Добавил:
Upload Опубликованный материал нарушает ваши авторские права? Сообщите нам.
Вуз: Предмет: Файл:
УМКД Мол биол и ген.ОМ каз. 2016-2017.doc
Скачиваний:
1
Добавлен:
01.07.2025
Размер:
6 Мб
Скачать
☆

5.6. Бақылау сұрақтары (кері байланыс):

5.6.1. Тұқым қуалау ақпаратының берілу жолдары.

5.6.2. Репликация принциптері.

5.6.3. ДНҚ жетекші және ілесуші тізбектерінің репликациялану ерекшеліктері.

5.6.4. Эукариот гендерінің транскрипциялану ерекшелігі.

5.6.5. Процессинг, сплайсинг деген не?

5.6.6. Альтернативті сплайсинг деген не және оның маңызы.

5.6.7. Генетикалық кодтың қасиеті.

5.6.8. Прокариоттар трансляциясының ерекшелігі.

5.6.9. Эукариоттар трансляциясының ерекшелігі.

Үш тілдегі түсіндірме сөздер:

Қазақ тілінде

Орыс тілінде

Ағылшын тілінде

Тұқым қуалау ақпараты

Наследственная информация

Genetic information

Крик постулаты

Постулат Крика

Krik’s postulate

Жалпы тасымалдау

Общий перенос

General transfer

Арнайы тасымалдау

Специализированный перенос

Specialized transfer

Репликация

Репликация

Replication

Репликон

Репликон

Replicon

Репликация ұстанымдар

Принципы репликации

Principles of replication

Репликативтік айыр

Репликативная вилка

Replication fork

Бастаушы тізбек

Лидирующая цепь

Leading chain

Ілесуші тізбек

Остающая цепь

Lagging chain

Оказаки фрагменттері

Фрагменты Оказаки

Okazaki fragments

Транскрипция

Транскрипция

Transcription

ДНК- полимераза

ДНК- полимераза

DNA polymerase

РНК – полимераза

РНК – полимераза

RNA polymerase

РНК праймеры

РНК праймеры

RNA primers

Процессинг

Процессинг

Processing

Сплайсинг

Сплайсинг

Splicing

Альтернативті сплайсинг

Альтернативный сплайсинг

Alternative splicing

Трансляция

Трансляция

Translation

Генетикалық код

Генетический код

Genetic code

Генетикалық кодтың қасиеттері

Свойство генетического кода

Properties of the genetic code

Инициация

Инициация

Initiation

Элонгация

Элонгация

Elongation

Терминация

Терминация

Termination

№ 8-9-дәрістер

5.1.Тақырыбы: Про- және эукариот гендер экспрессиясының реттелуі

5.2. Мақсаты: Про- және эукариот гендерінің белсенділігінің реттелу механизмдерін білу.

5.3. Дәріс тезистері:

5.3.1. Гендер белсенділігінің реттелу механизмдері және жалпы принциптері.

5.3.2. Прокариот гендерінің белсенділігінің реттелуі.

5.3.3. Эукариот гендерінің белсенділігінің реттелуі.

5.3.4. Гендер белсенділігінің реттелу деңгейлері және олардың сипаттамалары.

Адам ағзасында гендер жиынтығы бірдей бола тұра құрылысы және қызметі бойынша ерекшелінетін әртүрлі 200 жуық жасушалық фенотип белгілі. Жасушаның фенотиптік әртүрлілігі нақты геннің немесе гендер комплексінің экспрессиялану уақытымен әр түрлі типтегі жасушалардың және сигналдардың экспрессиялынатын гендерінің әр түрлі үйлесімділігімен анықталынады. Конститутивтік, деп аталатын кейбір гендердің генетикалық белсенділігі тұрақты болады, өйткені олардың реттеуші ақуыздары үнемі промотормен байланыста болатындықтан транскрипция тоқтамайды. Индукция немесе репрессия гені өзіне тән реттеуші гендермен уақытша байланысу сипатында болатындықтанда басқа гендердің промоторлары реттеуші ақуызбен оқтын-оқтын ғана байланысып отырады. Гендер белсенділігінің реттелуінің негізгі деңгейі – транскрипциялық деңгей,бірақ ол жалғыз ғана деңгей емес. Мысалы, молекулалық аппарат геннің өзінен ғана сигнал қабылдауы қажет: сплайсинг, процессинг,тасмалдану деңгейі, трансляция деңгейі (цитоплазмада мРНҚ тез бұзылуы мүмкін немесе деградациялануынан цитоплазмалық ақуыздар арқылы қорғанады, осыдан барып мРНҚ тұрақтылығы және шала өмір сүруі туындайды – бұл геннің реттелуінің ерекше механизмі).

5.4. Көрнекілік материал: 3-7-ші мультимедиялық дәріс, тақырып бойынша бейнефильмдер.