- •Өсімдік шаруашылығы практикумы Қайта өңделіп, толықтырылып екінші шығарылуы
- •I тарау. Тұқымтану
- •Үлгілерді сұрыптаудың әдістемелері (12036-85 мст)
- •Тұқымның тазалығын анықтау (мст 12037-85)
- •Арифметикалық көрсеткіштерінен ауытқу шегі, %
- •Тұқымның өну энергиясы мен лабораториялық өндірілгеннің анықтау (мст 12038-84)
- •1000 Тұқымның массасын анықтау
- •Тұқымның тіршілікке қабілеттілігін анықтау (мст12039-82)
- •Көрсеткіші және екі үлгіні талдау нәтижелеріндегі рұқсат етілгені
- •Тұқымның өсу күшін анықтау
- •Тұқымның өсу күшін анықтаудағы жұмыс тәртібі:
- •Тұқымның аурулармен залалдануын анықтау (мст 12044-66)
- •Тұқымның зиянкестермен зақымдануын анықтау (мст 12045-66)
- •Тұқым сапасы жөніндегі құжаттар және оларды дайындау (мст 120466-85)
- •Мөлшерін есептеу
- •Тарау бойынша әдебиеттер
- •Бағдарламалаудың әдістемесі (Ең жоғары мүмкін өнім алу үшін қарқынды технологияларды жасаудың теориялық негізі)
- •Тапсырма
- •ҚДж, орташа
- •Биоклиматтық көрсеткішттерді бағалау және нақты топырақ-климат жағдайларына байланысты дақылдардың және сорттардың өсіру мүмкіншілігі мен потенциалын анықтау. Тапсырма
- •Нақты мүмкін өнім (нмө) мөлшеРі ылғалмен қамтамасыз етілуіне қарай анықтау
- •Бақылау сұрақтары
- •Егін жинау алдындағы қолайлы сабақ жиілігіне себу мөлшері есептеудің әдістемесі тапсырма
- •27 Кесте Солтүстік Қазақстанда ең жоғары өніммен қамтамасыз ететін
- •Бақылау сұрақтары
- •Бағдарламаланған өнімге тыңайтқыш мөлшері есептеу әдістемесі тапсырма
- •Тексеру сұрақтары
- •Өсімдіктер құрылысының ерекшеліктері
- •Астық дақылдарының өсіп-даму кезеңдері.
- •Органогенез этаптары
- •Дақыл Сорт Жыл
- •Тапсырма
- •Қатты бидайдың айырмашылықтары
- •Қазақстан Республикасында пайдалануға рұқсат етілген жаздық бидай сорттары*
- •Ерте пісетіндер:
- •Қатты бидай Орташа мерзімде пісетіңдер:
- •Ортадан кеш пісетіндер:
- •50 Кесте Сұлы түрлерінің анықтамалығы
- •Дән пішіндері: 1-мәскеулік; 2-Харковтік; з-Шатиловтық; 4-ұзын жауырынды; 5-ине тәрізді.
- •Астық дақылдарының II тобы тары - просо - рамсім тапсырма
- •Ортадан ерте пісетін:
- •Дәнді бұршақ дақылдарының жалпы сипаттамасы тапсырма
- •(Тұқьм жарнақтары топырақта қалады)
- •(Тұқым жарнақтары топырақ бетіне шығарылады)
- •Асбұршақ - горох - рі81м
- •Ақгүлді асбұршақтың маңызды түршелерінің айырмашылық белгілері
- •Ноғатық - чина - іатнүіш8
- •Үштік және саусақ-салалы жапырақты дәнді бұршақ дақылдары тапсырма
- •Бадана - фасоль - Рһазеоіиз
- •Бөрі бұршақ - люпин -lupinus
- •Бақылау сұрақтары
- •Тарау бойынша әдебиеттер
- •Картоп - картофель -solanum тапсырма
- •Түйнектердің бағалау тәсілдері
- •Орташа мерзімде ігісетіңдер:
- •Майлы дақылдар күнбағыс - подсолнечник -helianthus тапсырма
- •3. Сүрлемдік дақылдар сүрлем сапасы және жинау мен сүрлемдік массаны салудың технологиялық үрдісіне қойылатын талаптар тапсырма
- •Пайдалануға рұқсат етілген шай жүгері сорттары
- •Күнбағыс - подсолнечник – нelianthus тапсырма
- •4. Мал азықтық шөптер
- •4.1. Көпжылдық және екіжылдық бұршақ тұқымдас шөптер тапсырма
- •79 Кесте Қазақстан Республикасында өсірілетін жоңышқа түрлерінің сипаттамасы
- •Пайдалануға рүқсат етілген түйежоңышка сорттарының сипаттамасы:
- •Бақылау сұрақтары
- •4.2. Көпжылдық мал азықтық астық тұқымдас шөптер тапсырма
- •Мал азықтық көпжылдық астық тұқымдас шөптерді анықтауға арналған
- •Еркекшөп түрлерінің айырмашылық белгілері
- •Қылтықсыз арпабас - кострец безостый –bromopsis inermis тапсырма
- •Қазақстанда паңцалануға рұқсат етілген қылтыксыз арпабас сорттары:
- •Көген тамырсыз бидайық-пырей бескорневищый тапсырма
- •4.3. Мал азықтық біржылдық бұршақ тұқымдас шөптер тапсырма
- •Сиыржоңышқа-вика-vісіа
- •Мал азықтық асбұршақ және басқа бұршақ тұқымдастар
- •4.4. Мал азықтық біржылдық астық тұқымдас іпөптер және басқа тұқымдас өсімдіктер тапсырма
- •Судан шөбі-суданская трава
- •Итқонақ-могар-8.І.Mocharicum
- •Қонақтары-чумиза-8.І. Махіма
- •Мал азықтық тары-просо кормовое
- •Мал азықтық күздік қара бидай- кормовая рожь-secale
- •Рапс-brassica napus oleifera
- •Қышы-сурепица- brassica camprestris
- •Бұршақ-астық тұқымдас қоспаларды өсірудің технологиясы
- •Тапсырма
- •Бақылау сұрақтары
- •5. Тамыр жемістер тапсырма
- •6. Мал азықтық бақіпа дақылдары
- •Асқабақ - тыква
- •Бақылау сұрақтары
- •7. Аз тараған (традициялы емес)
- •Бақылау сұрақтары
- •VIII - тарау. Талшықты дақылдар
- •Бақылау сұрақтары
- •Бақылау сұрақтары
- •Әдебиет
- •Өну энергиясы мен тұқымның өнгіштігін
- •Жинау алдындағы картоптың биологиялық өшмі
- •Қорада тұратын кезеңга мал азшына мұқтаждықты есептеу, т
- •Қорада тұратын кезеңге мал азығының егістік көлемін есептеу
- •Жайылымдар мен шабындықтардан түсетін жасыл балаусаны есептеу
- •Жасыл мал азығына мұқтаждықты есептеу
Еркекшөп түрлерінің айырмашылық белгілері
Белгілері |
Кеңмасакты |
Жіңішке масақты |
||
|
Тарақша (А&. ресііпоҒогте) |
Иректісті (А§. егізШшп) |
Сібірлік (А£. 5І-Ьігісит) |
Шөл (А§. сіеяеііогит) |
Масақ-тар мен масақшалар |
Жиі тарақ тәрізді, бірақ масақшалар арасында анық керінген саңлаулар бар, ұзынша-жүмыртқа тәрізді, ұзындығы 1,5-5,0 см, ені 1-2 см, төбесіне қарай сүйірленген, масақшалар жасыл немесе көкшіл сүр жасылдау түсті, 3-10 гүлді |
Өте жиі, тарақ тәрізді, масақшалар арасында саңылау көрінбейді, ұзынша-жұмыртқа ланцетті пішінді, төбесіне қарай аздап сүйірленген, ұзындығы 1,5-5,0 см, ені 1-2 см, қысқа қылтықты, масақшалар бір-біріне тығыз қабысқан, 3-10 гілді_ |
Сызықты, тарақ тәрізді көп масақшалы, ұзындығы 7-10 см, ені 0,5-1,2 см |
Қысқа сызықты тарақ тәрізді емес цилиндр пішінді, гүлдері жайыла орналасқан, масақшалары бір-біріне ілесіп келген, талшықты қылтығы бар |
Төменп гүл қабық-шасы |
Жалаңаш, ұзындығы 5-7 мм, қысқа қылтықты, (3-4 мм) |
Ланцетті, жиі талшықты, ұзындығы 5-7 мм, қысқа бұдырлы қылтығы (3-4мм) бар |
Жылтыр, жалаңаш, ұзыңдығы 6-8 мм, үшкірленген, қылтығы 1 мм дейін, немесе мүдде жоқ |
Ланцетті, қайықша тәрізді, жалаңаш, ұзындығы 6-7 мм, қылтықты (2-3 мм) |
Сабақ-тары |
Биіктігі 25-75 см |
Биіктігі 25-60 см, масақ асты жұмсақ түкті келген |
Сабақтары тік, немесе иілген биікгігі 30-80 см (егістікте 100 см дейін) |
Сабақтары ұшар басында иілген, (биіктігі 25-50 см) егістікге 80 см дейін |
Жапырақтар |
Жіңішке сызықты (мәдени өсімдіктерде кең ланцетті пішінге дейін) жалпақ немесе бүгілген, шеттері оратылған |
Жіңішке ланцетгі, бүгілген немесе жалпақ, шеттері оратылған |
Жіңішке сызықты, (мәдени түрлерінде айтарлықтай кең, жіңішке ланцетті) |
Қатты, көкшіл сүр жасылдау, бүгілген |
Қазақстаңда аудандастырылған еркекшөп сорттары:
Тарақша еркекшөптен - Актюбинский, Батыр, Долинский I, Карабалыкский 202, Краснокутский ширококолосный 4;
Сібірлік еркекшөптен - Краснокутский узкоколосый 305, Таукумский гибридный, Уральский узкоколосый ;
Шөл еркекшөбінен — Актюбинский узкоколосый местный.
Пайдалануға рұқсат етілген сорттары:
Карабалыкский (кең масақты) 202 - Қарабалық МАТС-да шығарылған. Тарақша еркекшөп түріне жатады, жапырақтануы 21-35%, 1000 тұқымның массасы 2,5 г. көктемгі көктенгеннен алғашқы шабысқа дейінгі өсіп-даму кезеңі 55-65 тәулік, тұқымның шаруашылыққа жарамды пісу кезеңі 90-100 тәулік. Қысқа жөне қуаңшылыққа төзімділігі жоғары, 1949 (1,3,4,7,8,9,11,12).
Долинский 1. -Қарағанды МАТС-да шығарылған. Еркекшөптің тарақша түріне жатады. Жапырақтануы орташа, кеш піседі, қысқа және қуаңшылыққа жоғары төзімді, 1968 (7).
Батыр -Қазақ АШҒЗИ-да шығарылған, 1992 (1,12).
Антюбинский узкоколосый местный, 1948 (2);
Тобагай, 1998 (11);
Красноводопадский 414, 1984 (3);
Таукумский гибридный, 1984 (3);
Уральский узкоколосый,1994 (6);
Местные сорта, 1967 (3).
