3. Падкрэслі назвы прадметаў, якія належалі воінам таго часу.

Кальчуга, шчыт, шлем, меч, пісталет, кап’ё, лук і стрэлы, кулямёт, булава, самастрэл, аўтамат.

4. Прачытай урывак з тэксту і падкрэслі адказ на пытанне «Якія ўмацаванні былі выкарыстаны пры будаўніцтве замка?»

Пабудаваў у Полацку новы вялікі замак, абнёс яго высокай драўлянай сцяной і глыбокімі равамі. У самім жа замку белакаменнае дзіва паўстала — храм у імя Святой Сафіі...

5. Прачытай тэкст і выканай заданні.

І сустрэліся праціўнікі на Нямізе месяца сакавіка ў трэці дзень, быў снег вялікі, і пайшлі адзін на аднаго. І была лютая сеча, і многія палеглі ў ёй, і перамаглі Ізя­слаў, Святаслаў і Усевалад (кіеўскія князі), Усяслаў (полацкі князь) жа уцёк.

Якая гістарычная падзея апісваецца ў тэксце?

 Бітва на Нямізе.  Будаўніцтва Святой Сафіі.

У якім годзе адбылася бітва на Нямізе?

________________________________

МАЯ РАДЗІМА – Беларусь

Тэма: У абарону сваей зямлі

Мэты: пазнаёміць вучняў з найбольш значнымі падзеямі барацьбы нашых продкаў з крыжакамі і татарамі ў імя абароны сваей Бацькаўшчыны.

Задачы:

а) навучання: паказаць вучням, якая небяспека пагражала беларускім землям з захаду і ўсходу, як нашы далёкія продкі рашуча змагаліся з крыжакамі і татарамі і перамагалі іх у гэтай барацьбе; даць вучням найбольш поўныя звесткі аб утварэнні беларуска-літоўскай дзяржавы — Вялікага княства Літоўскага, расказаць пра дзейнасць князя Вітаўта;

б) развіцця: развіваць у вучняў цікавасць да гістарычнага мінулага нашай Радзімы, фарміраваць уменне працаваць з гістарычнай картай;

в) выхавання: на яркіх прыкладах сумеснага змагання славянскіх і неславянскіх народаў супраць агульнага ворага — крыжакоў — выхоўваць у вучняу любоў да Радзімы, гатоўнасць стаць у адзіны шэраг яе абаронцаў у час суровых выпрабаванняў, абуджаць у іх свядомасці інтэрнацыянальныя пачуцці.

Афармленне класнай дошкі

Паняцці	У абарону сваей зямлі	Гістарычныя назвы
Рыцары Даты ХІІІ ст. 15 ліпеня 1410 г. – Грунвальдская бітва	План: 1. Дзве небяспекі 2. Князь Вітаўт 3. Вялікае княства Літоўскае 4. Грунвальдская бітва Лагічнае заданне: Вызначыць галоўную прычыну перамогі над крыжакамі ў Грунвальдскай бітве	Вялікае княства Літоўскае Навагрудак Грунвальд

1. Арганізацыйны момант

2. Праверка дамашняга задання

Гістарычная гульня

Вучні дзеляцца на дзве каманды. Кожная з іх выбірае сабе назву («Знатакі», «Вучоныя», «Асветнікі», «Летапісцы»). Назвы каманд запісваюцца на класнай дошцы. Пад назвамі ставяцца балы. Кожнае правільна выкананае заданне ацэньваецца адным балам, выкананае часткова— 0,5; не выкана­нае — 0.

1. Гульня у крыжаванку. (6 балаў)

				м
	м	а	н	а	ш	к	а
				н
	е	ф	р	а	с	і	н	н	я
п	р	а	д	с	л	а	в	а
	с	в	я	т	а	я
		к	р	ы	ж
				р

Каманда 1.

1. Будынак, дзе жывуць манахі.

2. Жанчына, якая жыве у манастыры.

3. Імя манашкі.

Каманда 2.

4. Яе імя пасля нараджэння.

5. Якой лічыць Ефрасінню царква?

6. Што заказала Ефрасіння Лазару Богшу?

2. Гульня ў пераблытаны тэкст. (4 балы)

Каманда 1.

а) «А па вузенькіх вулачках горада спяшаецца дзяўчынка гадоў дзесяці». Гэта ... (Гарыслава).

б) Маладой манашцы надалі новае імя ... (Прад­слава).

Каманда 2.

а) Па загадзе Ефрасінні быў пабудаваны ... (Сафійскі сабор).

б) Ефрасіння заказала майстру ... (Мікалаю Кузьмічу) зрабіць крыж.

3. Гульня ў тэкст. (6 балаў)

Каманда 1.

а) Рагнеда нарадзілася і жыла ў ... ст. (IX, X, XI).

б) Яе родным горадам быў ... (Тураў, Навагрудак, Полацк).

в) Рагнеда нарадзілася ў сям'і... (князя, рамесніка, купца).

Каманда 2.

а) Прадслава нарадзілася і жыла ў ... ст. (X, XI, XII).

б) Яе родным горадам быў ... (Полацк, Заслаўе, Нясвіж).

в) Прадслава нарадзілася ў сям'і... (купца, рамесніка, князя).

4. Гульня «Хто яна: Рагнеда ці Ефрасіння». (4 балы)

Каманда 1.

а) Бацька надумаў аддаць яе замуж. Але яна вырашыла пайсці ў манастыр. (Прадслава.)

б) Князь Уладзімір прымусіў яе стаць яго жонкай. (Рагнеда.)

Каманда 2.

а) У яе нарадзілася чатыры сыны і дзве дачкі. (Рагнеда.)

б) «Зброя, казала яна, прыносіць у хаты замест хлеба горыч ды слезы». (Ефрасіння.)

Настаўнік разам з вучнямі падлічвае балы і назы­вае каманду, якая перамагла. Актыўным удзелънікам гульні выстаўляюцца адзнакі.