- •Нейрон және оның құрылысы мен қызметі
- •Синапс және оның құрылысы мен қызметі
- •Жүйке жүйесінің жалпы физиологиясы
- •Орталық және перифериялық жүйке жүйесі
- •Бас миы және оның бөлімдері
- •Үлкен ми сыңарларының анатомияси және физиологиясы
- •Орталық мидың анатомияси және физиологиясы
- •Аралық мидың анатомияси және физиологиясы
- •Сопақша мидың анатомияси және физиологиясы
- •Көпірдің анатомияси және физиологиясы
- •Жұлынның анатомияси және физиологиясы
- •IV қарыншаның анатомияси және физиологиясы
- •III қарыншаның анатомияси және физиологиясы
- •Бүйір қарыншалардың анатомияси және физиологиясы
- •Ми сыңарларының негіздік (базалді) ядролары
- •16 .Ақ заттың анатомиясы және физиологиясы
- •17.Торлы құрылымның анатомиясы және физиологиясы
- •Бас ми жұп нервтері.
- •19. Иіс сезу нервінің (I жұп ) анатомиясы, функциясы, бұзылыстары, зерттеу әдістері
- •Көру нервінің (II жұп ) анатомиясы, функциясы, бұзылыстары, зерттеу әдістері.
- •21. Көз қозғалтқыш нервінің (III жұп ) анатомиясы, функциясы, бұзылыстары, зерттеу әдістері.
- •Шығыр нервінің (IV жұп ) анатомиясы, функциясы, бұзылыстары, зерттеу әдістері.
- •Әкетуші нервтің (VI жұп ) анатомиясы, функциясы, бұзылыстары, зерттеу әдістері
- •24.Көзқозғалтқыш нервтер бұзылысы және тексеру әдістері
- •Көру иннервациясы. Медиальды көлденең түйін жүйесі
- •26. Бассүйек нервтері ядроларының ромбтәрізді шұңқырдағы проекциясы
- •28. Кезбе (X жұп) нервінің анатомиясы.
- •29. Қосымша нерв (n.Accessorius) анатомиясы.
- •30. Тіласты (XII жұп) нервінің анатомиясы.
- •31. Қосымша нервті (n.Accessorius) тексеру, зақымдану белгілері.
- •32. Бас миының бульбарлы топ нервтерін тексеру.
- •33. Бас миының бульбарлы топ нервтерін бұзылыстары.
- •34. Бульбарлы паралич.
- •35. Псевдобульбарлы паралич.
- •36. Шашыранды склероз ауруы анықтамасы.
- •37. Шашыранды склероз ауруының клиникасы.
- •38. Шашыранды склероз ауруының клиникалық варианттары.
- •39. Эпилепсия ауруына сипаттама.
- •40. Эпилепсия ауруының патогенезі мен патоморфологиясы.
- •41. Эпилепсия классификациясы.
- •42. Эпилепсиялық жағдай (статус).
- •43. Эпилепсия ауруының диагностикасы.
- •44. Миастения ауруы.
- •45. Миастенияның бозбалалық түрі.
- •46. Деменция ауруының анықтамасы.
- •47. Деменция ауруының түрлері.
- •48. Деменция ауруының сатылары.
- •49. Деменция ауруының диагностикасы.
- •50. Деменция ауруының емі.
- •51. Белдеуленген герпес (теміреткі) этиологиясы мен патогенезі.
- •52. Белдеуленген герпес (теміреткі) клиникасы.
- •53. Белдеуленген герпес (теміреткі) емі.
- •54.Ерікті қозғалыс Пирамидалық жол анатомиясы және физиологиясы
- •55. Қимыл жүйесін зерттеу әдістері: Бұлшық ет күшін анықтау
- •56. Қимыл жүйесін зерттеу әдістері: Бұлшық еттің тонусы
- •57. Қимыл жүйесін зерттеу әдістері: физиологиялық рефлекстер
- •58. Физиологиялық беткей рефлекістер тексеру
- •59.Физиологиялық терең рефлекістер тексеру
- •60. Патологиялық рефлекстер тексеру
- •61. Үшкіл нерв анатомиясы мен физиологиясы.
- •62.Үшкіл нервін тексеру әдістері
- •63.Үшкіл нерв зақымдалу симптомдары.
- •64. Бет нерві анатомиясы (n.Facialis) мен физиологиясы
- •65. Бет нервін зерттеу әдістері.
- •66. Бет нервісін зақымдалу симптомдары.
- •68. Кіреберіс-ұлу нерві (n.Vestibulocochlearis) анатомиясы мен физиологиясы
- •69. Кіреберіұлу нервісін зерттеу әдістері: сынамалары
- •71.Менингиттертуралы жалпы түсінік
- •72.Менингококктық менингит
- •73.Үшкіл нерв невропатиясы
- •74. Бет нервісінің невропатиясы
- •75.Бет нервісінің зақымдануына байланысты синдромдар
- •78. Шұғыл қабыну полиневропатиясы (Гийен-Барре синдромы)
- •80. Бас ми қан тамырлары зақымдануларының жіктелуі
- •II. Ми қан айналысы бұзылуының сипаты:
- •III. Мидағы зақымдану ошақтары:
- •IV. Ми қан тамырлары өзгерістерінің орналасуы мен сипаты.
- •81. Вакцинациядан (егуден) кейінгі энцефалиттер
- •83. Нерв жүйесінің сифилиске байланысты зақымдануы
- •84. Нейросифилис жіктелуі, сифилистің мезодермалдық (алғашқы) түрлері.
- •85. Таламустың зақымдалу синдромы.
- •87.Нейробруцеллез клиникасы, диагностикасы.
- •88. Нейробруцеллез кезінде шеткі нерв жүйесі мен жұлын зақымдануы.
- •II. Жұлын мен оның қабықтарының зақымдануы.
- •89. Нейробруцеллез кезінде ми мен оның қабықтарының зақымдануы.
- •90. Паркинсон ауруы.
- •91. Бүйірлік амиотрофиялық склероз, этиопатогенезі.
- •93. Вегетативтік нерв жүйесін басым зақымдандыратын аурулар: вегетативтік дистония синдромы
- •95. Бас сақинасының жіктемесі
- •96. Шегрен синдромы (құрғақ шырышты қабық синдромы)
- •97. Рейно ауруы
- •98. Тепе-теңдікті тексеру әдістері
- •99 Бас миының қыртысты функциялардың бұзылыстары
- •100 Ликвор айналымы және ликвор өткізгіш жолдардың анатомиясы .
- •101 Магнитті резонансты томография.
- •102. Орталық салдану және оның көріністері
- •103. Шеткері салдану және оның көріністері.
- •104. Жұлынның алдыңғы, артқы және бүйір мүйіздердің зақымдалуы.
- •105. Жұлынның ақ байламының, каналдың және түбірдің зақымдалуы
- •106. Қимылдардың бұзылуы. Сал ауруы, парез және олардың түрлері.
- •107. . Тамырлық анастомоздар жүйесі
- •108. Орталық сал мен шеткері сал, айырмашылықтары.
- •109. Орталық қимыл нейронның зақымдалуы.
- •110. Электромиография және электронейромиография әдісі
- •111. Ми бағанасының зақымдалу симптомдары
- •112. Бульбарлы альтернирлеуші синдромдар
- •114. Жоғарғы милық/психикалық қызметтер
- •115. Агнозия туралы түсінік
- •117. Апраксия
- •119. Праксис пен гнозисті тексеру әдістері
- •120. Афазия
- •122. Сенсорлық (акустико-гностикалық) афазия және амнестикалық афазия.
- •123. Амнезия туралы түсінік.
- •124. Семантикалық (транскортикальды сенсорлық) афазия және тотальды афазия
- •125. Аграфия туралы түсінік.
- •126. Алексия туралы түсінік.
- •127. Вертебро-базилярлы бассейн
- •128. Вегетативтік нерв жүйесі құрылымдары.
- •129. Симпатикалық нерв жүйесінің құрамы.
- •139. Экстрапирамидалық жүйенің қызметтері:
- •Анализатор туралы түсінік?
- •142.Рецепторларға анықтама және рецептор құрылымы?
- •Анализатордың ми қыртысы бөлігі.
- •Сезімталдықтың клиникалық жіктелуі.
- •Көру төмпешігінің сезімталдық жүйедегі маңызы және қызметі.
- •Сезімталдықтың сатылары.
- •Үстірт сезімталдықтың жолдары.
- •Терең сезімталдықтың жолдары.
- •Сезімталдықтың түрлері.
- •Төбелік үлестердің зақымдану белгілері
- •Бас ми қабықтары.
- •Сезімталдық бұзылысының симптомдары.
- •Сезімталдық бұзылысының синдромдарын атаңыз.
- •Милық синдромға нелер жатады? Анықтама беріңіз.
- •Өткізгіштік синдромға нелер жатады? Анықтама беріңіз.
- •Сегментарлық синдромға нелер жатады? Анықтама беріңіз.
- •Прифериялық синдромға нелер жатады? Анықтама беріңіз.
- •Бас миы мен жұлынның қабаттары сипаттамасы
- •Бас ми қарыншаларының анатомиясы және сипаттамасы
- •Жұлын ми сұйықтығы (ликвор) құрамы және қызметі
- •Менингеальді симптомдар, сипаттамасы
- •Субарахноидалді қан құйылу.
- •Субарахноидалді қан құйылу кезінде жүйелі асқынулар ?
- •Вертебро-базилярлы басейндегі инсултке тән клиникалық көріністер
- •Инсульттің қауіп факторларына жататын жүрек аурулары
- •Миастенияның клиника көрінісі
- •Дистонияның емінде ботулотоксиннің рөлі
- •Ботулизмнің клиникалық көрінісі
- •Қозғалтқыш нейрондарды зақымдайтын аурулар
- •Гийена-Барре синдромының бастапқы клиникалық көрінісі
- •Компьютерлік томография (кт) әдісі
- •Электроэнцефалография (ээг) әдісі
- •Булбарлық паралич сипаттамасы
- •Ми бағанының функционалдық маңызы
- •Ми бағанасының зақымдалу симптомдары
- •Ми бағанасының зақымдалуы кезіндегі альтернирлеуші синдромдар
- •Экстрапирамидалық жүйенің қызметтері?
- •Экстрапирамидалық жүйеге жататын анатомо-физиологиялық құрылымдар.
- •207. Экстрапирамидалық жүйенің негізгі бөлімдері мен оның функционалдық жағдайына әсер ететін і нейротрансмиттік жүйелер.
- •208. Экстрапирамидалық жүйенің қызметін жүзеге асыратын жолдары.
- •209. Экстрапирамидалық жүйенің қызметтері:
- •210. Энцефалиттер, жіктелуі.
- •211. Энцефалиттердің барлық түрлеріне тән жалпы клиникалық белгілер.
- •212. Кене энцефалиті.
- •213. Кене энцефалитінің нерв жүйесін зақымдау сипатына байланысты түрлерлері.
- •214. Маса энцефалиті
- •215.Экономоның эпидемиялық энцефалиті.
- •216. Көру төмпешігі, құрылысы
- •217 Понтинды (көпірлік) альтернирлеуші синдромдар
- •218 Гипофиз құрылысы және жолдары
- •219. Менингеалды симптомдар
- •220. Гипотензиялық синдром, даму себептері.
- •221. Гипотензиялық синдромның клиникалық белгілері.
- •222. Ми жұлын сұйықтығын зерттеу үшін белді инемен тесу техникасы.
- •223. Бас ми қуысының гипертензия синдромының негізгі сиптомдары.
- •224. Бас ми қуысының гипертензия синдромының диагностикалық критерийлері, шағымдар және анамнез.
- •225. Гидроцефалия, диагностикалық критерийлер, шағымдар және анамнез.
- •227. Гидроцефалия, емдеу тактикасы.
- •228. Бас ми қуысының гипертензия синдромының дифференциалды диагностикасы.
- •229. Бас ми қуысының гипертензия синдромының емдеу тактикасы және профилактикасы.
- •230. Бас ми қуысының гипертензия синдромы, аспаптық зерттеулер.
- •232.Экстрапирамидалық жүйе туралы түсінік
- •233. Экстрапирамидалық жүйенің қызметтері
- •234. Экстрапирамидалық жүйенің бұзылыстары
- •Экстрапирамидалық жүйенің бұзылыстарының симптомдары мен синдромдары
- •Акинетико-регидтілік синдромының клиникалық көріністері
- •Гиперкинетикалық-гипотоникалықсиндромның клиникалық көріністері. Хорея.
- •Гиперкинетикалық-гипотоникалықсиндромның клиникалық көріністері.Атетоз,дистония.
- •Гиперкинетикалық-гипотоникалықсиндромның клиникалық көріністері. Гемибаллизм, миоклониялар, миоритмиялар, тиктер, жазулық спазм, профессиональды құрысулар, ықылық
- •Экстрапирамидалық жүйенің бұзылыстарының тексеру әдістері
- •Белдік пункция және цереброжұлындық сұйықтықты зерттеу
- •Дисциркуляторлық энцефалопатия
- •Атеросклероздық энцефалопатияның бірінші кезеңіндегі клиникалық көрңініс.
- •Атеросклероздық энцефалопатияның екінші және үшінші кезеңіндегі клиникалық көрңініс.
- •Атеросклероздық энцефалопатия диагнозын дәлелдеу
- •Ми қан айналысы жетіспеуішлігінің алғашқы белгілері
- •Ми қан айналысының созылмалы жетіспеушілігін емдеу
- •Жұлын қан айналысының бұзылулары
- •Жұлын қан тамыры бассейніндегі бұзылыстар.
- •Жұлын қан айналысының күрт бұзылулары
- •Жұлындьқ шұғыл ишемиялық инсульті.
- •Жұлынның ишемиялық инсультінің емі.
- •Жұлынның геморрагиялық инсульті
- •Жұлын қан айналысының созылмалы жетіспеушілігі
- •Омыртқа остеохондрозы. Түбіршіктік синдромдар патогенезіндегі омыртқа остеохондрозының ролі
- •Мишықтың анатомиясы және физиологиясы.
- •Мишық афферентті жолдары.
- •Мишықтың эфференттік жолдары
- •Мишық зақымдануында тепе-теңдікті тексеру әдістері.
- •264. Алдыңғы ми артериясында қан айналымы бұзылу симптомдары.
- •Ортаңғы ми артериясы бассейнінде қан айналысының бұзылу симптомдары.
- •266. Артқы ми артериясы бассейнінде қан айналысының бұзылуы
- •Базиллярлық (негізгі) артерия бассейнінде қан айналысыньщ бұзылуы
- •Омыртқа артериясы бассейнінде қан айналысының бұзылуы
- •269. Ми қан айналысының өткінші бұзылымдары
- •Гипертониялық криз этиология және патогенезі.
- •Гипертониялық криз клиникасы және диагностикасы.
- •Ишемиялық инсульт этиология және патогенезі.
- •Ишемиялық инсульт клиникалық көрінісі.
- •Геморрагиялық инсульт этиология және патогенезі.
- •Геморрагиялық инсульт клиникасы.
- •Мидың бүйір қарыншасына және 4 қарыншаға қан құйылудың клиникалық көрінісі.
- •Ми инсульттерін анықтаудағы қосымша зерттеу әдістерінің маңызы(жқа, жза)
- •Ми инсульттерін анықтаудағы қосымша зерттеу әдістерінің маңызы (ми-жұлын сұйығының анализі)
- •Ми инсульттерін анықтаудағы қосымша зерттеу әдістерінің маңызы
- •Ми инсульттерін анықтаудағы компьютерлік томография әдісі.
- •Мойын остеохондрозының неврологиялық көріністері
- •Мойын остеохондрозы түбіршіктік синдром.
- •Мишықтық атаксия
- •284. Мишықтық атаксия сынамалары
- •Мишықтың бұзылыстарының симптомдары мен синдромдары.
- •Сенситивтік атаксия. Вестибулярлық атаксия
- •287. Ромберг кейпінде тепе-теңдікті тексеру. Жүрісті тексеру.
- •288. Жұлынның құрылысы мен қызметі.
- •289.Жұлынның құрылысы мен атқаратын қызметі. Жұлынның бөлімдері, жұлын нервтері. Рефлекторлық доға
- •290.Вегетативті жүйке жүйе. Оның функционалдық классификациясы.
- •291.Сезімтал жүйке ұштары (рецепторы)
- •292. Ұйқы, оның түрлері.
- •293. Жүйке жүйесіне жалпы шолу. Орталық жүйке жүйесі. Перифериялық жүйке жүйесі. Мидан шығатын нервтер.
- •294.Қан ауруларының неврологиялық синдромдары
- •295. Неврологиялық көмекті ұйымдастыру
- •296. Педункулярлы альтернирлеуші синдромдар
- •298. Мишықтың қыртысы қатпарлары
- •299.Бас миы мен жұлын қабықшалары
- •300.Жүйке жүйесінің құрылымдық түзілуі
52. Белдеуленген герпес (теміреткі) клиникасы.
Ауру көбінесе шұғыл басталады. Оның дамуында бірнеше кезендер болады:
Алғашқы нышаны білінетін кезеңде (1-ден 10 күнге дейін) науқастарда жалпы мазасыздану, дене қызуы көтерілуі және бас ауыруы байқалады. Герпестік невралгия алдындағы кезең белгілі дерматомдар аймағындағы аса айқын емес, дуылдатып ауырсынумен сипатталады. Гипералгезия, гиперпатия, гипестезия болуы мүмкін. Мұндайда көбінесе осы аймақтарда қышыну да білінеді.
Герпестік бөртпелер кезеңі. Бірнеше күннен кейін сезімділік бұзылған аймақтың орталық бөлігінде бірен-саран немесе көптеген бөртпелер пайда болады. Олар кейде бір-бірімен қосылады. Бөртпелердің ішінде сероздық сұйық, кейде қаншымақ болады.
Тыртықтану кезеңінде герпестік бөртпелер (көпіршіктер) кері дамиды. Олардың орнында гиперпигментацияланған бөліктер, кейде тыртықшалар қалып қоюы мүмкін.
5. Бөртпелері жойылған герпес соңындағы невралгия кезеңінде ауырсыну бәсеңдей бастайды, үстірт сезімділік қалпына келеді. Бірақ кейде тұрақты гиперпатия мен ауырсынулар, әсіресе қарттарда 2—6 ай бойы, сирегірек 12 айға дейін сақталып қалуы мүмкін. Олар көбінесе қабырғааралық немесе үшкіл нерв невралгиясы түрінде білінеді.
Жарты ай немесе Гассер түйіндерінің зақымдануы (ганглиониті) алдында герпестік көпіршіктер (бөртпелер) бетте, бастың шаш шығатын бөлігінде (үшкіл нерв таралған аймақ) пайда болады. Мұндайда бөртпелердің көздің мөлдір қабығында орналасуы өте қауіпті. Олар көбінесе көру қабілетінің төмендеуіне, тіпті көрмей қалуына себепші болады. Кейде меңдеген белдеулік герпеске байланысты сероздық менингиттің, менингоэнцефалиттің немесе менингоэнцефаломиелиттің клиникалық көріністері білініп қалуы ықтимал. Олар өте ауыр өтеді. Бірақ олардың жеңіл абортивті түрлері жиі кездеседі.
53. Белдеуленген герпес (теміреткі) емі.
Белдеуленген герпеске негізінен симптоматикалық ем қолданылады. Аналгетиктер, ацетилсалицил қышқылы, финлепсин, антигитсаминдық препараттар мен ісінуге қарсы қодданылатын препараттар, ал қажет болған жағдайда нейролептиктер және барбитураттармен қоса наркотиктар тағайыңдалады. Эрозияланған бөліктерді инфекциядан қорғау үшін антибиотиктер араласқан май қолданылады. Асқынған жағдайларда кортикостероидтар тағайындалады.
1-2 апта бойы ДНКаза мен РНКазаны бұлшық етке жіберу арқылы едәуір табыстарға жетуге болады. Өйткені олар арнайы вирустық ДНК-ның синтезін тежейді, осы мақсатпен интерферон мен интерфероногенді де пайдалануға болады. Сонымен қатар интерферон қосылған майлар, ацикловир, флореналь, виразоль қолданылады. Көздің мөлдір қабықшасы зақымданғанда, флореналданған дәрілік қабық (пленкалар) тиімді.
Белдеулентен герпестің қайталанатын түрлерін емдеу үшін жоғарыда аталған препараттармен қатар, иммуностимуляторларды (левамизол, т.б.) пайдалану керек.Тұрақты постгерпесгік невралгияны емдеу кезінде рентгенотерапия қолдануға болады.
54.Ерікті қозғалыс Пирамидалық жол анатомиясы және физиологиясы
Ерікті қимылды жүзеге асыру үшін ми қыртысындағы импульстерді бұлшық етке жеткізу қажет. Бұл қызмет екі нейрон арқылы жүзеге асырылып отырады: орталы және шеткі. Кортико-мускулярлы жол : кортико-спинальді, кортико-нуклеарлық жолдардан тұрады.
Кортико-спинальді жол: Ми қыртысының орталық алды қатпарындағы Бец клеткасынан бастау алады. Аталған клеткалардың аксондары ми жарты шарына терең бойлап, ми қыртысы –жұлын шоғырын кортико-спинальді жолды құрайды. Ол ішкі капсула арқылы ми бағанасындағы ми аяқшасы, варолий көпірі және сопақша ми аймақтарында пирамида тәрізді орналасады.
Сопақша ми деңгейінде талшықтардың 80% жұлынның бүйір баған арқылы қарама-қарсы жағына өтеді де оның алдыңғы мүйізіндегі мото-нейрондарында аяқталады. Ол жоғарыдан төмен қарай жұлынның әр сегменттеріне тиісті талшықтарын қалдырып біртіндеп жіңішкере береді де ақырғы сегізкөз тұсындағы сегменттерде таусылады. Ми қыртысы-жұлын шоғырындағы 20%( Тюрк шоғыры ) бөлігі жұлынның алдыңғы бағанымен төмен қарай түсіп, кеуде сегменті тұсында аяқталады.
Кортко-нуклеарлық жол Ми алдыңғы қатпрадың төменгінен басталып, ішкі капсуланың иіні арқылы өтеді де, ми бағанындағы бассүйек ми қимылдатқыш невтерінің ядроларында аяқталады. Бет және тіласты жүйкелер ядросында толық қиылсады да, басқа жұп жүйкелерінде жартылай айқасады.
