссіз
вариациялық қатардың
функциясы мынаған тең:
функциясының графигін саламыз.
Алдымен
т.с.с.
функциясының үзіліссіз екендігін көрсету үшін нүктелерді түзу сызықтармен қосамыз:
1
0
,51
0 300 310 320 330 340 350 360 370 380 390 400 х
1-сурет
Үзікті вариациялық қатар үшін эмпирикалық функция былай жазылады
Бұл функцияның графигі (сүлбесі) үшінші суретте көрсетілген. Функцияның үзілісі сүлбеде жақсы көрсетілген.
5)
Таңдаманың сандық сипаттамалары:
орташа таңдама
,
дисперсия
сосын
орташа квадраттық ауытқу (т)
ассиметрия (Ат)
және эксцесс (Еk)
бұларды келесі формуламен табамыз.
Xв=М1*h+C
, Dв=[M*2+(M*1)2]h2
, в=
.
АS=
, Ek=
.
m3=[M3*-3M*1M*3+6(M*1)2M82 –3(M*1)4]h4 ,
m4=[M4*-4M*1M*3+6(M*1)2M82 –3(M*1)4]h4 ,
мұндағы
M*k=
- k-ретті
шартты моменті
ui=
- шартты
варианттар
хi – бұл алғашқы варианттар
С – жалған ноль немесеең үлкен жиілігі бар варианта.(қатар екі вариантаның айырымы) Сосын қарастырылып отырған есепте С=355, h=10.
Кестесін кұраймыз

Санның
белгісі