6.7.3. Бақылау сұрақтары:

Қазақ тілінде

Орыс тілінде

Ағылшын тілінде

Хромосомалар – ядро және цитоплазмада (митохондрияда) орналасқан, генетикалық ақпаратты тасмалдайтын

жасуша ішілік құрылымдар

Хромосомы - внутриклеточные структуры, локализующиеся в ядре и цитоплазме (митохондриях), носители генетической информации

Chromosomes – intracellular structures localizel in nucleus and cytoplasm (mitochondria’s), carriers of genetic information

Кариотип – белгілі бір түрдің хромосомаларының диплоидтық жиынтығының морфологиялық және сандық сипаттамасы

Кариотип – количественная и морфологическая характеристика диплоидного набора хромосом определенного вида

Karyotype– quantitative and morphological characteristic of diploid set of chromosomes of certain species

Теломерлер – гендері болмайтын, көп қайталанатын нуклеотидтерден тұратын хромосома ұшындағы аймақтар;

Теломеры – концевые участки хромосом, не содержащие гены и состоящие из множестве нуклеотидных повторов

Telomeres – end parts of chromosomas without genes, consisting numerous from nucleotide sequences

Гистонды ақуыздар –екі негізгі қызмет атқаратын ядролық ақуыздар: ядродағы ДНҚ жіпшесінің ширатылуына және ядролық үрдістер эпигенетикалық реттелулерге: репликация,транскрипция және репарацияға қатысады. Гистонды ақуыздардың бес түрі болады: H1/Н5, H2A, H2B, H3, H4.

Гистоные белки — обширный класс ядерных белков, выполняющих две основные функции: они участвуют в упаковке нитей ДНК в ядре и в эпигенетической регуляции таких ядерных процессов, как транскрипция, репликация и репарация. Существует пять различных типов гистоновH1/Н5, H2A, H2B, H3, H4.

Histone proteins – a big class of nuclear proteins having two main functions: they participate in packaging of DNA chains in the nucleus and epigenetic regulation of nuclear processes, such as transcription, replication and repair. Five types of histones exist H1/Н5, H2A, H2B, H3, H4.

Гистонды емес ақуыздар-эукариоттардағы ядролық қышқыл ақуыздар тобы.

Негистоновые белки одна из большой группы кислых ядерных белков эукариот. 

Non-histone proteins – one of many big groups of acidic nuclear proteins of eukaryotes

Метацентрлік –тең иықты хромосома

Метацентрические-равноплечая хромосома

Metacentric – chromosome with equal arms

Субметацентрлік-тең емес иықты хромосома

Субметацентрические-неравноплечая хромосома

Submetacentric- chromosome with unequal arms

Акроцентрлік- бір иығы өте қысқа хромосома

Акроцентрические-с очень короткими плечами

Acrocentric – with very short arms

Телоцентрлік-бір иықты хромосома

Телоценрические-одноплечая хромосома

Telocentric – single-arm chromosome

Идиограмма- жұп хромосомаларды мөлшерінің кішіреюіне қарай орналастыру

Идиограммы - попарное расположение хромосомпорядке убывания размеров

Ideogram – chromosomes arranged in pairs according to decreasing size

Хромосомалардың Денверлік жіктелуі -1960 ж. ең алғаш адам хромосомаларын жіктеу қабылданды. Бұл жіктеудің негізінде хромосомаларды морфологиялық сипаттамаларына: мөлшері, пішіні, центромерасының орналасуна қарай орналастырды. Адамның 23 жұп хромосомасын А-дан G –ға дейін 7 топқа бөлді.

Денверская классификация хромосом-В1960 году была принята первая классификация хромосом человека, которая помогла анализировать кариотипы людей. В основу классификации хромосом были положены морфологические характеристики: размеры, форма, положение центромеры. 23 пары хромосом человека разбили на 7 групп от A до G.

Denver classification of chromosomes – in 1960, the first classification of human chromosomes was accepted, which helped analyzed human karyotypes. It was based on morphological characteristics: size, shape, centromere position. 23 pairs of chromosomes were divided into 7 groups A to G.

Париждік жіктелу-хромосомаларды таңдамалы бояудың негізінде 1971 жылы Парижде өткен конференцияда адам хромосомаларының картасы жасалынды және оларды белгілеу жүйесі ұсынылды.

Парижская классификация-На основе избирательной окраски в 1971 году в Париже были разработаны карты линейной дифференцированности хромосом человека и предложена система их обозначения.

Paris classification – in 1971, based on differential screening maps of human chromosomes linear differentiation were developed in Paris, and a system of their labeling were introduced.