Әдебиеттер

Қазақ тілінде

негізгі:

1. Сағындықова Б.А., Анарбаева Р.М. Дәрілердің дәріханалық технологиясы. - Шымкент, 2008. - 436 б.

Орыс тілінде

2. Технология лекарственных форм. /Под ред. Т.С.Кондратьевой. – М.,Медицина, 1991 г.- 1-й том. – 496 с.

3. Руководство к лабораторным занятиям по аптечной технологии лекарственных форм. – (Под ред. Кондратьевой Т.С.). – М., 1986.– 287 с.

қосымша:

4. Қазақстан Республикасы Мемлекеттік Фармакопея. – Басылым 1. – Алматы, 2008. – Баспа үй: Жібек Жолы. – 592 б.

5. Қазақстан Республикасы Мемлекеттік Фармакопея. – Басылым 2. – Алматы, 2009. – Баспа үй: Жібек Жолы. – 792 б.

6. ГФ СССР Х издания М., Медицина, 1968.– 1080 с.

7. ГФ СССР Х1 издания М., Медицина, 1987. – Том 1. – 336 с.

8. ГФ СССР Х1 издания М., Медицина, 1989. – Том 2. – 400 с.

9. Машковский М.Д. - Лекарственные средства. - М.: Медицина, 2008. – Изд. 15-е.

10. Милованова Л.Н., Тарусова Н.М., Бабошина Е.В. Технология изготовления лекарственных форм. Ростов-на-Дону: «Феникс».– 2002.– 448 с.

Қорытынды бақылау (сұрақтар)

- негізгі терминдер мен түсініктер;

- дәрілердің өнеркәсіптік өндірісі;

- дәрілердің өнеркәсіптік өндірісіндегі нормативтік құжаттар;

-дәрілік препараттардың өнеркәсіптік шығарылымына қойылатын шарттар;

- ҚР дәрілік препараттарды стандарттау;

- GMP негізгі ережелері;

- ірілендірілген фармацевтикалық өнеркәсіптерді ұйымдастырудың негізгі принциптері;

-еңбекті бөлу принциптері;

- өндірістің негізгі бөлімдері;

- өндірісті регламенттеу және жоспарлау;

-фармацевтикалық өнеркәсіптегі қауіпсіздік техникасының жалпы ережелері;

- еңбекті қорғау ережелері;

- технологиялық сатылар және дайын өнім бойынша өндірістік регламент және материалдық баланс құру.

№ 1 ТАҚЫРЫП: МАТЕРИАЛДЫҚ БАЛАНСТЫ САТЫЛАР МЕН ДАЙЫН ӨНІМ БОЙЫНША ҚҰРАСТЫРУ ЖӘНЕ ТЕХНИКА-ЭКОНОМИКАЛЫҚ КӨРСЕТКІШТЕРДІ ЕСЕПТЕУ.

Мақсаты: студенттерге жеке тапсырмалар бойынша лабораториялық регламентті құрастыру. Материалдық балансты сатылар мен дайын өнім бойынша құрастыру және техника-экономикалық көрсеткіштерді есептеуді үйрету.

Оқыту міндеттері: Жеке тапсырмалар бойынша лабораториялық регламентті құрастыру. Материалдық балансты сатылар мен дайын өнім бойынша құрастыру және техника-экономикалық көрсеткіштерді есептеуге машықтану

Оқыту және сабақ беру әдістері:

Тақырып бойынша тапсырмалар:

Тапсырма №1 Құрамында алкалоидтар мөлшері 1,5% болатын 15 кг белладоннаның қою экстракттінің өндірісіне материалдық балансты құрастырыңыз. Бастапқы алынған 100 кг шикізаттың құрамындағы алкалоид мөлшері 0,3%.

Тапсырма №2 150 кг қайың смоласы, 301,5 кг нафталан мұнайы, 100,5 кг тазартылған бор, 301 кг жасыл сабын, 150,5 кг күкірттен 1000 кг дайын өнім-Вилькинсон жақпа майы алынды. Өндірістің шығынын есептеңіз (кг және % үлесте).

Тарату материалы

Дәрілердің өнеркәсіптік өндірісі дайын дәрілік препараттарды стандартты жазбалар бойынша сериялық жаппай шығаруды қарастырады. Фармацевтикалық өндіріс негізіне кең ауқымда машиналарды, аппараттарды, ағынды механизацияланған және автоматтандырылған желілерді қолдану жатады. Осы аталған күрделі өндірістік процесті реттеу дәрілік препараттардың өндірісін регламенттейтін белгіленген тәртіпте бекітілген нормативтік құжатқа сәйкес жүргізіледі.

НҚ дәрілік препараттардың сапасын және әсерін арттыруды қамтамасыз етуі, сонымен қатар үнемі жетілдіріліп және ескірген мәліметтерді алмастыру үшін қайта қарастырылуы қажет.

Дәрілік препараттардың өнеркәсіптік өндірісіндегі маңызды құжаттың бірі технологиялық регламент.

Технологиялық регламент – дәрілік құралды өндіруде қолданылатын технологиялық әдістер, техникалық құралдар, нормалар мен нормативтер жиынтығы берілген номативтік құжат. Регламентке қойылатын талаптар шығарылатын өнімнің сапасын кепілдендіреді.

Технологиялық регламенттің маңызды бөлімінің бірі – материалдық баланс.

Материалдық баланс- - өндірісте қолданылған бастапқы шикізат, материалдар, жартылай өнімде және аралық өнім (G₁) пен алынған дайын өнім (G₂), жанама өнімдер (G₃), қалдықтар (G₄) және шығын (G₅) мөлшерінің арақатынасы.

Материалдық балансты теңдеу түрінде былай өрнектеуге болады:

G₁ = (G₂ + G₃ + G₄) + G₅

Егер қалдықтар мен жанама өнімдер болмаса матералдық баланс теңдеуін қысқа түрде белгілеуге болады:

G₁ = G₂ + G₅

Жоғарыда көрсетілген мәселелерді талқылау және фармацевтикалық өндіріс негізін кең ауқымда машиналарды, аппараттарды, ағынды механизацияланған және автоматтандырылған желілерді қолдану құрағандықтан өндірістегі қауіпсіздік техникасы мен еңбекті қорғаудың жалпы және арнайы ережелерін болашақ мамандарға оқыту өзекті мәселе.