Технологиялық базаларды таңдаудағы кепiлдемелер

Өңдеу кезiндегi технологиялық базалар таза /6.5, а-сурет/ және аралық базалар /6.5, б-сурет/ деп бөледi. Базаларға берiлетiн кепiлдемелердi төмендегiдей шаттар арқылы баяндауға болады:

1. Базаларды тағайындауда дайындама алу, өңдеу және құрастыру үдерістерi бағдарларының жүру заңдылықтарын ескерген жөн: базаларды тек бiр ғана технологиялық әрекет үшін тағайындауға болмайды.

2. Қондырғының базалау элементтерi дайындаманың көлемдi беттерiнде орналасқаны дұрыс.

3. Қондырғының бағыттауыш элементтерi дайындаманың ең ұзын беттерiнде орналасқаны жөн.

4. Қоңдырғының тiреуiш элементi дайындаманың кез келген бетiнде орналасуы мүмкін.

5. Дайындаманың базалық беттерi ең қарапайым және сенiмдi базалау мен бекiтудi қамтамасыз етуi керек.

6. Өңдеу кезiндегi дайындаманың орнату базалары, олардың ең жоғарғы серпiмдi қатаңдығын қамтамасыз етуi қажет.

7. Белгiленген базалық беттер дайындаманың мейлiнше көп беттерiн өңдеуге мүмкіндiк ашуы керек.

8. Белгiленген базалық беттердi себепсiз айырбастай беруге болмайды.

9. Егер дайындаманың беттерiнде сенiмдi базалар жоқ болса, онда оларды арнайы өңдеу арқылы жасау керек; мұндай арнайы базаларды технологиялық базалар дейдi /6.6-суреттi қараңыз/.

6.5-сурет. Өңдеу кезіндегі базалар

10. Мүмкіндiгi болса, базалау беттерi мен өңделетiн беттердi қатар қолданған жөн.

11. Әсте базалау ауытқуы өлшем шегiнiң бiр бөлiмi екенiн ұмытпау керек.

12. Орнату, өлшеу, құрастыру базаларын сақадай сай етуге тырысқан жөн; бөлшектің жұмыс сызбаларын жобалауда құрастырушылық базаларды технологиялық базаларға шенеп жасаған абзал.

Қара базаларға қойылатын технологиялық шарттар:

1/ Қара базаларды қолданып, дайындаманы бiр рет қана өңдеген жөн; өте дәл тәсiлдермен алынған дайындамаларда қара базаны екi рет пайдалануға болады;

6.6-сурет. Арнайы жасалған технологиялық базаларға мысал

2/ Қара базаларды пайдаланып, таза немесе аралық базаларды алуға ғана болады;

3/ Қара базалар дайындамаға жiберiлетiн әдiптердiң бiркелкi орналасуын және дайындама беттерiнiң өзара дұрыс орналасуын қамтамасыз етуi керек /6.7-сурет/;

6.7-сурет. Қара базаларды пайдаланудың мысалдары

4/ Қара базалар құйма қалыбы мен қалыптың бiр бөлiгiнде орналасқандары жөн; стерженьдер арқылы алынған тесiктердi қара базалар ретiнде пайдалануға болмайды;

5/ Базалық беттер таза және жазылыңқы болуы керек; олардың беттерiнде қалыптау еңiстерi, құйындылар сияқты ақаулы элементтер болмауы тиiс;

6/ Базалау беттерiне өте аз әдiп қалдыру қажет;

7/ Дайындаманы базалауда қондырғының элементтерi сүйiр болуы керек;

8/ Қара базалар үшін бөлшектің өңделмейтiн бетiн алған жөн; егер өңделмейтiн беттердiң саны бiрнешеу болса, онда оның ең аз ауытқу шектiгiн алған дұрыс.

Аралық және таза базаларға қойылатын

технологиялық шарттар

1. Базалық беттер өте таза және дәл болуы қажет.

2. Екiншi база ретiнде қара базаны пайдаланып алынған беттi пайдаланған жөн.

3. Таза базалар мүмкіндiгiнше құрастырушылық базалармен жабдықталғаны дұрыс.

4. Егер технологиялық база мен өлшем базасы бiрiмен бiрi сай болмаса, онда құрастырушылық шектердi қайыра санау қажет; түбiнде технологиялық шекпен құрастырушылық шектер бiрдей болуы керек.