Добавил:
Upload Опубликованный материал нарушает ваши авторские права? Сообщите нам.
Вуз: Предмет: Файл:
УМКД Мол биол и ген.ОМ каз. 2016-2017.doc
Скачиваний:
1
Добавлен:
01.07.2025
Размер:
6 Мб
Скачать
☆

6.7. Бақылау

6.7.1. Когнитивті (білім) құзыреттілікті бағалау:

6.7.1.1. Тақырыптың негізгі сұрақтары бойынша ауызша сұрау.

6.7.1.2. Тест бақылау – 10 сұрақтан 3 нұсқа.

6.7.1.3. Тақырып бойынша кәсіби терминдерді ағылшын және екінші тілде игеруін тексеру

6.7.2.Тәжирбиелік дағды құзыреттілігін бағалау:

6.7.2.1. «Қоршаған орта ластануының генетикалық зардаптары» сызбасын салу:

Прямая со стрелкой 59

Ауаның ластануы

Прямая со стрелкой 57

Прямая со стрелкой 53

Бронхит

Астма

Аллергиялық дерматиттер

Жүрек-қан тамырлар аурулары

Ауыз судың ластануы

Бүйректе тастың пайда болуы

Жүрек-қан тамырлар аурулары

Улану

Ішектік ифекциялық аурулар

Физикалық ластану (шум, радиация)

Жүйке жүйесінің аурулары

Жүрек-қан тамырлар аурулары

Онкологиялық ісіктер

6.7.2.2. «Адамның экологияға тәуелді аурулары» тақырыбына кесте толтыру

Аурудың аталуы

Токсикалық факторлар

Клиникалық белгілері

«Минамата» ауруы

«Итай-итай» ауруы

«Юшо»ауруы

«Сары балалар» ауруы

« Чернобыл ауруы»

Қатерлі ісіктер

6.7.2.3.«Генетикалық өзгерісі бар адамдардың дәрі-дәрмектерге жеке-дара сезімталдығы» тақырыбына кесте толтыру

№ п/п

Генетикалық өзгеріс болған жағдайда дәрілік заттардың әсерінің фармакологиялық сипаты

Ферменттік жүйенің өзгерісі

Тұқым қуалау типі

1.

Дитилин (бұлшық ет релаксациясы үшін) – тыныс алудың 1 сағ және көп уақытқа тоқталуы

2.

Жараны өңдеу үшін сутегінің асқын тотығының ерітіндісінің тиімсіздігі

3.

Примахин – эритроциттер гемолизі

4.

Фенилтиокарбамидтің ащы дәмін сезінбеу

5.

Изониазид – токсиндік эффектісі

6.7.2.4. «Дәрі-дәрмекке ағзаның жауап рекциясы» тақырыбына кесте толтыру

Дәрі-дәрмекке ағзаның жауап рекциясы

Дәрілік препарат

Фермент жеткіліксіздігі

Сипаттамасы

Жоғары сезімталдық

Толеранттылық

Парадоксальді реакциясы

6.7.3. Контрольные вопросы:

6.7.3.1. Экогенетика, мақсаты мен міндеттері

6.7.3.2. Ластану, түсінігі, мәні

6.7.3.3. Ластаушылар, сипаттамасы, жіктелуі

6.7.3.4. Қазақстанның қалалық популяцияларындағы қоршаған ортаның негізгі ластаушылары

6.7.3.5. Қазақстанның ауылдық популяцияларындағы қоршаған ортаның негізгі ластаушылары

6.7.3.6. Экологияға тәуелді аурулар, даму механизмдері, себептері

6.7.3.7. Дәрі метаболизмнің моногенді бақылануы.

6.7.3.8. Дәрі метаболизмнің полигенді бақылануы.

Үш тілдегі түсіндірме сөздер:

Қазақ тілінде

Орыс тілінде

Ағылшын тілінде

Экологиялық жүйе (экожүйе) – белгілі бір аймақты мекендейтін және сыртқы орта факторларымен өзара қарым-қатынаста болатын барлық тірі ағзалардың жиынтығы;

Экологическая система (экосистема) –совокупность всех живых организмов, обитающих на определенной территории и взаимодействующих с факторами внешней среды

Ecological system(ekosystem)–system including all living organisms in habiting in definite territory and interacting with environmental;

Ластану – қоршаған ортаға зиянды факторлардың енуі;

Загрязнение – поступление в окружающую среду вредных факторов.

Pollution- introduction in environment harm full factors;

Ластаушылар – адамның денсаулығына кері әсерін тигізетінқоршаған ортаның, зиянды факторлары;

Загрязнителей – вредные факторы, поступающие в окружающую среду

оказывающие негативное влияние на здоровье человека;

Pollutants – harmful factors, entering in environment and causing negative influence on people health;

Экологиялық генетика (экогенетика) – зиянды орта факторларының адамның генетикалық саулығына тигізетін әсерін зерттейтін, ғылым;

Экологическая генетика (экогенетика)-

наука, изучающая вляние вредных факторов среды на генетическое здоровье людей;

Ecological genetics (ecogenetics) - science studying influence of harmful environmental factors on genetic health of people;

Экологиялық аурулар – ғылыми техникалық прогресстің қарқынды дамуы нәтижесінде қоршаған ортаның өзгеруінен болатын адамның аурулары.

Экологические болезни – это болезни человека, возникшие в результате издержек научно-технического прогресса и вызванных им деформаций окружающей среды

Environmental illness - is a human disease caused by scientific and technological progress and costs caused by their surrounding environment strains

Фармакогеника- ағзаның дәрі-дәрмектердің әсеріне жауап қайтаруындағы генетикалық бақылауды зерттейтін ғылыми бағыт

Фармакогенетика-научное направление, изучающее генетичекий контроль ответа организма на лекарсвенные препараты

Рharmacogenetics-scientific field that studies geneticheky control the body's response to drug slekarsvennye

Парадоксальды реакция – дәрінің әсер ету механизмінің күтпеген асқынулар типі

Парадоксальная реакция на лекарство, включающими совсем другие типы осложнений, чем это следовало бы ожидать, исходя из механизмов действия лекарства.

Рaradoxical reactions to the drug, which include completely different types of complications than would be expected based on the mechanism of action of the drug.

Толеранттылық – дәрілік препараттардың фармакологиялық әсерінің төмендеуі. Ағзаға үздіксіз дәрілік препараттың түсу салдарынан туындайтын бейімділік

Толерантность – это уменьшение фармакологического эффекта лекарственных препаратов. Она возникает, вследствие приспособления к непрерывному поступлению препарата в организм.

Tolerance - adecrease in their pharmacological effects.Itoccursas a result of adaptationto the continuous flow of the druginto the body.

Фармакогеномика – фармакогенетика және фармакогеномиканың бір саласы, әрбір адамның генетикалық вапиацияларына сәйкес дәрілік заттарға жауап қайтару реакциясы.

Фармакогеномика — отрасль фармацевтики и фармакологии, которая исследует влияние генетической вариации каждого человека в его ответе на лекарственное средство.

Pharmacogenomics- the branch of Pharmacy and Pharmacology, which explores theinfluenceof genetic variations ineach person, in his response to the drug.

Фармакокинетика- дәрілік заттардың сіңірілу, тасымалдану, таралу, ыдырау және шығарулу үрдістерін зерттейтін жалпы фармакологияның саласы

Фармакокинетика- это раздел общей фармакологии изучающий процессы всасывания, транспорта, распределения, метобализма и выведения лекарственных веществ

Farmakokinetika- a section of general pharmacology studies the processes of absorption, transport, distribution, acids metabolism and excretion of drugs

Адамның генетикалық паспорты – адамның жеке генетикалық ерешелігі көрсетілген құжат

Генетический паспорт человека - документ, в котором содержится информация о генетической индивидуальности человека.

Human genetic passport - a document which contains information about the genetic individuality.

Құрастырушы: оқыт. Қыдырбаева Ә.Қ.

27-тәжірибелік сабақ