3 Тақырып. Халықаралық маркетинг ортасы

1. Халықаралық маркетингтің ортасын анықтайтын факторлар.

2. Халықаралық маркетингтің саяси ортасы.

3. Халықаралық маркетингтің құқықтық ортасы.

4. Халықаралық маркетингтің экономикалық ортасы.

5. Халықаралық маркетингтің әлеуметтік мәдени ортасы.

6. Халықаралық маркетингтің ғылыми – техникалық ортасы.

7. Халықаралық маркетингтің демографиялық ортасы.

8. Халықаралық маркетингтің табиғи – географиялық ортасы.

3.1. Халықаралық маркетингтің ортасын анықтайтын факторлар.

Халықаралық маркетингте маркетингтік ортаға әсерін тигізетін барлық факторларды, әдетте шартты түрде факторлардың жеке топтарына біріктіреді. Факторлардың негізгі тобына келесілер жатқызылады:

- саяси

- экономикалық

- құқықтық

- әлеуметтік – мәдени.

Халықаралық маркетингтің ортасына әсер ететін, көрсетілген факторлардың негізгі топтарынан басқа келесілер де ерекшеленеді:

- ғылыми – техникалық факторлар;

- демографиялық факторлар

- табиғи факторлар

- географиялық факторлар.

Көрсетілген факторлардың әрбір тобының жиынтығы оған сәйкес халықаралық маркетингтің ортасын анықтайды: экономикалық, құқықтық, саяси және т.б.

3. 2. Халықаралық маркетингтің саяси ортасы.

Бірде – бір фирма өзінің қызмет етуші мемлекетіндегі қалыптасқан саяси ортаны есепке алмай, сыртқы нарықтарда өздерінің кәсіпкерлік қызметін жүзеге асыра алмайды. Сонымен қатар, ол фирма халықаралық саяси ортангы да ескеруі тиіс. Фирма орналасқан елдегі саяси орта туралы айтатыни болсақ, ол ішкі және сыртқы нарықтарды фирманың қызметін шектеуі немесе керсінше, саяси орта оның сыртқы экономикалық қызметіне жағымды әсер етуі мүмкін. Дәл сол сияқты әлемдегі саяси орта белгілі бір елде фирманың іс - әрекетіне жағымды және жағымсыз әсер етуі де мүмкін. Барлық жағдайда әрбір елдің халықаралық маркетингінің саяси ортасы келесілерге байланысты болады:

- саяси тұрақтылық

- саяси блоктарға қатысу

- мемлекетаралық келісімдердің болуы

- фирма орналасқан елдің, сол фирманың сыртқы экономикалық қызметін жүзеге асыратын мемлекет арасындағы қарым – қатынасы.

3.3. Халықаралық маркетингтің құқықтық ортасы.

Халықаралық маркетингтің құқықтық ортасы кәсіпкерлік қызметті, сонымен қатар сыртқы экономикалық қызметті реттейтін құқықтық нормалардың болуымен анықталады. Сыртқы нарықтарда бизнестің құқықтық негіздері халықаралық жеке құқықтың нормаларымен реттелінеді.

Сыртқы нарықтарда кәсіпкерлікті іске асыратын әрбір фирма өзінің мемлекетінің, байланыс жасаушы елдердегі құқықтық ортаны, сонымен қатар халықаралық құқықтық ортаның болуын ескеруі тиіс. Құқықтың үш деңгейін ерекшелеп көрсетді:

- ұлттық құқық

- наднациональное құқық

- халықаралық құқық.

3.4. Халықаралық маркетингтің құқықтық ортасы.

Халықаралық маркетингтің экономикалық ортасын нақты сипаттау үшін әдетте, оны анықтаушы факторлардың төрт тобын ерекшелеп көрсетеді. Сәйкесінше, көрсеткіштердің әрбір тобы келесілерді сипаттайды:

- экономикалық даму деңгейі

- экономиканың жағдайы

- нарық жағдайы

- аймақтық экономикалық бірігудің дамуы.

Факторлардың тобының көрсетілген бөлінуі белгілі бір деңгейде шартты болып табылады. Соған қарамастан, ол халықаралық маркетингтің экономикалық ортасына негізделген зерттеулер жүргізуге мүмкіндік береді.

Факторлардың бірінші тобы фирманы қызықтыратын жеке елдердің экономикалық дамуының қол жеткізілген деңгейін сипаттайтын, негізгі жалпылама көрсеткіштерден тұрады.

Зерттелетін елдердің экономикасының жеке облыстарындағы нақты жағдайы екінші топ факторларымен сипатталынады.

Факторлардың үшінші тобы жеке елдердің нарық жағдайын және оның болашақтағы дамуының мүмкіндігінің қарқындарымен негізделеді.

Фирманы қызықтыратын жеке елдердің экономикалық шоғырлануының жағдайы мен деңгейі төртінші топтың мазмұнымен сипатталынады.