Добавил:
Upload Опубликованный материал нарушает ваши авторские права? Сообщите нам.
Вуз: Предмет: Файл:
1-денгей 300.docx
Скачиваний:
9
Добавлен:
01.07.2025
Размер:
577 Кб
Скачать
☆
  1. Мойын остеохондрозының неврологиялық көріністері

Мойын остеохондрозының алғашқы кезеңдеріндегі клиникалық көріністері төменде баяндалатын рефлексті-тонустық синдромдармен сипатталады.

1. Цервикалгия — басты шұғыл қимылдатқанда, жөтелгенде, түшкіргенде міндетті түрде мойын мен иық бұлшық еттерінің ширығуымен қарбалас мойын тұсында білінетін тұрақты ауырсыну. Ауырсыну әсерінен басты қимылдату шектелген, ол әдетте ауыратын жағына бұрылады. Киіну мен қолды көтеру қиындайды.

2. Алдыңғы сатылық бұлшық ет синдромы (скаленус синдромы) — алдыңғы және ортаңғы сатылық бұлшық еттердің рефлекстік ширығуы. Мұндайда аталмыш бұлшық еттер арасынан қолға өтетін қан тамыр шоғыры қысылғандықтан, пайда болатын ауырсыну иықтың, білектің ішкі бетінен және қол ұшынан IV—V саусақтарға дейін, кейде шүйдеге таралады.

Вегетативті-қан тамырлық бүлінулерге аяқ-қолдың мұздауы, көгілдірленуі, ісінуі тән, кейде қолды көтеріп, еңкейткенде тамыр соғуы білінбейді.

Сіңір рефлекстерінің төмендеуі мен гипотония, кейіннен бұлшық еттердің семе бастауы (әсіресе қол ұшында) түрінде білінетін парез белгілері болуы ықтимал.

3. Иық-жауырын периартриті (мұздаған иық синдромы) — иық бұлшық еттерінің рефлекстік нейротрофикалық бұзылыстары. Оған иық буынының ауырсынуы мен қимыл-әрекеттерінің шектелуі тән.

Әдетте иық ішке қарай бұрылыңқы кейіпте, иықты жоғары көтеру мен қолды арқаға жеткізу қиындайды.

Аталмыш симтомдардың қолдағы, әсіресе қол ұшындағы, вегетативтік бұзылыстармен (ісіну, көгілдірлену, трофикалық бұзылыстар) қосарлануы иық-қол ұшы синдромына (Стрейнброкер иық-қол ұшы синдромы) тән. Оның пайда болуы мен клиникасы екі кезеңнен тұрады:

1) алғашқы фазаларда ыңғайсызданудан бастальш, соңынан сыздап сырқырайды. Бұл әсіресе түн ортасында иық үсті мен иық буыны аймағыңда білінеді (иықтық кезең);

2) қол ұшындағы және саусақпен батырып қысқанда оның тканьдеріне кең таралатыы ауырсынумен білінетія қол ұшы кезеңі. Бүл кезеңде саусақ буындары ісінеді және деформацияланады. Сонымен қатар вегетативті-қан тамырлық өзгерістер (қол ұшының көгілдірленуі, терлегіштік немесе құрғап қалуы) байқалады. Терісі ісініп жалтырайды, жұқарады.

Мойын остеохоңдрозы қосымша рефлексті-қан тамырлық өзгерістерге байланысты қолдың түнгі дизестезиясы синдромы түрінде (Вартенберг брахиалгиясы) білінуі мүмкін. Қолдағы ауырсыну, парестезиялар және дизестезиялар қол ұшында айқынырақ көрініс береді, кобінесе ұйқыдан оянғанда пайда болады, сырқат қолын біраз қимылдатып уқалағанда басылады.

  1. Мойын остеохондрозы түбіршіктік синдром.

Түбіршіктік синдром. Артқы бойлық байламаның орта тұсы омыртқа жотасының мойын бөлігінде, бел бөлігіне қарағанда, әлсіздеу. Сондықтан дискінің жарықшасы қырындай артқа қарай шығып кетуі мүмкін. Ол сіреспе парапарез бен терең сезімділік бұзылуы арқылы білінетін жұлын қысылуына себеп болуы ықтимал.

Түбіршіктік сиңдромның клиникалық көрінісінде омыртқа жанындағы бұлшық еттердің ширығуымен қабаттас мойын аймағында азапты ауырсыну басым білінеді. Кейін (бүйірлік жарықша шығып кеткенде) ауырсыну зақымданған жақтағы қолға тарайды, қысылған түбіршек нерв қамтитын аймақта жансыздану мен шаншу пайда болады. Ауыр-сыну күшенгенде, жөтелгеңде, түшкіргенде күшейеді,

Ш мойын түбіршігі қысылғанда ауырсыну сиңдромы мойын тұсында білінеді, тіл домбығып, ауыздағы тамақты жұту үшін қозғалту қиындайды, ал ІУ мойын түбіршігінің қысылуына байланысты ауырсыну иық аймағының жоғарғы жағында байқалады және мойынның артқы , бұлшық еттсрі семіп қалады. Жүрек маңының ауыруы, іш кебуі, ықылық тию пайда болады.ІУ мойын түбіршегінің қысылуына ауырсынудың мойын аймағынан иық үсті мен иыққа таралуы, иық сыртындағы гипестезия, дельта тәрізді бұлшық еттің парезі мен семуі тән.

VI мойын тубіршігінің қысылуы иық үстінен иық пен білектің сыртымен I—II саусақтарға тарайтын ауырсыну және осы аймақтардағы гипестезия түрінде байқалады. Су—СҮІ Эрб үсті нүктелері мен дельта тәрізді бұлшық еттің бекитін жерін басқанда ауырсыну, екі басты бұлшық еттің семуі мен рефлексінің төмендегендігі анықталады.

Патологиялық үрдіс УІІ мойын түбіршегін қамтығанда ауырсыну мен гапестезия иық пен білектің сыртқы және артқы жақтары арқылы III саусаққа дейін тарайды. VI--VII Эрб үсті нүктелерінің басқанда. ауырсынуы, үш басты бұлшық еттің семуі жене оның рефлексінің төмендегендігі анықталады.

С7~ТҺ, дискінің жарықшақтанып ауытқуынан болатын УІІІ мойын түбіршегінің қысылуына байланысты ауырсыну иық, білек және қол үшының ішкі жағында байқалып, IV және V саусаққа тарайды. Сонымен қатар осы аймақтарда гипестезия, Эрб нүктесін батыра басқанда ауырсыну, қол ұшы мен білезікті жазатын бұлшық еттердің парезі пайда болады.

Күнделікгі дәрігерлік тәжірибеде көбінесе патологиялық үрдіс екі немесе одан да кеп түбіршіктерді қамтитынын ескерген жөн.

Мойын остеохондрозында болатын түбіршіктік синдром көбінесе құлақ қалқанына, мойынға, бетке, жауырынға таралатын шүйде аймағының ұстамалы, қайтпайтын, дуылдап ауыратын шүйде нервінің невралгаясымен қосарланады. Ұстама ұйықтағанда ыңғайсыз жатудан, ауыр дене қимылдарынан, суық тигенде, басты шұғыл бұрғанда өршуі мүмкін. Сол себепті сырқаттың басы артқа және бір жағына еріксіз қисайып, қисық мойын кейпі қалыптасуы ықтимал. Шүйде нерві шығатын (емізік тәрізді өсінді мен жоғары мойын омыртқасы қылқанды өсіндісі арасының ортасы, төс-бұғана-емізік тәрізді бұлшық еттің артқы жиегі) емізік тәрізді өсінді тұсы немесе самай аймағы, сонымен қатар I—IV мойын омыртқаларындағы паравертебралдық (омыртқа жиегі) нүктелерді саусақ ұшымен батыра сипағанда ауырсыну байқалады.

Омыртқа остеохондрозына байланысты түбіршіктік ауырсынулар мен шүйде нерві невралгиясының патологиясы омыртқа нервін де қамтып, Барре-Льеу синдромның дамуына ыкпал жасайды. Бұл сиңдромның пайда болуы жұлдызша және жоғарғы мойын симпатикалық түйінінен қосымша импульстердің таралуына, сонымен қатар сыртқы және ішкі үйқы артерияларындағы нерв өрімдерінің, лабиринттік,

диафрагма және омыртқа нервтерінің тітіркенуіне байланысты. Омыртқа нерві мойын омыртқаларының тиісті бөлігін, мойын артындағы бұлшық еттер мен теріні, артқы бас сүйек шұңқырындағы қатты ми қабын, ми бағанын және мишықты қанмен қамтамасыз ететін омыртқа артериясын жан-жағынан орайтыны белгілі. Сондықтан омыртқа нервінің тітіркенуі мезенцефалдық жөне гипоталамус деңгейіндегі торлы формация құрылымдарында патологиялык импульс пайда болуына ықпал жасайды.

Омыртқа нерві синдромына вестибулярлық бас айналу, есту бұзылыстары (есту қабілетінің төмендеуі, құлақтағы ызыңдар мен шу), көру қабілетінің төмендеуі, фотопсиялар, көру аясының тарылуы, жұтқыншағы түйілгендей болу, шаршағьшпық тән. Сонымен қатар көбінесе кризге айналып кететін вегетативтік бұзылымдар да байқалады.

Омыртқа остеохондрозына байланысты омыртқа артериясы өзегінің тарылуы мен оның атеросклероздық зақымдануы қабаттасса, көбінесе өткінші ишемиялық ұстамага, кейде тіпті инсультке әкеліп соғатын вертебральды-базилярлық кемшілік пайда болуы жиі байқальш қалады

Соседние файлы в предмете [НЕСОРТИРОВАННОЕ]