- •Мая радзіма - беларусь
- •Уступнае слова настаўніка
- •Знаёмства са структурай дапаможніка
- •Агульныя звесткі пра змест дапаможніка
- •Падрыхтоўка да работы з паняццямі і датамі.
- •Як працаваць з вучэбным дапаможнікам.
- •Праверка дамашняга задання
- •Паведамленне тэмы і мэты урока
- •Вывучэнне новага матэрыялу
- •Падвядзенне вынікаў уроку
- •Мая радзіма - беларусь
- •Арганізацыйны момант
- •Замацаванне вывучанага матэрыялу
- •Тэма «Беларусь — мая Радзіма»
- •1. Дапішы сказ.
- •4. Злучы па сэнсе словы з левага і правага слупкоў.
- •6. Людзі якіх нацыянальнасцей жывуць у Беларусі? Замяніце пытальныя знакі патрэбнымі назвамі.
- •Тэма «Беларусь — мая Радзіма»
- •1. Дапішы сказ.
- •4. Злучы па сэнсе словы з левага і правага слупкоў.
- •6. Людзі якіх нацыянальнасцей жывуць у Беларусі? Замяніце пытальныя знакі патрэбнымі назвамі.
- •Мая радзіма – беларусь
- •Арганізацыйны момант
- •Праверка дамашняга задання
- •Паведамленне тэмы і мэты ўроку
- •Тлумачэнне новага матэрыялу
- •2. Кіеўская Русь.
- •3. Усходнеславянскія плямёны: крывічы, дрыгавічы, радзімічы.
- •Замацаванне вывучанага
- •Падвядзенне вынікаў уроку
- •3. Размясці ў парадку ўзрастання тэрытарыяльныя адзінкі Беларусі.
- •4. Падкрэслі назвы краін, з якімі мяжуе Беларусь.
- •5. Запоўні пропускі ў сказах.
- •3. Размясці ў парадку ўзрастання тэрытарыяльныя адзінкі Беларусі.
- •4. Падкрэслі назвы краін, з якімі мяжуе Беларусь.
- •5. Запоўні пропускі ў сказах.
- •Арганізацыйны момант
- •Праверка дамашняга задання
- •Паведамленне тэмы і мэты ўроку
- •Вывучэнне новага матэрыялу
- •Замацаванне вывучанага матэрыялу
- •Арганізацыйны момант
- •Праверка дамашняга задання
- •Паведамленне тэмы і мэты ўрока
- •Вывучэнне новага матэрыялу
- •Тэставыя заданні
- •Замацаванне вывучанага матэрыялу
- •Арганізацыйны момант
- •Праверка дамашняга задання
- •Паведамленне тэмы і мэты ўроку
- •Вывучэнне новага матэрыялу
- •2. Музей валуноў.
- •3. Курганы.
- •4. Камяні з імёнамі.
- •Замацаванне вывучанага матэрыялу
- •Падвядзенне вынікаў уроку
- •Тэма «Стужка часу»
- •1. Злучы стрэлкай поўныя назвы з іх скарочаным абазначэннем.
- •3. Злучы паняцці з іх тлумачэннямі.
- •5. Пранумаруй назвы па ўзрастаючай ступені.
- •Тэма «Стужка часу»
- •1. Злучы стрэлкай поўныя назвы з іх скарочаным абазначэннем.
- •3. Злучы паняцці з іх тлумачэннямі.
- •5. Пранумаруй назвы па ўзрастаючай ступені.
- •Арганізацыйны момант
- •Праверка дамашняга задання
- •Паведамленне тэмы і мэты ўроку
- •Тлумачэнне новага матэрыялу
- •1. Летапісы.
- •2. Рукапісныя кнігі.
- •3. Кірыла Тураўсскі.
- •Замацаванне вывучанага матэрыялу
- •Тэставыя заданні па тэме “Маўклівыя сведкі мінуўшчыны”
- •2. Закончы сказы.
- •3. Паразважай.
- •5. Назаві прафесіі людзей, калі пасля іх смерці ў курганы ім клалі:
- •Тэставыя заданні па тэме “Маўклівыя сведкі мінуўшчыны”
- •2. Закончы сказы.
- •3. Паразважай.
- •5. Назаві прафесіі людзей, калі пасля іх смерці ў курганы ім клалі:
- •Арганізацыйны момант
- •Праверка дамашняга задання
- •Паведамленне тэмы і мэты ўрока
- •Тлумачэнне новага матэрыялу
- •Замацаванне вывучанага матэрыялу
- •Падвядзенне вынікаў урока
- •Арганізацыйны момант
- •Праверка дамашняга задання
- •Паведамленне тэмы і мэты ўроку
- •Вывучэнне новага матэрыялу
- •Замацаванне вывучанага матэрыялу
- •Падвядзенне вынікаў уроку
- •Тэставыя заданні па раздзелу “Геаграфічныя і гістарычныя звесткі аб нашай Радзіме”
- •Тэставыя заданні па раздзелу “Геаграфічныя і гістарычныя звесткі аб нашай Радзіме”
- •Арганізацыйны момант
- •Праверка дамашняга задання
- •2. Вялікі кіеўскі князь Яраслаў Мудры.
- •Паведамленне тэмы і мэты ўрока
- •Тлумачэнне новага матэрыялу
- •1. Кіеўская Русь.
- •§ 55. «Калі селянін уцячэ ад свайго пана, не разлічыўшыся з ім, то становіцца яго рабом...»
- •§ 85. «Калі селянін памрэ, то ўся яго маёмасць адыходзіць да князя...»
- •§ 86. «Калі памрэ багаты чалавек або дружыннік (княжацкі воін), то маёмасць не ідзе князю...»
- •Замацаванне вывучанага матэрыяла
- •Тэма «Князёўна з трыма імёнамі»
- •3. Дапоўні сказы.
- •5. Вызнач паслядоўнасць і абазнач лічбамі падзеі жыцця беларускай князёўны Рагнеды.
- •Тэма «Князёўна з трыма імёнамі»
- •3. Дапоўні сказы.
- •5. Вызнач паслядоўнасць і абазнач лічбамі падзеі жыцця беларускай князёўны Рагнеды.
- •Арганізацыйны момант
- •Праверка дамашняга задання
- •§ 22. За забойства княжацкага аканома (кіраўніка гаспадаркі) штраф 80 грыўняў (назва грошай).
- •§ 24. За забойства княжацкага селяніна штраф 5 грыўняў.
- •Паведамленне тэмы і мэты ўрока
- •Вывучэнне новага матэрыялу
- •1. Князь Усяслаў
- •2. Храм Святой Сафіі
- •Замацаванне вывучанага матэрыялу
- •Падвядзенне вынікаў урока
- •Тэма «Яраслаў Мудры — сын Рагнеды»
- •3. Дапоўні сказы.
- •5. Прачытай урыўкі з «Рускай Праўды».
- •§ 22. За забойства княжацкага аканома (кіраўніка гаспадаркі) штраф 80 грыўняў (назва грошай).
- •§ 24. За забойства княжацкага селяніна штраф 5 грыўняў.
- •Тэма «Яраслаў Мудры — сын Рагнеды»
- •3. Дапоўні сказы.
- •5. Прачытай урыўкі з «Рускай Праўды».
- •§ 22. За забойства княжацкага аканома (кіраўніка гаспадаркі) штраф 80 грыўняў (назва грошай).
- •§ 24. За забойства княжацкага селяніна штраф 5 грыўняў.
- •Арганізацыйны момант
- •Праверка дамашняга задання
- •Паведамленне тэмы і мэты ўрока
- •Тлумачэнне новага матэрыялу
- •Замацаванне вывучанага матэрыялу
- •Падвядзенне вынікаў урока
- •Тэма «Усяслаў Чарадзей»
- •3. Падкрэслі назвы прадметаў, якія належалі воінам таго часу.
- •4. Прачытай урывак з тэксту і падкрэслі адказ на пытанне «Якія ўмацаванні былі выкарыстаны пры будаўніцтве замка?»
- •5. Прачытай тэкст і выканай заданні.
- •Тэма «Усяслаў Чарадзей»
- •3. Падкрэслі назвы прадметаў, якія належалі воінам таго часу.
- •4. Прачытай урывак з тэксту і падкрэслі адказ на пытанне «Якія ўмацаванні былі выкарыстаны пры будаўніцтве замка?»
- •5. Прачытай тэкст і выканай заданні.
- •Арганізацыйны момант
- •Праверка дамашняга задання
- •Паведамленне тэмы і мэты ўрока
- •Вывучэнне новага матэрыялу
- •Замацаванне вывучанага
- •Падвядзенне вынікаў урока
- •Вызнач паслядоўнасць і абазнач лічбамі падзеі жыцця беларускай князёўны Рагнеды.
- •У якім годзе адбылася бітва на Нямізе?
- •Закончы сказы.
- •З дапамогай лічбаў устанаві паслядоўнасць найбольш важных спраў Еўфрасінні Полацкай.
- •Мая радзіма - беларусь
- •Арганізацыйны момант
- •Праверка дамашняга задання
- •1. Закончы сказы.
- •5. Паразважай. Чаму ў Грунвальдскай бітве войскі князя Вітаўта і польскага караля Ягайлы змагаліся разам?
- •Паведамленне тэмы і мэты ўрока
- •Тлумачэнне новага матэрыялу
- •1. Законы прыроды.
- •2. Законы жыцця.
- •3. Грамадсшя законы.
- •4. Дзяржауныя законы.
- •Замацаванне вывучанага матэрыялу
- •Падвядзенне вынікаў урока
- •Арганізацыйны момант
- •Праверка дамашняга задання Тэма «Па якіх законах жылі нашы продкі»
- •Уступная гутарка
- •Тлумачэнне новага матэрыялу
- •Замацаванне вывучанага матэрыялу
- •Вынікі ўрока
- •Тэма «Па якіх законах жылі нашы продкі»
- •1. Закончы сказы.
- •Па якіх законах жылі нашы продкі
- •1. Закончы сказы.
- •5. Паразважай. Чаму ў Грунвальдскай бітве войскі князя Вітаўта і польскага караля Ягайлы змагаліся разам?
- •Тэма «Адкуль пайшлі назвы нашых гарадоў»
- •Арганізацыйны момант
- •Праверка дамашняга задання
- •Паведамленне тэмы і мэты ўрока
- •Вывучэнне новага матэрыялу
- •Замацаванне вывучанага матэрыялу
- •Вынікі ўрока
- •1. Дапоўні сказ.
- •1. Дапоўні сказ.
- •Паведамленне тэмы і мэты ўрока
- •Вывучэнне новага матэрыялу
- •1. Лялечны тэатр— батлейка.
- •2. Сімяон Полацкі.
- •3. Тэатр.
- •4. Паланез Міхала Клеафаса Агінскага.
- •Замацаванне вывучанага матэрыялу
- •Вынікі ўрока
- •Тэставыя заданні па тэме “у краіне майстроў”
- •2. Падкрэслі назвы гарадоў, у якіх існавалі майстэрні па вырабу паясоў.
- •3. Закончы сказы.
- •Тэставыя заданні па тэме “у краіне майстроў”
- •2. Падкрэслі назвы гарадоў, у якіх існавалі майстэрні па вырабу паясоў.
- •3. Закончы сказы.
- •Паведамленне тэмы і мэты ўроку
- •Вывучэнне новага матэрыялу
- •Выкананне тэставых заданняў па тэме “Ад батлейкі — да тэатра”
- •Арганізацыйны момант
- •Праверка дамашняга задання
- •Вывучэнне новага матэрыялу
- •Замацаванне вывучанага матэрыялу
- •Падвядзенне вынікаў
- •Падкрэслі назвы гарадоў, у якіх існавалі майстэрні па вырабу паясоў.
- •Суаднясі імёны з характарыстыкамі асоб.
- •Суаднясі словы з левага і правага слупкоў.
- •Суаднясі словы з левага і правага слупкоў.
- •Дапоўні сказы.
- •Суаднясі імёны гістарычных асоб з іх справамі.
- •Арганізацыйны момант
- •Праверка дамашняга задання
- •2. Дапоўні сказы.
- •Вывучэнне новага матэрыялу
- •Замацаванне вывучанага матэрыялу
- •Вынік урока
- •Тэставыя заданні па тэме “Пясняр сялянскай долі”
- •2. Дапоўні сказы.
- •Тэставыя заданні па тэме “Пясняр сялянскай долі”
- •2. Дапоўні сказы.
- •Славутыя дзеячы навукі і культуры
- •Славутыя дзеячы навукі і культуры
- •Славутыя дзеячы навукі і культуры
- •Арганізацыйны момант
- •Праверка дамашняга задання
- •Паведамленне тэмы і мэты ўроку
- •Вывучэнне новага матэрыялу
- •1. Утварэнне бсср і ссср.
- •1917 Г. Кастрычніцкая рэвалюцыя ----1919 г. Утварэнне бсср----1922 г. Утварэнне ссср
- •2. Развіццё прамысловасці
- •3. Змены ў жыцці сялян
- •Замацаванне вывучанага матэрыялу
- •Падвядзенне вынікаў урока
- •5. Пазнай па апісанні і запішы прозвішчы славутых людзей Беларусі.
- •Арганізацыйны момант
- •Праверка дамашняга задання
- •2. Адкажы на пытанні. Закрэслі няправільны адказ.
- •5. З дапамогай падручніка с.107 правядзі даследаванне прычын, па якіх жыццё жыхароў Заходняй Беларусі да 1939 года было нялёгкім.
- •Паведамленне тэмы і мэты ўрока
- •Тлумачэнне новага матэрыялу
- •1. Пачатак Вялікай Айчыннай вайны
- •2. Абарона Радзімы
- •3. Зверствы фашыстаў
- •4. Вызваленне Беларусі
- •5. На варце мірнай працы беларускага народа
- •Падвядзенне вынікаў урока
- •Арганізацыйны момант
- •Праверка дамашняга задання
- •2. Дапоўні сказы.
- •5. Пазнай па апісанні і запішы імёны воінаў — герояў Вялікай Айчыннай вайны.
- •Паведамленне тэмы і мэты ўроку
- •Тлумачэнне навага матэрыялу
- •Гаспадарка Беларусі
- •3. Сельская гаспадарка.
- •Замацаванне вывучанага матэрыялу
- •Падвядзенне вынікаў урока
- •Тэставыя заданні па тэме «Беларусь у гады Вялікай Айчыннай вайны»
- •2. Дапоўні сказы.
- •5. Пазнай па апісанні і запішы імёны воінаў — герояў Вялікай Айчыннай вайны.
- •Паведамленне тэмы і мэты ўроку
- •Вывучэнне новага матэрыялу
- •Замацаванне вывучанага матэрыялу
- •Тэставыя заданні па тэме «Багацце нашай краіны»
- •Тэставыя заданні па тэме «Багацце нашай краіны»
- •1. Сярод пералічаных культур знайдзі і падкрэслі галоўныя сельскагаспадарчыя культуры Беларусі.
- •2. Дапоўні сказы.
- •Злучы назву прадпрыемства з прадукцыяй, якая там выпускаецца.
- •Арганізацыйны момант
- •Праверка дамашняга задання
- •2. Злучы назву горада з месцам яго ўзнікнення.
- •5. З дапамогай палітыка-адміністрацыйнай карты на с. 2–3 атласа запоўні табліцу.
- •Паведамленне тэмы і мэты ўрока
- •Тлумачэнне новага матэрыялу
- •Заключнае слова кіраўніка экскурсіі
- •Тэставыя заданні па тэмах “ Багацце нашай краіны”,“Тут мінуўшчына з сучаснасцю сышліся”
- •Сярод пералічаных культур знайдзі і падкрэслі галоўныя сельскагаспадарчыя культуры Беларусі.
- •Дапоўні сказы.
- •Злучы назву прадпрыемства з прадукцыяй, якая там выпускаецца.
- •Закончы сказы.
- •Злучы назву горада з месцам яго ўзнікнення.
- •Які подзвіг здзейсніў Пётр Купрыянаў?
- •Якое званне было прысвоена мужнаму воіну?
- •Які горад называюць горадам энергетыкаў і хімікаў?
- •Мая радзіма - беларусь
- •Замацаванне вывучанага матэрыялу
- •Вынікі ўрока
- •Выкананне тэставых заданняў па тэме «Мінск — сталіца нашай дзяржавы. Мая рэспубліка»
- •Паведамленне тэмы і мэты ўроку
- •Тлумачэнне новага матэрыялу
- •Замацаванне вывучанага матэрыялу
- •Вынікі ўрока
- •Арганізацыйны момант
- •Праверка дамашняга задання
- •Паведамленне тэмы і мэты ўроку
- •Вывучэнне новага матэрыялу
- •Вынікі ўрока
- •2. Устаў літары, каб атрымаліся назвы раслін, адлюстраваных на гербе.
- •3. Злучы стрэлкай назву колера на Дзяржаўным сцягу Рэспублікі Беларусь з тым, што ён сімвалізуе.
- •Устаў літары, каб атрымаліся назвы раслін, адлюстраваных на гербе.
- •Злучы стрэлкай назву колера на Дзяржаўным сцягу Рэспублікі Беларусь з тым, што ён сімвалізуе.
- •Напішыце прозвішча першага Героя Беларусі.
- •Устаў літары, каб атрымаліся назвы раслін, адлюстраваных на гербе.
- •Злучы стрэлкай назву колера на Дзяржаўным сцягу Рэспублікі Беларусь з тым, што ён сімвалізуе.
- •Напішыце прозвішча першага Героя Беларусі.
5. На варце мірнай працы беларускага народа
Няўмольна цячэ час. Старэюць ветэраны Вялікай Айчыннай вайны. Усё менш і менш іх застаецца з намі. Але ўвесь беларускі народ помніць імёны абаронцаў Радзімы, іх ратныя справы і подзвігі.
У памяць аб загінуўшых і ў гонар перамогі над нямецка-фашысцкімі захопнікамі ў гады Вялікай Айчыннай вайны ў 1954 г. (да 10-годдзя вызвалення Беларусі) у Мінску ўстаноўлены манумент Перамогі. Настаўнік чытае верш А. Астрэйкі "Плошча Перамогі".
Гэта трэба ведаць
У Мінску, у цэнтры плошчы Перамогі, знаходзіцца галоўны помнік Вялікай Айчыннай вайны — манумент Перамогі. Ён мае форму абеліска. Яго вышыня складае 40 м. Вяршыня абеліска ўпрыгожана ордэнам Перамогі. Ля падножжа манумента — меч як сімвал перамогі над ворагам. Вакол помніка чатыры бронзавыя вянкі, якія сімвалізуюць чатыры фронты, што ўдзельнічалі ў вызваленні Беларусі. Перад абеліскам ніколі не гасне Вечны агонь — памяць аб загінуўшых. Тысячы людзей прыходзяць да абеліска. 9 мая ў свята Перамогі на гэтым месцы сустракаюцца ветэраны вайны. Ля помніка Перамогі заўсёды жывыя кветкі.
Штогод 3 ліпеня ў нашай краіне адзначаецца вялікае свята — Дзень Незалежнасці Рэспублікі Беларусь (Дзень Рэспублікі). У гэты дзень да манумента Перамогі накіроўваецца ўрачыстае шэсце на чале з Прэзідэнтам (с. 35). У ім прымаюць удзел ветэраны Вялікай Айчыннай вайны, кіраўнікі ўрада, працоўныя сталіцы, яе госці, ваеннаслужачыя, моладзь. Да падножжа абеліска ўскладаюцца вянкі і кветкі.
Суровыя ўрокі вайны вучаць нас не проста любіць Радзіму, а быць гатовымі ў час выпрабавання абараніць яе ад ворага. На варце рубяжоў нашай краіны і мірнай працы беларускага народа стаяць Узброеныя Сілы Рэспублікі Беларусь. Прэзідэнт нашай краіны Аляксандр Рыгоравіч Лукашэнка з'яўляецца іх Галоўнакамандуючым. Кіраўнік Дзяржавы ўдзяляе вялікую ўвагу ўмацаванню абараназдольнасці нашай краіны, павышэнню ўзроўню баявой падрыхтоўкі салдат і афіцэраў беларускага войска, кіруе правядзеннем буйнамаштабных вайсковых вучэнняў.
Шмат увагі ўдзяляецца ваенна-патрыятычнаму выхаванню школьнікаў і моладзі. Яскравым сведчаннем гэтага з'яўляецца адкрыццё 30 чэрвеня 2005 г. пад Мінскам гісторыка-культурнага комплексу "Лінія Сталіна" — грандыёзны музей баявой тэхнікі часоў Вялікай Айчыннай вайны.
Падвядзенне вынікаў урока
Дамашняе заданне: апавяданне “Беларусь у гады Вялікай Айчыннай вайны”.
Дадатковы матэрыял
Два залпы «Кацюшы». Упершыню ў вайне пад Пршай савецшя войск! выкарыстал! рэактыуныя м!намёты «Кацюша». 3 напрауляючых рэек !мгнен-на зрывалася 16 снарадау. Лажыл!ся яны шахмат-ньш парадкам ! зн!шчал! усе жывое у гэтым месцы. Камандавау батарэяй каштан 1ван Флёрау. Першыя два залпы батарэя дала па скапленн! фашысцшх войск пад Оршай. Страты фашыстау был! вельм! вял!к!м!. Трашушы пад Оршай у палон нямецк! аф!цэр хацеу даведацца пра гэтую страшную зброю. У час допыту ён гаварыу: «Я паранены ! хутка памру. Я н!кому не змагу перадаць вашых сакрэтау. Але скажыце мне перад смерцю — што тэта? Што тэта страшнае, рух-нуушае на нас зверху, як гнеу божы?».
Дзед Талаш. Тмя Вас!ля 1ванав!ча Талаша (1844— 1946) стала легендарным. Ва узросце 75 гадоу ён аргашзавау ! узначал!у партызанск! атрад колькас-цю у 300 чалавек. Тэты атрад змагауся на Палесс! супраць польсшх войскау у 1919—1920 гг. Кал! над Радз!май нав!сла фашысцкая небяспека, дзед Талаш зноу узяуся за зброю. Амаль у 100-гадовым узросце ён стау партызансшм разведчыкам ! сувязным. Да-жыу дзед Талаш да перамог! над ворагам, у якую ён унёс свой асаб!сты уклад.
Помнік у Берліне. У Трэптау-парку у Берл!не узвышаецца вел!чны помшк савецкаму вошу-вызва-л!целю. На руцэ у воша — нямецкая дзяучынка, якой у час бою ён выратавау жыццё, але сам у тэты момант быу смяротна паранены. Тэты подзв!г у час штурму Берлша здзейсн!у во!н-беларус Трыфан Лук'янов!ч. Так ! ста!ць у Берлше вел!чны помнж НаШаму земляку, як! з'яуляецца с!мвалам перамог! ворагам ус!х савецк!х людзей.
Варыянты вывучэння новага матэрыялу могуць быць розным!, але усе яны павшны прывесц! да агульнага вытку — разумения подзв!гу нашага народу у гады Вялжай Айчыннай вайны.
МАЯ РАДЗІМА - БЕЛАРУСЬ
Тэма: Багацце нашай краіны
Мэта: даць вучням агульнае ўяўленне аб найбольш важных відах прадукцыі прамысловых прадпрыемстваў і сельскагаспадарчай вытворчасці.
Задачы:
а) навучання: паказаць вучням, як беларускі народ у пасляваенны час падымаў з руін гарады і вёскі, фабрыкі і заводы, аднаўляў сельскую гаспадарку; пазнаёміць вучняў з прадукцыяй, якую выпускаюць прамысловыя прадпрыемствы Беларусі, як сельская гаспадарка рэспублікі вырашае сваю галоўную задачу забеспячэння насельніцтва рознымі прадуктамі харчавання, а прамысловасць — сыравінай, як ажыццяўляецца перавозка грузаў і людзей сродкамі транспарту;
б) развіцця: развіваць у вучняў уменне выкарыстоўваць краязнаўчы матэрыял і праз ажыццяўленне краязнаўчай работы папаўняць свае гістарычныя веды;
в) выхавання: выхоўваць у вучняў пачуццё гонару за свой край, за яго працавітых людзей, якія шляхам вялікіх намаганняў аднавілі Беларусь пасля Вялікай Айчыннай вайны, зрабілі яе багатай і квітнеючай краінай.