5.5. Әдебиеттер:

Негізгі:

5.5.1. Генетика. Под ред. Иванова В.И. М.: Академкнига, 2006.

5.5.2. Гинтер Е. К. Медицинская генетика. М.: Медицина, 2003.

5.5.3. Қуандықов Е.Ө., Аманжолова Л.Е. Молекулалық биология негіздері (дәрістер жинағы).

Алматы: Эверо, 2008. 224 б.

5.5.4. Муминов Т.А., Куандыков Е.У. Основы молекулярной биологии (курс лекций). Алматы: Эверо, 2009. 204 с.

5.5.5. Мушкамбаров Н.Н., Кузнецов С.Л. Молекулярная биология. М., 2003. 544 с.

5.5.6. Аманжолова Л.Е. Жалпы және медициналық генетиканың биологиялық негіздері. Алматы, 2006.

5.5.7. Қуандықов Е.Ө., Әбілаев С.А. Медициналық биология және генетика. Алматы, 2006. 356 б.

5.5.8. Қуандықов Е.Ө., Нұралиева Ұ.Ә. Негізгі молекулалық-генетикалық терминдердің орысша-қазақша сөздігі. Алматы: Эверо, 2012. 112 б.

Қосымша:

5.5.9. Жимулев И.Ф. Общая и молекулярная генетика. Новосибирск: Сиб.унив. изд-во, 2007. 479 б.

5.5.10.Медицинская генетика: учеб. пособие/ Роберт Л. Ньюссбаум, Родерик Р. Мак-Иннес, Хантингтон Ф. Виллард: пер. с англ. А. Ш. Латыпова; под ред. акад. РАМН Н. П. Бочкова. М., ГЭОТАР-Медиа, 2010. 620 с.

5.6. Бақылау сұрақтары (кері байланыс):

5.6.1. Апоптоз үдерісінің даму себептері.

5.6.2. Апоптоз сатылары.

5.6.3. Апоптоз үдерісіне қатысытын гендер (ақуыздар).

5.6.4. Апоптоздың медицинадағы маңызы.

Үш тілдегі түсіндірме сөздер:

Қазақ тілінде	Орыс тілінде	Ағылшын тілінде
Апоптоз	Апоптоз	Apoptosis
Командалық апоптоз	Командный апоптоз	Apoptosis by command
Ішкі апоптоз	Внутренний апоптоз	Apoptosis from inside
Апоптоз сатылары	Стадии апоптоза	Stages of apoptosis
Нысаналар	Мишени	Targets
Прокаспазалар	Прокаспазы	Procaspases
Каспазалар	Каспазы	Caspases

№ 14-15 дәрістер

5.1. Тақырыбы: Генетикалық өзгергіштік. Мутациялар, жіктелуі, себептері, пайда болу механизмдері

5.2. Мақсаты: Тұқым қуалайтын өзгергіштіктің пайда болу себептерін және механизмдерін, оның жалпы биологиялық маңызы мен адамның тұқым қуалайтын патологиясындағы рөлін білу.

5.3. Дәріс тезистері:

5.3.1. Өзгергіштік, анықтамасы, түрлері.

5.3.2. Рекомбинативтік өзгергіштік.

5.3.3. Мутациялық өзгергіштік. Мутагендік факторлар, мутагенез.

5.3.4. Мутацияның жіктелінуі.

5.3.5. Адамның тұқым қуалайтын ауруларының пайда болуындағы мутацияның маңызы.

Өзгергiштiк - бұл тiрi ағзалардың орта факторларының (ішкі және сыртқы) әсерінен жаңа белгiлерге ие болу қасиеті. Тұқым қуалайтын материалды зақымдайтын өзгергiштiк генотиптiк (тұқым қуалайтын) өзгергiштiк, деп аталады. Тұқым қуалайтын өзгергіштік мутация (мутациялық өзгергіштік) немесе гаметогенез процессінде ата-аналардың хромосомаларының кездейсоқ ажырауы және олардың кроссинговерге ұшырау нәтижесінде пайда болады.

Мутациялық өзгергiштiктің негізінде геннің, хромосомалардың құрылысы немесе хромосомалардың санының өзгеруі жатыр.

Мутация – бұл генетикалық материалдың өзгеруі. Көптеген мутация адамзат популяциясында полиморфизмді арттырады, бірақ кейде маңызды қызмет атқаратын жерлерді зақымдап ауру тудырады. Сондықтанда тұқым қуалайтын патология – бұл адам эволюциясының барысында жинақталған тұқым қуалайтын өзгергіштіктің бөлігі.

5.4. Көрнекілік материал: 14-15-ші мультимедиялық дәрістер, тақырып бойынша бейнефильмдер.