Добавил:
Upload Опубликованный материал нарушает ваши авторские права? Сообщите нам.
Вуз: Предмет: Файл:
Халыкаралык маркетинг_2014.doc
Скачиваний:
0
Добавлен:
01.07.2025
Размер:
1 Мб
Скачать
☆
  1. Лекциялық кешен (лекция тезисі)

№ 1 тақырып. Халықаралық маркетинг мәні

    1. Халықаралық маркетинг түсінігінің мазмұны.

1.2 Халықаралық маркетингтің принциптері мен мақсаттары

1.3. Халықаралық маркетингті іске асырудың екі түрі

1.4. Халықаралық маркетингтің қазіргі мәселелері.

1.1. Халықаралық маркетинг түсінігінің мазмұны

Маркетинг терминi ағылшын сөзi "market"-тен шыққан - нарықты бiлдiредi. Баға қалыптастыру және жарнама саясатын енгізетiн маркетинг қызметiнiң алғашқы нысаны тауар-ақша қатынастарының құрылуы мен даму барысында басталды.

Халықаралық экономикалық қатынастар саласында маркетинг түсінігі белгілі бір өзгерістерге ұшырайды. Фирманың сыртқы экономикалық қызметіне байланысты маркетинг деп сыртқы нарықта тиімді өткізу саясатын әзірлеу және белсенді түрде жүргізуге бағытталған қызмет түсініледі.

Фирманың сыртқы экономикалық қызметіне байланысты маркетингтің дамуының негізгі кезеңдері болып дәстүрлі, экспортты, халықаралық және жаһандық маркетинг табылады.

Дәстүрлі маркетинг. Шет елге тауарды қарапайым жолмен сату. Экспортшы сатып алушының алдында тауарды сату немесе жеткізуге дейін жауапкершілік алады, ал сатылған тауардың болашақ тағдырына қызығушылық білдірмейді.

Экспорттық маркетинг. Экспортшы жүйелі түрде шетелдік нарықпен жұмыс істейді және өзінің өндірісін сол нарықтың талабына бейімдейді. Бұл жағдайда экспортшы шетел нарығын тұрақты түрде зерттейді және тауардың ақырғы тұтынушыға жеткенге дейінгі жолын бақылауға тырысады.

Халықаралық маркетинг. Экспортшы шетел нарықын терең зерттейді және оны өңдеу үшін маркетингтің барлық құралдарын пайдаланады. Сонымен қатар сыртқы экономикалық байланыстың барлық түрлері де пайдаланылады: ғылыми – техникалық айырбас, бірлескен кәсіпорындар, контрактілік өндірістер, еншілес кәсіпорындар және т.б.

Жаһандық маркетинг (халықаралық менеджментпен үйлестірілген).

Шетелдегі маркетингтік қызмет тек өткізуді ғана қамтымайды, ол кәсіпорынның барлық функционалдық салаларын, яғни жабдықтау, ғылыми зерттеу әзірленімдері, өндіріс, қаржыны қамтиды. Бұл іс жүзінде шетелдік жағдайда кәсіпорынды нарыққа бейімделген түрде басқару болып табылады. Халықаралық маркетингтің жоғарғы түрі жаһандық (көп ұлттық) маркетинг – маркетингтік операцияларды әлемдік шаруашылық көлемінде іске асыру. Жаһандық маркетинг трансұлттық корпорацияларға тән (ТҰК). Егер халықаралық маркетинг жағдайында фирма бір немесе бірнеше шетелдік нарыққа бейімделсе, өз елінде тауарларын шығарып, оны шетелге өткізсе, ал ТҰК – лар әр түрлі елдерде жұмыс істейді және шетелдік өндірістік, өткізу бөлімшелерін пайдаланады. Олар тұтас әлемдік нарықта қызмет етеді.

Сонымен, халықаралық маркетинг кәсіпорынның тауар мен қызметті өз елінің сыртында өткізуге бағытталған кешенді іс –шарасы.

Экономикалық әдебиеттерде халықаралық маркетинг түсінігіне әр түрлі анықтамалар беріледі. Мысалы, американдық ғалымдар Эванс Дж., Берман Б. төмендегідей анықтама келтірген: «Халықаралық маркетинг - ұйым қызмет істейтін елдің сыртындағы тауарлар мен қызметтер маркетингі».

Көп ұлттық маркетинг – көптеген шет мемелекеттерге маркетингтік әрекеттерді іске асыратын ұйымдармен байланысты халықаралық маркетингтің күрделі түрі.