Әдебиеттер

Қазақ тілінде

негізгі:

1. Сағындықова Б.А., Анарбаева Р.М. Дәрілердің дәріханалық технологиясы. - Шымкент, 2008. - 436 б.

Орыс тілінде

1. Технология лекарственных форм. /Под ред. Т.С.Кондратьевой. – М.,Медицина, 1991 г.- 1-й том. – 496 с.

2. Руководство к лабораторным занятиям по аптечной технологии лекарственных форм. – (Под ред. Кондратьевой Т.С.). – М., 1986.– 287 с.

қосымша:

1. Қазақстан Республикасы Мемлекеттік Фармакопея. – Басылым 1. – Алматы, 2008. – Баспа үй: Жібек Жолы. – 592 б.

2. Қазақстан Республикасы Мемлекеттік Фармакопея. – Басылым 2. – Алматы, 2009. – Баспа үй: Жібек Жолы. – 792 б.

3. ГФ СССР Х издания М., Медицина, 1968.– 1080 с.

4. ГФ СССР Х1 издания М., Медицина, 1987. – Том 1. – 336 с.

5. ГФ СССР Х1 издания М., Медицина, 1989. – Том 2. – 400 с.

6. Машковский М.Д. - Лекарственные средства. - М.: Медицина, 2008. – Изд. 15-е.

7. Милованова Л.Н., Тарусова Н.М., Бабошина Е.В. Технология изготовления лекарственных форм. Ростов-на-Дону: «Феникс».– 2002.– 448 с.

Қорытынды бақылау (тест тапсырмалары)

1. Тұндырмаларды тұндырудың (отстаивание) МФ ХІ басылымындағы регламенттелген уақыты:

1. 10-15⁰С температурада 3 тәулік

2. 8-10⁰С температурада 2 тәулік

3. 2-4⁰С температурада тәулік

4. 0-5⁰С температурада 12 сағат

5. 15-20⁰С температурада тәулік

2. Сұйық экстракттар өндірісінде қолданылатын экстрагент:

1. су

2. петролейн эфирі

3. диэтил эфирі

4. спиртті-сулы ерітінді

5. хлороформ

3. Сұйық экстракттарды қандай қатынаста алады:

1. 1:10

2. 1:5

3. 1:20

4. 1:1

5. 1:30

4. Сұйық экстракттарды балласты заттардан тазалау әдістері:

1. сығындыны қайнату

2. 96% этил спиртімен тұндыру

3. адсорбенттер қолдану

4. сұйықтықты жкстракция

5. 8-10⁰С температурада 2 тәулік тұндыру және фильтрлеу

5. Перколяция әдісімен өндірілген сұйық экстракттың алғашқы алынатын көлемі:

1. 75

2. 85

3. 100

4. 50

5. 90

6. Құрғақ экстракттардағы ылғал мөлшері :

1. 5% дейін

2. 10%

3. 25%

4. 20%

5. 30%

7. 300 литр долананың сұйық экстрактын өндіру үшін қажет шикізат мөлшері (кг):

1. 100

2. 150

3. 300

4. 60

5. 30

8. Сұйық экстракттардың сапалық көсеткіштері:

1. спирт концентрациясы

2. әсер етуші заттар мқлшері

3. ылғал мқлшері

4. тығыздығы

5. құрғақ қалдық

9. Қай қою экстракт өндірісіне қайнаған су алынады:

1. бақбақ

2. жусан

3. трифоль

4. валериана

5. крапива

10. Реперколяция әдісімен алынатын сұйық экстраттар өндірісінде дайын өнімді 5 перколятордан нешінші күні алады:

1. 3

2. 4

3. 5

4. 6

5. 7

Вариант 2

1. Валериананың 1:2 қатынаста өндірілетін сұйық экстракты үшін қолданылатын эктрагент:

1. 25% этил спиртінің сулы ерітіндісі

2. 40% этил спиртінің сулы ерітіндісі

3. 70% этил спиртінің сулы ерітіндісі

4. 90% этил спиртінің сулы ерітіндісі

5. хлороформ мен этил спиртінің қоспасы

2. Құрғақ экстракттар өндірісінде қолданылатын экстрагенттер:

1. 30% этил спирті

2. 70% этил спирті

3. диэтил эфирі

4. ацетон

5. су

3. Сұйық экстракттарды алу әдістері:

1. мацерация

2. ремацерация

3. перколяция

4. реперколяция

5. еріту

4.Экстракт-концентраттар өндірісіндегі ДӨШ мен дайын өнім қатынасы:

1. 1:5

2. 1:10

3. 1:50

4. 1:1

5. 1:2

5. Құғақ экстракттардың сапасын бағалау көорсеткіштері:

1. құрғақ қалдық

2. ылғал мөлшері

3. тығыздығы

4. спирт концентрациясы

5. әсер етуші заттар мөлшері

6. Қою экстракттарды тазалау әдістер:

1. тұндыру

2. адсорбенттерді қолдану

3. спиртпен тазалау

4. қайнату

5. центрифугирлеу

7. ДӨШ мен экстрагенттің бір мезгілде жылжуымен жүретін қарсы ағынды экстракция үшін қолднылады:

1. дискілі диффузионды аппарат

2. Сокслет аппараты

3. пружиналы-қалақшалы экстрактор

4. араластырғыш

5. диффузиорлар батареясы

8. Экстракт-концентраттардың жәй сұйық экстракттардан айырмашылығы:

1. тазалау әдістерінің әртүрлілігі

2. стандарттау әдістерінің әртүрлілігі

3. қондырғылардың әртүрлілігі

4. төмен концентрациялы спиртті қолдану

5. ДӨШ ұсақталу дірежесінің әртүрлілігі

9. Бір сатылы статистикалық экстракция әдісіне жатады:

1. ремацерация

2. экстрагент циркуляциясымен жүретін экстракция

3. бисмацерация

4. бөлшекті перколяция

5. мацерация

10. Тура ағынды көп сатылы статистикалық экстракция әдісіне жатады:

1. мацерация

2. перколяция

3. реперколяция

4. ремацерация

5. бөлшекті перколяция

№ 6 ТАҚЫРЫП: СҰЙЫҚ ЭКСТРАКТТАР. СҰЙЫҚ ЭКСТРАКТТАРДЫ ПЕРКОЛЯЦИЯ, ҚЫСҚАРТЫЛҒАН БӨЛШЕКТІ МАЦЕРАЦИЯ ТӘСІЛДЕРІМЕН СҰЙЫҚ ЭКСТРАКТТАР АЛУ. ҚОЮ ЖӘНЕ ҚҰРҒАҚ ЭКСТРАКТТАР. ДАЙЫНДАУ. СТАНДАРТТАУ

Мақсаты: Сұйық экстракттар, сұйық экстракттарды перколяция, қысқартылған бөлшекті мацерация тәсілдерімен сұйық экстракттар алу. Қою және құрғақ экстракттар, дайындау, стандарттауды меңгеру.

Оқыту міндеттері: Сұйық экстракттар, сұйық экстракттарды перколяция, қысқартылған бөлшекті мацерация тәсілдерімен сұйық экстракттар алу, дайындау. Қою және құрғақ экстракттар, дайындау, стандарттау технологиясын игеруге машықтану

Тақырыптың негізгі тапсырмалары:

Тапсырма №1. Валериана сұйық экстрактын дайындау

Тапсырма №2. Белладоннаның қою дайындау

Тапсырма №3. Аталған өнімдер өндірісіне технологиялық регламент құрастыру.

Тапсырма №4. Мия тамырының қою экстрактын дайындау.

Тапсырма №5. Қалақай қою экстрактын дайындау

Тапсырма №6. Аталған өнімдер өндірісіне технологиялық регламент құрастыру.

Оқыту және сабақ беру әдістері: кіші топтарда жұмыс істеу, дискуссиялар, презентациялар дайындау