10.4. Халықаралық логистика.

Тауар өндіруші сыртқы нарықтарда өткізудің қандай каналын таңдағанына қарамастан, оның тауарларының тұтынушыға қалай қол жеткізілетіні туралы шешімді қабылдауы тиіс. Сыртқы нарықтардағы тауардың мұндай орын ауыстыруы қажетті деңгейде ұйымдастырылуы тиіс және өндірушіден тұтынушыға дейін уақытылы жеткізілуі тиіс. Тауарлардың аталған орын ауыстыруы физикалық үлестіру деп атау қабылданған, ал бұл жағдайда туындайтын басқарушылық міндеттерді халықаралық логистика міндеттері ретінде есептеу қабылданған.

Халықаралық логистиканың негізгі міндеттеріне келесілер жатқызылады:

1. Болашақта тауардың сатылу мүмкіндіктерін болжамдау.

Тауар өндіруші болашақта өзінің тауарының сату көлемінің мүмкін болатын өзгерістерін уақытылы ескеруі үшін, ол болашаққа тауарындағы қажеттіліктің өзгеруі бойынша негізделген болжамды иеленуі тиіс. Мұндай болжам әрбір сыртқы нарықтың тауарлар ағымын бақылауға, оларды әрбір сыртқы нарықтың қажеттіліктеріне толық сәйкес келетіндей етіп, уақытылы дайындауға және жөнелтуге мүмкіндік береді.

2. Тапсырыстарды қалыптастыру және өңдеу.

Мұндай қызмет келесіні болжамдайды:

- клиенттің несиелік қабілеттілігін тексеру;

- келісім – шартты іске асырудың мақсаттылығын негіздеу;

- тасымалдауға қажетті құжаттарды рәсімдеу және дайындау;

- қажетті тауарларды іздеу;

- қорларды талдау;

- жеткізуге тауарларды дайындау;

- тауарды алу.

3. Көліктік ағымдарды ұйымдастыру.

Сыртқы нарықтарда тауардық физиекалық өткізілуімен негізделген негізгі шығындар тасымалдау шығындарына келеді. Тасымалдаудың таңдалған әдісі құрылатын тауар қорларына, тауар құнына , қызмет көрсетуге тікелей әсерін тигізеді. Көлік құралын таңдау критерийлері ретінде негізінен келесілер ескеріледі:

- тауар бірлігін тасымалдау құны;

- тасымалдаулар жиілілігі;

- тасымалдаулар сенімділігі;

- тасымалданатын тауардың құндылығы.

Көліктің бірнеше түрлері болады:

- автокөлік;

- су жолдары;

- темір жолы;

- ауа;

- құбыр жолдары.

4. Тауарларды жинақтау және қорларды сақтауды ұйымдастыру.

Көптеген тауарлар үшін бірқатар уақыт аралығында қоймада орналастыруды және сақтауды қажет етеді. Орналастыру және сақтаумен қатар тауарлардың болашақта орын ауыстыруымен және сатып алушылардың нақты сұраныстарына байланысты сәйкестендірілуімен негізделген, басқа да операцияларды іске асыруды қажет етеді.

Жинақтаудың әлемдік тәжірибесінде қоймалардың екі түрін қолданады. Бұл жалпы пайдаланылатын қоймалар және жеке қоймалар.

Тауарды жинақтаудың орнын таңдау кезінде тұтынушылардың орналасқан жері, тауарға қойылатын және тауарды тұтынушыларға қызмет көрсетудің қажетті деңгейі ескеріледі.

5. Қорларды басқару.

Сыртқы нарықтарда қажетті тауар қорларын құру мақсаты сатып алушыларға үздіксіз жеткізуді қамтамасыз ету, бұл тауарлардағы қажеттіліктерді толық деңгейде және уақытылы қамтамасыз етумен негізделделеді.

Сыртқы нарықтарда тауар қорларын басқару валюта бағамдарының ауытқуынан және инфляциядан қорғау мақсатында қолданылуы тиіс.

Әдебиеттер: 1 - 40