Басқа да туыт жарақаттары

Бет нервісінің парезі жиі біз-емізікті тесіктен шығатын шеткері жүйке талшығының жарақаттық зақымдалуы нәтижесінен туындайды.

Туыт жарақатының механизмі: ұзақ уақыт бала басының туыт жолдарында және ана жамбас сүйегінде қысылып қалуы, қысқыштарды қолдану, нерв бағанына немесе сопақша миға қан құйылу.

Туылғаннан соң бірден көрінетін парездер жиі бір жақты, самай сүйегінің сынуымен бірлесе жүруі мүмкін. Бала жылаған кезде бетінің айқын ассемитриясы байқалады: көзін жұмған кезде көз алмасы ығысып көз қабаты ашық қалады (Белл феномені); кең көз (лагофтальм, қоян көз); зақымдалған жағында ауыз бұрышы түсіңкі, аузынан сүт ағып тұрады, маңдайы әжімденбейді, мұрын-еріндік қатпар жазылған. Неврологиялық тексеруде іздеу корнеалды, конъюктевалоды рефлекстер әлсіреген (бірақ физиологиялық іздеу рефлексін шақырғанда басын бұрып іздейді). Бет нервінің зақымдалуы жиі ағымы қолайлы, яғни тез қалпына келуге бейім.

Кәрі жілік нервісінің парезі иық сынғанда сирек жағдайда қол басы және білектің аймақтық бірлескен адипонекрозында пайда болады. Клиникалық көрінісі саусақтардың сыртқа бүгілуінің болмауы немесе шектелуімен, үлкен саусақтың алып кету қызметінің болмауымен сипатталады. Кәрі жілік нервінің зақымдалуының нәтижесі жағымды, 2-3 аптада қайта қалпына келеді.

Шонданай нервісінің зақымдалуы жиі жарақатта немесе жамбас артериясының тромбозы фонындағы бұлшықеттік инекциядан кейін дамиды. Жамбаста ишемиялық некроз даму салдарынан аяқ бұлшықетінің тонусы төмендейді, сан және тізе бұлшықеттерінің атрофиясы дамиды. Ағымы жиі қолайсыз. Рационалды түрде туыт қабылдау және акушерлік техниканы дұрыс меңгеру туылу жарақатының профилактикасы болып табылады.

Жұлынның туылу жарақатының емі

Неврологиялық бұзылысы бар жаңа туған нәрестелерді емдеудің жалпы принциптері «гипоксиялық-ишемиялық энцефалопатия» бөлімінде көрсетілген.

Егер жұлын бағанының жарақаттануына күманданған жағдайда бірден бас және мойынды 10-14 күнге иммобилизациялау (Шанц жағасы) қажет. Иммобилизациялаудың басқа да түрлерін қолдануға болады (мысалы вакумды-матрац көмегімен). Ауру синдромын басу мақсатында седуксен, ал ауыр жағдайда промедол қолданады [23,22]. Дәстүрлі түрде қан кетуге қарсы ем (викасол, дицинон) жүргізіледі. Сонымен қатар тікелей патогенетикалық бағытта синдромды терапия жүргізіледі. Акушерлік салдануда аяқ-қолды иммобилизациялау мақсатында арнайы таңғыш қолданады, оның көмегімен қол кеуде клеткасының бүйірлік бетімен және иық арасында өткірлеу бұрыш жасайды, ал доғал бұрышта шынтақтың бүгілуі болады. Жеделдеу кезеңінде аминоқышқыл, ноотропты препараттар, дәрумендер және коферменттер, зат алмасуын ынталандыратын препараттар тағайындайды. Нерв бұлшықеттік өткізгіштікті қалпына келтіру мақсатында антихолинэстеразды қосындыларды (галантамин, прозерин, т.б. тағайындайды. 3-4-ші апталық өмірінен бастап сіңіргіш әсері бар препараттар (лидаза, коллагеназа) беріледі. 8-10-шы күннен бастап физиоем қабылданады: жұлынның мойын бөлігіне қан айналымын жақсартатын (0,5 % эуфиллин, 0,1-1% никотин қышқылы, 0,25% галантамин), ауру сезімін басатын препараттармен электрофарез жасайды.Қалпына келу кезеңіндегі емдеу әдістері жеделдеу кезеңдегідей. Гидрокинезотерапия, жылыту әдістері, емдік жаттығу, массаж, сонымен қатар, дәрілік заттар құрамына патологиялық бұлшық ет тонусын төмендететін препараттарды қосады.