Добавил:
Upload Опубликованный материал нарушает ваши авторские права? Сообщите нам.
Вуз: Предмет: Файл:
шпоры каз.docx
Скачиваний:
2
Добавлен:
01.07.2025
Размер:
407 Кб
Скачать
☆

№ 33 Емтихан билеті

1. Қорлар жайлы түсінік. Қорлардың жіктелуі

Тауарлы материалды қорлар субъектінің айналым капиталының негізгі бөлігі болып табылады. Нарықтық экономика жағдайында айналым қорларының айналымдық деңгейінің көтерілуі ең негізгі және нақты көрсеткіш болып есептеледі, ал оның негізгі бөлігін тауарлы материалдық қорлар құрайды.

Материалдарды есептеудің негізгі міндеттері:

  1. Дайындалған, келіп түскен және өндіріске немесе сыртқа босатылған материалдарды уақытында есептеп, кіріске алу немесе есептен шығару.

  2. Материалдардың қоймада және тасымалдау кезінде түгел сақталуын бақылау.

  3. Материалдық қорлар қалдығының белгіленген мөлшерден артып немесе төмендеп кетпеуін бақылау.

  4. Материалдарды өндірісте пайдаланған кезде олардың техникалық жолмен анықталған мөлшерін және тұтыну мөлшерінің қорын анықтау.

  5. Материалдардың өндірісте ұтымды пайдаланылуын бақылау.

  6. Дайындалған материалдардың өзіндік құнын анықтап және олардың жоспарлы есептеу бағасынан айырмашылығын тауып, пайдаланылған материалдар құнын әр обьектінің шығынына қосу.

Тауарлы-материалдық босалқылар келесідей активтер түрінде болады: өндірісте пайдалануға немесе жұмыстар мен қызметтерді орындауға арналған шикізаттар, материалдар, сатып алынған жартылай шикізаттар және құрастырушы бұйымдар (детальдар), отын, ыдыс және ыдыстық материалдар, қосалқы бөлшектер және басқа материалдар; аяқталмаған өндіріс; субъект қызметі барысында сатуға шығарылған дайын өнім, тауарлар.

Тауарлы-материалдық қорлардың түсуін келесі құжатпен рәсімделеді:

Жабдықтаушылардың қоймасынан тауарларды алу үшін материалды жауапты тұлғаға сенімхат беріледі.

  • шот фактура;

  • тауарлы транспорттық накладной;

  • тауарды қабылдап алған материалды жауапты тұлғаның жазған нокладнойы мен құжаттары, атап айтқанда;

  1. кіріс ордері яғни ол жабдықтаушылардан немесе өңдеуден түскен қорларды есепке алу үшін пайдаланады. Ол бір ғана данада жазылады және ол жауапты тұлғадан материалдар қоймаға келіп түскен кезде толтырылады;

  2. материалдарды қабылдау туралы акті. Жабдықтаушылардың ісепе құжаттарындағы мәліметтерді сандық және сапалық айырмашылықтары бар босалқыларды қабылдау кензінде қолданылады. Сондай-ақ құжаттарсыз түскен материалдарды қабылдаған кезде де. Ол қабылдау комиссиясымен екі данада толтырылады.

  3. Материалдарың бүлінуі, сынуы, қирауы туралы актісі. Кәсіпорында бүлінудің, сынудың, қираудың нәтижесінде арзандатуға және қорларды есептен шығару үшін пайдаланылады. Олар екі данадан толтырылады: бірі бухгалтерияда, ал екіншісі бөлімшеде қалады.

Салыстырудан кейін құжаттардың деректері кәсіпорында белгіленген есеп топтары бойынша (материалдар, метиздер, ағаш материалдары т.с.с.) материалдарды жинақтап есепке алудың жинақтаушы тізімдемесінде топтастырылады, ол тауарлы – материалдық құндылықтар кірісі мен шығысы бойынша 1310 «Материалдар» бөлімшесінің жинақтаушы шоттары және материалдар топтары бойынша жүргізіледі. Бұл тізімдемеде материалдардың әрбір тобы бойынша өткен айдағы тізімдемеден келесі айдың басындағы қалдығы, ағымдағы құжаттарындағы өткізу тізімдерінің топтары бойынша материалдардың кірісі мен шығысы сомалық сипаттамасы көрсетіледі және айдың аяғындағы әрбір жинақтаушы шоты мен материалдар тобы бойынша қалдығы шығарылады.

Өндірістік қорлардың күйін және материалдық құндылықтардың сақталуын бақылаудың маңызды құралы болып оларды кезеңдік түгендеу табылады.

Түгендеу – материалдардың кәсіпорын қоймасындағы қолда бар мағлұматтары мен есептік мағлұматтардың сәйкестігін салыстыру.

Бұйрықта түгендеудің басталу және аяқталу мерзімі, оны жүргізу тәртібі мен жүйелілігі көрсетіледі. Түгендеу материалдарды, құндылықтарды өлшеуден, санаудан, есептеуден тұрады.

Түгендеу нәтижелерін анықтау үшін бухгалтерия түгелдеу тізімдерінің негізінде тауарлы-материалдық құндылықтарды түгелдеу нәтижелерін салыстыру ведомостарын жасайды. Оларға тек ауытқушылығы бар құндылықтар ғана енгізіледі.