Капсула қалыптау

Желатин капсулаларын алатын 3 әдіс бар: «батыру», ташылау, престеу (штамптау).

Батыру әдісі бойынша, термостаттағы дайындалған массаға металдан істелінген рамаға орналасқан штифті- қалыптар батырылып өз өсінде айналдырады. Содан кейін салқын ауамен (кондиционер) жеделдетіледі. Штифтегі капсуланы ортасынан кесіп бөледі, оларды қалыптан шығарып алады, корпус пен қақпақ шарларын түгелдейді.

Жұмсақ капсулаларды қалыптан шығарғаннан кейін, бірден маймен және суспензиялар дәрілік заттар ерітінділермен толтырады.

Тамшылау әдісі. Бұл әдіс бойынша бір кезде желатин қапшығын дайындаған және дәрілік заттың дозасымен толтырылады. Автоматтандырылған капсула өндіруді бірінші рет «Glovbex» голианд фирмасы қолданған.

Негізгі принцип, май тәріздес препарат термостатталған резервуардан дозалау тетігіне түседі де дозалау тетігінен балқыған желатин массасымен бірге тамшы түрінде шығарылады, тамшылар салқындатылады.

Дайын капсулалар +4⁰С температурасындағы зәйтүн майына немесе парафин майына түсіріліп толтырылады.

Капсулаларды жуады, арнаулы камерада кептіреді өнімділігі 28-100 мың (сағат).

Престеу әдісі

Бұл әдіс бойынша желатин лентасын алады, содан капсулалар штамптайды.

Лента штамптау машинасының төменгі матрицасына жабылады, матрицаға ыстық бу жіберіледі. Алынған ойықтарға дәрілік зат толтырылады, үстінен екінші лентаны жабады, үстіңгі матрицаны жабады, престейді. Содан кейін капсулаларды кесіп алады.

Капсулаларды толтыру

Қабты бір-бірінен ажырайтын капсулаларды толтыруға әртүрлі автоматтар қолданылады, өнімділігі 20-150 мин/сағ дозалау дәлдігі 2-5%.

Дәрілік заттың сусымалдығы, түйіршіліктелуіне байланысты автоматтар шнекті, вакуумды немесе вибрациялы дозаторлары болады.

Технологиялық сатылары:

1. Бағыттау (біркелкі асты-үстіне бөлу)

2. Капсулаларды ашу

3. Бракераж

4. Ашылмағандарын алып тастау

5. Капсуланы толтыру

6. Капсуланы жабу

7. Вакуммен брактау

8. Жалтырату

9. Дәнекерлеу

10. Кептіру.

Капсулаларды қапшықтау

Капсула дәрілік заттар көбейюіне байланысты кейбір жағдайда оларды қапшықтау проблемасы туындайды. Нәтижесінде асқазан сөліне тұрақты қапшық (сілтілі ацетилфталилцеллюлоза тұзы 5-10%). Желатинды химиялық модификациялау (формальдегидпен өңдеу). Пленкалы қапшықтар препаратты герметикті, ылғалға төзімділікті, жақсы сырт түрін қамтамасыз етеді.

Сырт түрін әдемілеуге ацетилденген моноглицеридтер, поливинилацетат, стеарин қышқылы т.б. қолданылады.

Сапасын бақылау

Капсула сапасын бағалау үшін, оның орташа салмағын (20 табл. +10%), дозалау біркелкілігін, ыдыратқыштығын және ерігіштігін анықтайды (20 мин. артық емес) д.з. 75% кем емес.

Әдебиеттер тізімі:

Қазақ тілінде

негізгі:

1. Сағындықова Б.А. Дәрілердің өндірістік технологиясы. - Шымкент, 2008. - 346 б.

2. Сағындықова Б.А., Анарбаева Р.М. Дәрілердің дәріханалық технологиясы. - Шымкент, 2008. - 436 б.

3. Дільбарханов Р.Д., Сағындықова Б.А. Дәрілердің өндірістік технологиясы. – Алматы.– 1998.–128 б.

4. Сағындықова Б.А. Дәрілердің өндірістік технологиясы. – Шымкент.– 2002.–172 б.

Орыс тілінде

1.Технология лекарственных форм. /Под ред. Т.С.Кондратьевой. – М.,Медицина, 1991 г.- 1-й том. – 496 с.

2.Технология лекарственных форм. /Под ред. Л.А.Ивановой/ – М.,Медицина, 1991 г. – 2-й том. – 544 с.

3.Чуешов В.И., Зайцев А.И., Шебанова С.Г. Промышленная технология лекарств. – Харьков, 2002. - В 2-х томах: 1-й том. – 716 с., 2-й том .– 557 с.

4.Руководство к лабораторным занятиям по аптечной технологии лекарственных форм. – (Под ред. Кондратьевой Т.С.). – М., 1986.– 287 с.

5.Руководство к лабораторным занятиям по заводской технологии лекарственных форм. – (Под ред. Тенцовой А.И.). – М., 1986. – 271 с.

қосымша:

1.Қазақстан Республикасы Мемлекеттік Фармакопея. – Басылым 1. – Алматы, 2008. – Баспа үй: Жібек Жолы. – 592 б.

2.Қазақстан Республикасы Мемлекеттік Фармакопея. – Басылым 2. – Алматы, 2009. – Баспа үй: Жібек Жолы. – 792 б.

3.ГФ СССР Х издания М., Медицина, 1968.– 1080 с.

4. ГФ СССР Х1 издания М., Медицина, 1987. – Том 1. – 336 с.

5.ГФ СССР Х1 издания М., Медицина, 1989. – Том 2. – 400 с.

6.Ділбарханов Р.Д., Датхаев У.М., Амантаева М.Е. Жақпа майлар. Алматы, 2005.– 123 б.

7.Машковский М.Д. - Лекарственные средства. - М.: Медицина, 2008. – Изд. 15-е.

8.Милованова Л.Н., Тарусова Н.М., Бабошина Е.В. Технология изготовления лекарственных форм. Ростов-на-Дону: «Феникс».– 2002.– 448 с.

Кері байланыс (сұрақтар)

1. Медициналық капсулалар.

2. Желатинді капсулаларды алудың технологиялық процесі.

3. Қосымша заттар.

4. Капсулалардың сапасын бағалау.

№15 ТАҚЫРЫП: ДӘРІЛЕРДІ ТҰРАҚТАНДЫРУ ЖӘНЕ ӘСЕРІН ҰЗАРТУ ПРОБЛЕМАЛАРЫ. ПРЕПАРАТТАРДЫҢ (СУБСТАНЦИЯЛАРДЫҢ) ЖӘНЕ ДӘРІЛІК ТҮРЛЕРДІҢ МИКРОБТЫҚ КОНТАМИНАЦИЯҒА ТҰРАҚТЫЛЫҒЫН АРТТЫРУ. ДӘРІЛІК ҚҰРАЛДАРДА ҚОЛДАНУҒА РҰҚСАТ ЕТІЛГЕН КОНСЕРВАНТТАР.

Мақсаты: Тақырып бойынша берілген процесстерді, онда негізігі терминдер мен түсініктерді меңгеру.