- •Нейрон және оның құрылысы мен қызметі
- •Синапс және оның құрылысы мен қызметі
- •Жүйке жүйесінің жалпы физиологиясы
- •Орталық және перифериялық жүйке жүйесі
- •Бас миы және оның бөлімдері
- •Үлкен ми сыңарларының анатомияси және физиологиясы
- •Орталық мидың анатомияси және физиологиясы
- •Аралық мидың анатомияси және физиологиясы
- •Сопақша мидың анатомияси және физиологиясы
- •Көпірдің анатомияси және физиологиясы
- •Жұлынның анатомияси және физиологиясы
- •IV қарыншаның анатомияси және физиологиясы
- •III қарыншаның анатомияси және физиологиясы
- •Бүйір қарыншалардың анатомияси және физиологиясы
- •Ми сыңарларының негіздік (базалді) ядролары
- •16 .Ақ заттың анатомиясы және физиологиясы
- •17.Торлы құрылымның анатомиясы және физиологиясы
- •Бас ми жұп нервтері.
- •19. Иіс сезу нервінің (I жұп ) анатомиясы, функциясы, бұзылыстары, зерттеу әдістері
- •Көру нервінің (II жұп ) анатомиясы, функциясы, бұзылыстары, зерттеу әдістері.
- •21. Көз қозғалтқыш нервінің (III жұп ) анатомиясы, функциясы, бұзылыстары, зерттеу әдістері.
- •Шығыр нервінің (IV жұп ) анатомиясы, функциясы, бұзылыстары, зерттеу әдістері.
- •Әкетуші нервтің (VI жұп ) анатомиясы, функциясы, бұзылыстары, зерттеу әдістері
- •24.Көзқозғалтқыш нервтер бұзылысы және тексеру әдістері
- •Көру иннервациясы. Медиальды көлденең түйін жүйесі
- •26. Бассүйек нервтері ядроларының ромбтәрізді шұңқырдағы проекциясы
- •28. Кезбе (X жұп) нервінің анатомиясы.
- •29. Қосымша нерв (n.Accessorius) анатомиясы.
- •30. Тіласты (XII жұп) нервінің анатомиясы.
- •31. Қосымша нервті (n.Accessorius) тексеру, зақымдану белгілері.
- •32. Бас миының бульбарлы топ нервтерін тексеру.
- •33. Бас миының бульбарлы топ нервтерін бұзылыстары.
- •34. Бульбарлы паралич.
- •35. Псевдобульбарлы паралич.
- •36. Шашыранды склероз ауруы анықтамасы.
- •37. Шашыранды склероз ауруының клиникасы.
- •38. Шашыранды склероз ауруының клиникалық варианттары.
- •39. Эпилепсия ауруына сипаттама.
- •40. Эпилепсия ауруының патогенезі мен патоморфологиясы.
- •41. Эпилепсия классификациясы.
- •42. Эпилепсиялық жағдай (статус).
- •43. Эпилепсия ауруының диагностикасы.
- •44. Миастения ауруы.
- •45. Миастенияның бозбалалық түрі.
- •46. Деменция ауруының анықтамасы.
- •47. Деменция ауруының түрлері.
- •48. Деменция ауруының сатылары.
- •49. Деменция ауруының диагностикасы.
- •50. Деменция ауруының емі.
- •51. Белдеуленген герпес (теміреткі) этиологиясы мен патогенезі.
- •52. Белдеуленген герпес (теміреткі) клиникасы.
- •53. Белдеуленген герпес (теміреткі) емі.
- •54.Ерікті қозғалыс Пирамидалық жол анатомиясы және физиологиясы
- •55. Қимыл жүйесін зерттеу әдістері: Бұлшық ет күшін анықтау
- •56. Қимыл жүйесін зерттеу әдістері: Бұлшық еттің тонусы
- •57. Қимыл жүйесін зерттеу әдістері: физиологиялық рефлекстер
- •58. Физиологиялық беткей рефлекістер тексеру
- •59.Физиологиялық терең рефлекістер тексеру
- •60. Патологиялық рефлекстер тексеру
- •61. Үшкіл нерв анатомиясы мен физиологиясы.
- •62.Үшкіл нервін тексеру әдістері
- •63.Үшкіл нерв зақымдалу симптомдары.
- •64. Бет нерві анатомиясы (n.Facialis) мен физиологиясы
- •65. Бет нервін зерттеу әдістері.
- •66. Бет нервісін зақымдалу симптомдары.
- •68. Кіреберіс-ұлу нерві (n.Vestibulocochlearis) анатомиясы мен физиологиясы
- •69. Кіреберіұлу нервісін зерттеу әдістері: сынамалары
- •71.Менингиттертуралы жалпы түсінік
- •72.Менингококктық менингит
- •73.Үшкіл нерв невропатиясы
- •74. Бет нервісінің невропатиясы
- •75.Бет нервісінің зақымдануына байланысты синдромдар
- •78. Шұғыл қабыну полиневропатиясы (Гийен-Барре синдромы)
- •80. Бас ми қан тамырлары зақымдануларының жіктелуі
- •II. Ми қан айналысы бұзылуының сипаты:
- •III. Мидағы зақымдану ошақтары:
- •IV. Ми қан тамырлары өзгерістерінің орналасуы мен сипаты.
- •81. Вакцинациядан (егуден) кейінгі энцефалиттер
- •83. Нерв жүйесінің сифилиске байланысты зақымдануы
- •84. Нейросифилис жіктелуі, сифилистің мезодермалдық (алғашқы) түрлері.
- •85. Таламустың зақымдалу синдромы.
- •87.Нейробруцеллез клиникасы, диагностикасы.
- •88. Нейробруцеллез кезінде шеткі нерв жүйесі мен жұлын зақымдануы.
- •II. Жұлын мен оның қабықтарының зақымдануы.
- •89. Нейробруцеллез кезінде ми мен оның қабықтарының зақымдануы.
- •90. Паркинсон ауруы.
- •91. Бүйірлік амиотрофиялық склероз, этиопатогенезі.
- •93. Вегетативтік нерв жүйесін басым зақымдандыратын аурулар: вегетативтік дистония синдромы
- •95. Бас сақинасының жіктемесі
- •96. Шегрен синдромы (құрғақ шырышты қабық синдромы)
- •97. Рейно ауруы
- •98. Тепе-теңдікті тексеру әдістері
- •99 Бас миының қыртысты функциялардың бұзылыстары
- •100 Ликвор айналымы және ликвор өткізгіш жолдардың анатомиясы .
- •101 Магнитті резонансты томография.
- •102. Орталық салдану және оның көріністері
- •103. Шеткері салдану және оның көріністері.
- •104. Жұлынның алдыңғы, артқы және бүйір мүйіздердің зақымдалуы.
- •105. Жұлынның ақ байламының, каналдың және түбірдің зақымдалуы
- •106. Қимылдардың бұзылуы. Сал ауруы, парез және олардың түрлері.
- •107. . Тамырлық анастомоздар жүйесі
- •108. Орталық сал мен шеткері сал, айырмашылықтары.
- •109. Орталық қимыл нейронның зақымдалуы.
- •110. Электромиография және электронейромиография әдісі
- •111. Ми бағанасының зақымдалу симптомдары
- •112. Бульбарлы альтернирлеуші синдромдар
- •114. Жоғарғы милық/психикалық қызметтер
- •115. Агнозия туралы түсінік
- •117. Апраксия
- •119. Праксис пен гнозисті тексеру әдістері
- •120. Афазия
- •122. Сенсорлық (акустико-гностикалық) афазия және амнестикалық афазия.
- •123. Амнезия туралы түсінік.
- •124. Семантикалық (транскортикальды сенсорлық) афазия және тотальды афазия
- •125. Аграфия туралы түсінік.
- •126. Алексия туралы түсінік.
- •127. Вертебро-базилярлы бассейн
- •128. Вегетативтік нерв жүйесі құрылымдары.
- •129. Симпатикалық нерв жүйесінің құрамы.
- •139. Экстрапирамидалық жүйенің қызметтері:
- •Анализатор туралы түсінік?
- •142.Рецепторларға анықтама және рецептор құрылымы?
- •Анализатордың ми қыртысы бөлігі.
- •Сезімталдықтың клиникалық жіктелуі.
- •Көру төмпешігінің сезімталдық жүйедегі маңызы және қызметі.
- •Сезімталдықтың сатылары.
- •Үстірт сезімталдықтың жолдары.
- •Терең сезімталдықтың жолдары.
- •Сезімталдықтың түрлері.
- •Төбелік үлестердің зақымдану белгілері
- •Бас ми қабықтары.
- •Сезімталдық бұзылысының симптомдары.
- •Сезімталдық бұзылысының синдромдарын атаңыз.
- •Милық синдромға нелер жатады? Анықтама беріңіз.
- •Өткізгіштік синдромға нелер жатады? Анықтама беріңіз.
- •Сегментарлық синдромға нелер жатады? Анықтама беріңіз.
- •Прифериялық синдромға нелер жатады? Анықтама беріңіз.
- •Бас миы мен жұлынның қабаттары сипаттамасы
- •Бас ми қарыншаларының анатомиясы және сипаттамасы
- •Жұлын ми сұйықтығы (ликвор) құрамы және қызметі
- •Менингеальді симптомдар, сипаттамасы
- •Субарахноидалді қан құйылу.
- •Субарахноидалді қан құйылу кезінде жүйелі асқынулар ?
- •Вертебро-базилярлы басейндегі инсултке тән клиникалық көріністер
- •Инсульттің қауіп факторларына жататын жүрек аурулары
- •Миастенияның клиника көрінісі
- •Дистонияның емінде ботулотоксиннің рөлі
- •Ботулизмнің клиникалық көрінісі
- •Қозғалтқыш нейрондарды зақымдайтын аурулар
- •Гийена-Барре синдромының бастапқы клиникалық көрінісі
- •Компьютерлік томография (кт) әдісі
- •Электроэнцефалография (ээг) әдісі
- •Булбарлық паралич сипаттамасы
- •Ми бағанының функционалдық маңызы
- •Ми бағанасының зақымдалу симптомдары
- •Ми бағанасының зақымдалуы кезіндегі альтернирлеуші синдромдар
- •Экстрапирамидалық жүйенің қызметтері?
- •Экстрапирамидалық жүйеге жататын анатомо-физиологиялық құрылымдар.
- •207. Экстрапирамидалық жүйенің негізгі бөлімдері мен оның функционалдық жағдайына әсер ететін і нейротрансмиттік жүйелер.
- •208. Экстрапирамидалық жүйенің қызметін жүзеге асыратын жолдары.
- •209. Экстрапирамидалық жүйенің қызметтері:
- •210. Энцефалиттер, жіктелуі.
- •211. Энцефалиттердің барлық түрлеріне тән жалпы клиникалық белгілер.
- •212. Кене энцефалиті.
- •213. Кене энцефалитінің нерв жүйесін зақымдау сипатына байланысты түрлерлері.
- •214. Маса энцефалиті
- •215.Экономоның эпидемиялық энцефалиті.
- •216. Көру төмпешігі, құрылысы
- •217 Понтинды (көпірлік) альтернирлеуші синдромдар
- •218 Гипофиз құрылысы және жолдары
- •219. Менингеалды симптомдар
- •220. Гипотензиялық синдром, даму себептері.
- •221. Гипотензиялық синдромның клиникалық белгілері.
- •222. Ми жұлын сұйықтығын зерттеу үшін белді инемен тесу техникасы.
- •223. Бас ми қуысының гипертензия синдромының негізгі сиптомдары.
- •224. Бас ми қуысының гипертензия синдромының диагностикалық критерийлері, шағымдар және анамнез.
- •225. Гидроцефалия, диагностикалық критерийлер, шағымдар және анамнез.
- •227. Гидроцефалия, емдеу тактикасы.
- •228. Бас ми қуысының гипертензия синдромының дифференциалды диагностикасы.
- •229. Бас ми қуысының гипертензия синдромының емдеу тактикасы және профилактикасы.
- •230. Бас ми қуысының гипертензия синдромы, аспаптық зерттеулер.
- •232.Экстрапирамидалық жүйе туралы түсінік
- •233. Экстрапирамидалық жүйенің қызметтері
- •234. Экстрапирамидалық жүйенің бұзылыстары
- •Экстрапирамидалық жүйенің бұзылыстарының симптомдары мен синдромдары
- •Акинетико-регидтілік синдромының клиникалық көріністері
- •Гиперкинетикалық-гипотоникалықсиндромның клиникалық көріністері. Хорея.
- •Гиперкинетикалық-гипотоникалықсиндромның клиникалық көріністері.Атетоз,дистония.
- •Гиперкинетикалық-гипотоникалықсиндромның клиникалық көріністері. Гемибаллизм, миоклониялар, миоритмиялар, тиктер, жазулық спазм, профессиональды құрысулар, ықылық
- •Экстрапирамидалық жүйенің бұзылыстарының тексеру әдістері
- •Белдік пункция және цереброжұлындық сұйықтықты зерттеу
- •Дисциркуляторлық энцефалопатия
- •Атеросклероздық энцефалопатияның бірінші кезеңіндегі клиникалық көрңініс.
- •Атеросклероздық энцефалопатияның екінші және үшінші кезеңіндегі клиникалық көрңініс.
- •Атеросклероздық энцефалопатия диагнозын дәлелдеу
- •Ми қан айналысы жетіспеуішлігінің алғашқы белгілері
- •Ми қан айналысының созылмалы жетіспеушілігін емдеу
- •Жұлын қан айналысының бұзылулары
- •Жұлын қан тамыры бассейніндегі бұзылыстар.
- •Жұлын қан айналысының күрт бұзылулары
- •Жұлындьқ шұғыл ишемиялық инсульті.
- •Жұлынның ишемиялық инсультінің емі.
- •Жұлынның геморрагиялық инсульті
- •Жұлын қан айналысының созылмалы жетіспеушілігі
- •Омыртқа остеохондрозы. Түбіршіктік синдромдар патогенезіндегі омыртқа остеохондрозының ролі
- •Мишықтың анатомиясы және физиологиясы.
- •Мишық афферентті жолдары.
- •Мишықтың эфференттік жолдары
- •Мишық зақымдануында тепе-теңдікті тексеру әдістері.
- •264. Алдыңғы ми артериясында қан айналымы бұзылу симптомдары.
- •Ортаңғы ми артериясы бассейнінде қан айналысының бұзылу симптомдары.
- •266. Артқы ми артериясы бассейнінде қан айналысының бұзылуы
- •Базиллярлық (негізгі) артерия бассейнінде қан айналысыньщ бұзылуы
- •Омыртқа артериясы бассейнінде қан айналысының бұзылуы
- •269. Ми қан айналысының өткінші бұзылымдары
- •Гипертониялық криз этиология және патогенезі.
- •Гипертониялық криз клиникасы және диагностикасы.
- •Ишемиялық инсульт этиология және патогенезі.
- •Ишемиялық инсульт клиникалық көрінісі.
- •Геморрагиялық инсульт этиология және патогенезі.
- •Геморрагиялық инсульт клиникасы.
- •Мидың бүйір қарыншасына және 4 қарыншаға қан құйылудың клиникалық көрінісі.
- •Ми инсульттерін анықтаудағы қосымша зерттеу әдістерінің маңызы(жқа, жза)
- •Ми инсульттерін анықтаудағы қосымша зерттеу әдістерінің маңызы (ми-жұлын сұйығының анализі)
- •Ми инсульттерін анықтаудағы қосымша зерттеу әдістерінің маңызы
- •Ми инсульттерін анықтаудағы компьютерлік томография әдісі.
- •Мойын остеохондрозының неврологиялық көріністері
- •Мойын остеохондрозы түбіршіктік синдром.
- •Мишықтық атаксия
- •284. Мишықтық атаксия сынамалары
- •Мишықтың бұзылыстарының симптомдары мен синдромдары.
- •Сенситивтік атаксия. Вестибулярлық атаксия
- •287. Ромберг кейпінде тепе-теңдікті тексеру. Жүрісті тексеру.
- •288. Жұлынның құрылысы мен қызметі.
- •289.Жұлынның құрылысы мен атқаратын қызметі. Жұлынның бөлімдері, жұлын нервтері. Рефлекторлық доға
- •290.Вегетативті жүйке жүйе. Оның функционалдық классификациясы.
- •291.Сезімтал жүйке ұштары (рецепторы)
- •292. Ұйқы, оның түрлері.
- •293. Жүйке жүйесіне жалпы шолу. Орталық жүйке жүйесі. Перифериялық жүйке жүйесі. Мидан шығатын нервтер.
- •294.Қан ауруларының неврологиялық синдромдары
- •295. Неврологиялық көмекті ұйымдастыру
- •296. Педункулярлы альтернирлеуші синдромдар
- •298. Мишықтың қыртысы қатпарлары
- •299.Бас миы мен жұлын қабықшалары
- •300.Жүйке жүйесінің құрылымдық түзілуі
64. Бет нерві анатомиясы (n.Facialis) мен физиологиясы
Бұл нервтің құрамына қозғалтқыш, секреторлық (парасимпатикалық) және сезімтал (дәм сезу) талшықтары кіреді, сондықтан аралас нервке жатады. Қозғалтқыш талшықтар өз бастауын көпірдің сопақша мимен шекаралас жатқан жерінен тереңде әкетуші нервтің ядросынан артқа және сыртқа орналасқан ядродан алады (5.22. сурет). Вентральді бөлігі аттас бет бөлігінің мимикалық бұлшықетінің төменгі бөлігін иннервациялап, қарсы жақтағы ми бөлігімен байланысады. Ядроның дорсальді бөлігі бет мускулатурасының жоғарғы бөлігін иннервациялайды және ми жартышарының екі бөлігімен де байланысады. Ядродан шыққан талшықтар жоғары көтеріліп, төртінші қарынша түбінде әкетуші0 нерв ядросын айнала өтіп, бет нервінде ішкі иін құрайды және көпір мен сопақша ми арасынан көпірмишық бұрышынан шығады. Бұл жерде V, VI, VШ нерв түбірлері де орналасқан. Бет нерві аралық және есту нервтерімен бірге самай сүйегі пирамидасының тастақты бөлігінен ішке есту саңылауына еніп, бет нерві өзегіне шығады.Өзектің бастапқы бөлігенде құрамында сезімтал (дәм сезу) және вегетативті (секреторлы) талшығы бар аралық нерв (n.intermedius) қосылады. Сезімтал талшықтар аттас жол ядроларымен (nucl.tractus solitarius), ал секреторлы – жоғарғы сөл бөлетін ядромен (nucl.salivatorios superior) байланысады. Кейін бет нерві горизонтальді бағытын вертикальді қалыпқа өзгертіп, сыртқы иін құрайды және бас сүйегінің біз–емізік тәрізді тесіктен шығып, құлақ маңы безін тесіп өтіп, беттің аттас жарты беттерінің мимикалық бұшықеттерін иннервациялайтын жоғарғы және төменгі тармақтарға бөлінеді. Сыртқы иін маңында бет нерві иін түйіні (gangl.geniculi) есебінен жуандай түседі, ол аралық нервтің сезімтал бөлігіне жатады. Бет нерві өзек маңында мынандай тармақтар шығады: үлкен тастық нерві (n.petrosus major), үзеңгі (n.stanedius) және дабыл ішегі (chorda timpani). Үлкен тастық нерв жас безін иннервациялайды; аттас үзеңгі бұлшықетті (m.stapedius); дабыл ішегі тілдің алдыңғы 2/3 бөлігін және секреторлы – тіл астылық және жақастылық безді иннервациялайды. Без емізік тесігінен шыққан бет нерві тармағы иннервациялайды: артқы құлақ нерві (n.auricularis posterior) – құлақ қалқаны бұлшықеті, артқы қосіштік және біз тіластылық бұлшықет (m.digastricus posterior и m.sthiliohipoglossus); самайлық тармақ – маңдай бұлшықеті (m.frontalis); көздің домалақ бұлшықеті (m.orbicularis oculi); қасты түйетін бұлшықетті (m.corrigator supercillii); бетсүйек тармағы – көздің дөңгелек бұлшықетін (m.orbicularis oculi); және бетсүйек бұлшықетін (m.zigomaticus); ұрт тармағы – үлкен бетсүйектік (m.zigomaticus major), ұрт (m.buссinator); күлкі бұлшықетін (m.risorius), ауыздың домалақ бұлшықеті (m.orbicularis oris), мұрын (m.nasalis); төменгі жақ нервтің шеткі нтармағы – иек бұлшықеті (m.mentalis); мойын тармағы – мойын бұлшықеттерін (m.platisma) иннервациялайды.
65. Бет нервін зерттеу әдістері.
Бетті қараудан басталады. Бет ассиметриясы, көз саңылауының әртүрлі өлшемі, маңдай және мұрын ерін қыртысының бірдей болмауы тыныш кезінде, кейде ассимеррия сөйлесу кезінде, күлгенде, жымиғанда байқалады. Зерттелушіден маңдайын қыртысқа жинауды, қабағын түюді, көзін жабуды, ұртын томпайтуды, тісін көрсетуді, ысқыруды сұрап, қалай орындап жатқанын бақылау керек.
Көздің домалақ бұлшықетінің жұмысын тексеру үшін науқасқа көзін қатты жұмуды сұраймыз, дәрігер жоғарғы қабағын ақырын көтеріп, қарсыласу күшін тексереді. Бұл бұлшықеттің параличінде көз толық жабылмайды (лагофтальм – қоян көз). Көз саңылауы толық жабылмағанда кірпіктер көрініп тұрады (кірпік симптомы). Лагофтальм көбіне жас ағумен сипатталады, кейде бет нервінің жоғары зақымдалуында көз құрғауы да мүмкін (n.petrosus major зақымдалуы). Бұл жағдайда гиперакузия (дауысты күшейтіп қабылдау, әсіресе төмен тондарды) және тілдің алдыңғы 2/3 бөлігінде дәм сезу бұзылысы байқалады.
Ауыздың домалақ бұлшықетінің күшін бағалау үшін, дәрігер науқастан ұртын үрлеуді сұрайды. Ауыздың домалақ бұлшықеттің әлсіздігінде ауа зақымдалған жақтың ауыз бұрышынан шығады.
Берілген тапсырманы орындау барысында патологиялық синкенезиялар байқалуы мүмкін: көзін қысқан кезде жоғарғы ерін тартылады, ауыз бұрышының жоғары тартылуы, көзін жұмған кезде бірге қасты көтереді. Бет нервінің асқынған невритінде мимикалық бұлшықеттердің контрактурасынан бет сау жағына емес, ауру жағына қарай тартылады.
