1 Жүзімнің зиянкестері & олармен күресу шараларының кешені.

Жүзім шоғының жапырақ ширатқышы – Polychrosis botrana Schiff (Lepidoptera отряды ,Totrricidae тұқымдасы ) Жүзім өндірістері аймақтарының барлық жерінде таралған & өнімге көп шығын келтіреді.Қарақат,құлпынай,долананы да зақымдайды.

Көбелектердің қанат өрісі 10-13 мм .Алдыңғы қанаттары әртүрлі жолағы бар қоңырқай сарғыш түсті ,артқылары қарамен жиектелген сұр түсті.Жұлдызқұрт ұзындығы 12 мм дейін,алдымен ақ кейін қоңыр басы бар сарғылт қоңыр болады.Қуыршақтар әк түсті пілләларда қабығында , жапырақтардың астында ,топырақта қыстайды.

Көктемде температура 14С жоғары қалыптасқанда көбелектер ұшып шығады & жұмыртқалауға кіріседі.Жұмыртқаларын бір бірлеп немесе екі бес данадан шанақ пен гүлдерге салады.Жалпы 60-160 жұмыртқа салады.Эмбриональдық дамуы 5-10 күнге созылады.Жұлдызқұрттар алғашында шанақтармен,кейін гүл мен түйіндермен қоректенеді.Ол-ң дамуы 35 күнге дейін созылады.осы уақыт аралығында әрбір жұлдызқұрт 40-60 шанақтарды немесе түйіндеген жидектерді зақымдап жапырақ шеттерінің майысқан жерлерінде ,зақымдалған гүлшоғырда қуыршақтанады.Қуыршақ фазасы 7-12 күнге созылады.Екінші ұрпақ көбелектері жұмыртқаларын бір бірден жидектерге салып,содан кейін жұлдызқұрттар дамиды.Олар жидектерді зақымдайды.Зақымдалған жидектер қоңырланады,әжімденеді & жиі қурап түседі.

Жүзімнің түкті (беріш) кенесі – Eriophyes vitis Pgst `(Arachnidae өрмекші тәрізділер класы, Acari класс тармағы) Жүзім өндіру ,өңдеу жерлерінде тегіс таралған.Ұзындығы 0.16-0,2 мм .Ақ немесе сарғыш түсті .Жұмыртқалары сопақ ақ түсті.Даму сатылары :жұмыртқа,дернәсіл,нимфа,ересек .Ұрғашылары жүзім бүршіктерінің қабыршақтарының астында қыстайды.

Көктемгі кезеңде қоректенуі бүршк ату кезеңінен басталады.Жапырақтары шыға бастағанда кенелер жапырақтарға өтіп қоректенеді.Осы кезеңде беріштер (галлалар) түзіледі.Жазғы кезеңде генерацияның даму ұзақтығы 10-14 күнді құрайды.5-8 күнде ұрпақ береді.Ескі беріштердің солуынан кенелер басқа орындарға ауысып , жаңадан беріштер п.б.Күзде кенелер қыстап шығатын бүршіктерге ауысады.Кененің популяциясының жоғары болуынан өркендер қысқарып ,өнімділік төмендейді.

Кәдімгі өрмекші кене –Tetranychus urticae Koch (Arachnide класы ,Tetranychidae тұқымдасы) Барлық жерлерде таралған ,көптеген дақылдарға оның ішінде жүзімдерде кездеседі & оған қауіпті зиянкес.Аналықтары сопақша келеді,ұзындығы 0,43 мм сұрғылт жасыл немесе сарғылт жасыл түсті.Аталықтардың артқы жағы бірден кілт сүйірленген ,ұзынша болады.( ұз 0,28 мм )Жұмыртқасы шар тәрізді ,жасыл реңді мөлдір,диаметрі 0,14 мм . Жылына 10-12 ұрпақ береді.Вегетация кезеңінде өрмекші кенелер төменгі ярустың жоғарыға ,ескі жапырақтардан жас жапырақтарына ауысады.Дақыл қатты зақымданғанда түсімі азайып ,жемістердің сапалары төмендейді.

Күресу шаралары

Күздік тыныштық кезеңінде & ерте көктемде негізгі агротехникалық шаралар жүйесін жасайды:топырақ өңдеу ,өсімдік қалдықтарын жою,тырмалау & т.б Ерте көктемде бұтақтарды өлі қабықтарынан тазалау & жою.Бұл шаралар көптеген көп қоректі & мамандандырылған зиянкестердің санының азаюына бағытталған .Қажет жағдайда бүршік шықпастан бұрын кенелерге & басқа зиянкестерге қарсы препаратттармен өңдейді.Жүзім шоғының жапырақ ширатқышының ЭЗШ 100 гулшоғында 4-6 жұмыртқа дернәсіл. Исектицидтер бірнеше қайталамамен қолданады.