2. Жапон кəсіпорындарында инновациялық стратегияларды пайдалану

Жапония өнеркəсібінің даму стратегиясын анықтауда, өнер-

кəсіптік ҒЗТҚЖ жасау мен оларды енгізуде Сырт қы сауда мен

өнеркəсіп министрлігі (ССӨМ) негізгі рөлді ойнайды. ҒТП-ның

нақты бағыттарының орындалуын бақылауды Ғылым мен техни-

ка бойынша басқарма жүзеге асырады. ССӨМ қарамағында, со-

нымен қатар лицензияларды экспорттау мен импорттаумен айна-

лысатын Жапон өнеркəсіптік технологиялар ассоциациясы да бар.

Мемлекеттің ұзақ мерзімді ғылыми-техникалық даму бағдарла-

масы бар, қолданбалы зерттеулерді ынталандыру мен лицензия-

ларды шет елдерден сатып алу жүзеге асырылып жатыр. ҒТП-ны

іске асыруда ірі корпорацияларға сүйенеді

Ғылым мен өндіріс, ғылыми-техникалық прогресс инте-

грациясының жапон моделі ҒЗТҚЖ мен ғылымды қажет-

сінетін өнеркəсіптік өндіріске бағытталған мүлдем жаңа қала-

технополистерінің құрылысын көздейді.

Технополистердің стратегиясы – бұл жоғары технологиялық

деңгейдегі аймақтық орталықтардың жүйесін дамыту негізінде

жаңа қызмет салаларына кіру стратегиясы, сөйтіп бүкіл жапон

шаруашылығын интеллектуалдау стратегиясы болып табылады.

Жапониядағы инновациялық процестерді мемлекеттік қада-

ғалау, сонымен қатар, ҒЗТҚЖ-ны индикативтік жоспарлау жоғары

импорттық кедендік тарифтермен, ҒЗТҚЖ-ны қаржыландыру дың

сал ық жəне несиелеу жеңілдіктерімен ұсынылып, протекционистік

саясатта жаңа ғылымды қажетсінетін өнімді нарыққа алға жылжы-

тумен сипатталады.

Жоғары технология нарығындағы еуропалық компаниялар

үлесінің төмендеуіне жауап ретінде мыналар іске асты:

ЭСПРИТ – ақпараттық жүйе технологиясы аймағындағы

ғылыми зерттеулердің еуропалық стратегиялық бағдарламасы.

РАСЕ – Еуропадағы байланыстың берілу тəсілдерін зерттеу

(мақсат – интеграциялық кең жолақты байланыс аумағында ҒЗЖ-

ны бірігіп өткізу);

ЭВРИКА – бəсекеге _;_ﾓ w_қарсы тұруға қабілетті, күшті, əсіресе

америкалық жəне жапон корпорациясы тарапынан болатын

бəсекелестікке шыдамды өнеркəсіптік компаниялардың еуро-

палық топтары арасында альянстардың пайда болу жолдарын

ынталандыруға бағытталған кешенді бағдарлама. Ол 6 саладағы

еуропалық ҒЗТҚЖ-ны жинақтап, ұйымдастырады: олар оптрони-

ка, жаңа материалдар, үлкен көлемдегі ЭЕМ, күшті лазерлер, жа-

санды ақыл-ой.

Еуропа одағы инновациялық əрекетті ынталандыруды əлем дік тəжірибеде қолданылып жүрген талаптар арқылы іске асырады.

3. Корпорациялардың венчурлік бөлімшелері

Шағын инновациялық бизнесті көбінесе тəуекелдік, венчур-

лік деп атайды. Бұл инновациялық қызметтің өзінің ерекшелік-

терінен басқа, шағын бизнестің сыртқы ортадағы өзгерістерге

жоғары тəуелдігімен сипатталады. Шағын бизнестің тəуекелдік

деңгейіне байланысты, орташа есеппен алғанда əрбір 10 венчур-

лік фирманың тек бір-екеуі ғана жетістікке жететіні белгілі. Тағы

да инновациялық жобалардың көңіл толтырмайтындығы: орташа

алғанда жүзден тек екеуі ғана қаржыландырылады.

Жоғары тəуекел сонымен қатар, оның жоғары дəрежеде орнын

толтыруымен де сипатталады: инновациялық жобаларды енгізу-

ден болуы мүмкін пайда нормасы бұрынғыға қарағанда жоғары

болуы мүмкін, бұның өзі инновациялық салаға жəне сəйкес шағын

бизнестің өмір сүруіне мүмкіндік береді. Сонымен қатар, қысқа

салаларды қамтитын инновациялық жобаның жүзеге аспау қаупі

жоғары екенін есте сақтау қажет. Егер де осындай жобалар көп бо-

лып, олар салалық жоспарда жайғастырылса, заң бойынша тəуекел

саны төмендейді жəне инновациялық бизнестің жетістікке жету

ықтималдылығы жоғарылайды. Сондай-ақ, сəтті инновациялық

жобалардан түсетін пайданың жоғарылығы соншалық, ол сəтсіз

басталған барлық шығындардың орнын толтыра алады. Осы-

дан тəжірибе жүзінде дəлелденген инновациялық жобаларды

орталықтандырумен жəне қаржылық тəуекелді əртараптандыру

негізінде оларды енгізуді ұйымдастырумен айналысатын венчур-

лік қордың қызмет ету тиімділігі дəлелденеді. Мұндай қор ларда

шет елдердегі шағын инновациялық фирмаларды қаржы лан дыруға