Бақылау сұрақтары
1 Негізгі көпжылдық бұршақ тұқымдас шөптерді латынша және орысша атаңыз.
62-сурет. Муйізді лядвенец: 1,2-дамыган егін көгі мен гүлдену-жеміс түзу кезеңдеріндегі өсімдіктер; 3-гул шоғырлары жөне жемістерімен бүршіктің бір бөлігі; 4-гүл; 5-жеміс жармасы; 6-тұқымдары (сол жақта улкейтілгендері).
Көпжылдық бұршақ тұқымдас шептердің азықтық құндылығын салыстырмалы түрде сипаттаңыз.
Жоңышқа, эспарцет,түйежоңышқа ж.б. морфологиялық ерекшеліктері.
Гүлдер мен жемістердің құрылысындағы ерекшеліктері.
Көпжылдық шөптердің бірінші жөне одан кейінгі тіршілік жылдарындағы өсіп-даму ерекшеліктері (тамыр жүйесі, сабақ).
Пайдаланута рұқсат етілген көпжылдық бұршақ тұқымдас шөптердің сорттары жөне олардың агробиологиялық сипаттамасы.
Жоңышқа, эспарцет, түйежоңышқа, беде ж.б. биологиялык ерекшеліктері: жылуға, ылғалға, топыраққа қоятын талаптарын, қысқа аязға төзімділігін сипаттау.
Жоңышқа, эспарцет, түйежоңышқа, беденің гүлдену жөне тозандану биологиясындағы ерекшеліктер. Негізгі тозандағыш насекомдар, түқымдық алқаптарда тозандағыш насекомдардың тығыздығын арттыру шаралары.
Шөптерді өнімді пайдаланудың ұзак. өміршендігі. Бұл көрсеткішке өсер етуші факторлар. Шөптерді жасартудың теориялық негіздері.
Жоңышқаны мал азығына суармалы және суарылмайтын жағдайларда өсіру ерекшеліктері.
Жоңышқаны суармалы жөне саурылмайтын жағдайларда түқымға өсіру ерекшеліктері.
Мал азығына эспарцет агротехникасы ерекшеліктері.
Мал азығына түйежоңышқа агротехникасының ерекшеліктері.
Эспарцетті тұқымға өсіру агротехникасының ерекшеліктері.
Түйежоңышқаны тұқымға өсіру агротехникасының ерекшеліктері.
Бірінші және одан кейінгі тіршілік-жылдарындағы кепжылдық шөптер егістігін күтіп-баптау шаралары.
Топырақ-климат жағдайлары мен дақылдарға байланысты жамылғылы егістіктерге теориялық негіздеме беру.
Екінші шабыстан бұршақ тұқымдастардан тұқым алу мүмкіндігіне негіздеме беру.
4.2. Көпжылдық мал азықтық астық тұқымдас шөптер тапсырма
1. Астық тұқымдас шөптерді гүл шоғырлары бойьшша анықтауды үйрену.
2. Астық тұқымдас шөптерді тұқымдары бойынша анықтауды үйрену. Қоңырбастар (астық) тұқымдасына жататын көпжылдық мал
азықтық шептер-еркекшөп, қылтықсыз арпабас, көген тамырсыз бидайық, көкшіл сүр бидайық, итқонақ, (Тимофеевка), бетеге ж.б. егістікте шөп өсіруде маңызды орын алады.
Қазақстанда астық тұқымдас шөптерден еркекшөп, қылтықсыз арпабас, көген тамырсыз бидайық алдыңғы қатардан орын алады, егістіктегі көпжылдық шөптердің 80%-ке жуығы осы шептердің үлесіне тиеді. Соңғы жылдары көкшіл сұр бидайық та өсіріле бастады. Түптену өркендерінің даму сипаты мен бұтасының құрылысы бойынша олардың барлығы борпылдақ бұталы астық тұқымдас шөптерге жатады, тек қана қылтықсыз арпабас қана жер сабақтанып (көген тамырланып) түптенеді.
Астық тұқымдас мал азықтық шөптерді гүлденген күйде анықтау. Астық тұқымдас шөптер түрлерін гүлденген өсімдік күйінде анықтаған жақсы, алайда гербарийланған немесе кептірілген өсімдік бұталарын пайдалануға да болады. Гүл шоғырларының типіне (қүрылысына) қарай барлық көпжылдық астық тұқымдас іиөптер масақты жөне шашақты (сіпсебасты) топтарға бөлінеді. Анықтама 83-кесте бойынша жүргізіледі.
83-кесте