Емтихан билеті №36 «Инновациялық менеджмент» пәнінен

1. Ұйым мəдениетінің мəні

1. Ұйым мəдениетінің мəні

Ұйымдастыру және басқару теориясы  бойынша ғылыми әдебиеттерде  «ұйымдастыру» жүйенің негізгі  қасиеті, сипаты ретінде қарастырылады,  яғни жүйенің бөліктерінің үйлесімдігі,  тәртібі.

 

Сонымен қатар бұл менеджменттің  қызметі. Ұймдастыру әлеуметтік жүйемен  ұқсастырылады. Әлеуметтік ұйымның  көп түрлері белгілі: саяси, әскери, шығармашылық, спорттық...

 Ұйымның мәнін ашатын белгілер:

 

-                     ұйым – адамдардың бірлестігі;

 -                     ұйым жалпы мақсатқа жету үшін  құрылып, қызмет етеді;

 -                     жалпы мақсатқа жету шарты  – бірлескен іс- әрекет, ол өзара  қатынасу нысандарында іске асады;

 

-                     ұйымның белгілі шеқаралары бар.  Олар: іс-әрекет түрі, жұмысшылар  саны, капитал, өңдірістік көлем,  территория.

Ұйым –жалпы мақсатқа немесе мақсаттар  жүйесіне  жету үшін іс- әрекеттері саналы түрде үйлестірілетін, адам топтарынан тұратын әлеуметтік бірлестік. Ұйымға қойылатын талаптар:

 

- топ бөлігі ретінде 2 адамнан  кем болмауы; 

- топ мүшелері ортақ деп қабылдайтын  кем дегенде бір мақсаттың  болуы;

- барлығына манызды мақсатқа  жету үшін саналы түрде бірге  жұмыс істейтін топ мүшелерінің  болуы.

 Бұл талаптар ресми ұйымға тән. Сонымен  қатар бейресми топтар да болады.

 

 

 Ұйымның жалпы сипаттамалары: ресурстар, сыртқы ортаға тәуекелділігі, еңбектің көлденең және тік бөлінісі, басқару  қажеттілігі.

 Ұйымдастыру ұжымға синергия әсерін тигізеді. Өзара әрекет ету адамдардың істерін біріктіреді, ұйымның жаңа сапалы қасиеттерге ие, бөліктер қасиеттерінің  сомасына тең емес бір тұтас ретінде  қалыптасуына ықпалын тигізеді. Басқарушы  жүйеге қарағанда ұйым басқару объектісі  болады. Оны құрған кезде мақсаттар, іс-әрекет түрлері, көлемі, ұйым түрі мен  көлемі белгіленеді, қажетті ресурстармен қамту атқарылады.

 

19-20 ғасырдың басында ұйымды  құруда механистикалық ықпал  пайда болды (Тейлор, Файоль, Вебер). Олар ұйымды машина ретінде  қабылдады, ол белгілі тәртіппен  жұмыс істейді. Адамдар автомат  секілді, қарапайым қимылдар, операциялар  қайталанады, бұл бюрократиялық  ұйым. Оның қызмет ету тиімділігі  уақытты үнемдеу және жұмыстардың  жоғары сапасына қол жеткізуде  ғылыми ықпалдарды пайдалану,  қызметтермен өкілеттіліктерді  таратуда.

 Органикалық ықпал – ұйымдастыру  мен басқару теориясын дамытуда қазіргі тенденциялардың көрінісі. Адамгершілік қарым- қатынас мектебі, мотивация теориялары ұйымға жаңадан  қарау; оның маңызды қасиеттерінде  адам және оның тілектері белгілеген.

.

2. Инновациялық менеджменттің негізгі теориялық ережелерінің эволюциялық дамуы

Жалпы менеджмент ғылымы сияқты инновациялық менедж-

ментке негізгі теориялық жағдайлар мен тұжырымдамалардың

эволюциялық даму сипаты тəн. Инновациялар экономикалық

жүйеде бірқалыпты емес, кластерлер түрінде пайда болады деген

ғылыми болжамды алғаш болып Й. Шумпетер мен Г. Менш айт-

ты жəне негізгі инновациялар туралы мəліметтерді жүйелендір-

ді, яғни экономикалық жүйенің дамуына айтарлықтай əсерін

тигізді.

Кластер – бұл белгілі экономикалық аймақта жəне белгілі

уақыт аралығына негізделген базалық инновация жиынтығы.

Я. Ван Дейн əр түрлі типтегі инновацияның пайда болуы «ұзын

толқын» түрінде көрсетілген түрлі əлеуметтік-экономикалық

жəне ғылыми-техникалық фазалармен байланысты деген ғылы-

ми болжам айтқан. «Ұзын толқын» теориясы ұзақ мерзімді квази-

кезеңдік тербелісті зерттеуге көңіл аударады. Осы мақсатпен

Я. Ван Дейн негізгі азық-түлік, толықтырушы өнімдер, негіз-

гі технологиялық жəне толықтырушы технологиялық деп бөлу

арқылы инновацияның түрлерін ойлап тапты. Қызметінің бағыты

бойынша инновация кеңейтуге, оңтайландыруға немесе орны-

на қолдануға бағытталған, ол қазіргі заманғы теорияларда «ұзын

толқын» деп пайдаланылады.

3. Инновация жəне персоналды басқару