2. Ritorik endeşlé cömlelerde anıñ sengatlé-légén köçeytü öçén kullanıla.

OA^ZİS a. Çülde, saxrada üsémlékke bay sulı urın.

O'BÉR-Kuşma süzlerde xézmet urını yeki xerbi derece yagınnan ölkenlékné béldére torgan bérénçé kisek, meselen: obér-konduktor, obér-mastér, obér-léyténant, obér-éfréytor.

OBMO!TKA i. Baltırga botinkadan başlap téz astına xetlé urıy torgan kiñ tıgız tasma; urama.

OBMOPGKALI s. Obmotka çornalgan; obmotka çor-nap kiye torgan.

OBOZ i. k. olav I (3 meg.).

OBOZÇI;.#. k. olavçı.

OBOY i. Bülme sténalarına yabıştıru öçén max-sus éşlengen bizeklé kiñ kegaz tasma.

OBOYLAV f. Oboy yabıştıru, oboylar bélen yabıştırıp çıgu.

OBOYMA i. Mıltık, pistolét yeki avtomatnı béryulı bérniçe patron bélen koru öçén magazin korobkasına urnaştırıla torgan métall kıstırgıç. //Şundıy kıstırgıçka kuyılgan bilgélé bér sandagı patronnar.

OBOYÇI i. Oboy yabıştıruçı, oboy yabıştıru ostası.

OBORO?NA i. 1. Bilgélé bér urında, pozitsiyede nıgıp, doşmannı totkarlap, höcümén kiré kaytarıp toru xelé. || s. meg. Şundıy şartlarda alıp barıla torgan.

Sugış kırında höcumnen saklanu öçén kireklé çaralar, korılmalar sistéması. || s. meg. Oborona maksatlarına beylenéşlé.

Doşmannıñ sugış bélen basıp kérüén kiré kagarga, ilnéñ kurkınıçsızlıgın teemin iterge se-letlé çaralar cıyılması. || s. meg. Şundıy çaralar bélen teemin ite torgan.

OBORONAÇI i. Oboronaçılık tarafdarı.

OBORONAÇILIK i. II İntérnatsionalga kérgen opportunistik partiyelernéñ 1914—1918 yıllardagı impérialistik sugışta, „vatannı saklav" lozungısı astına yeşérénép, üz illerénéñ burcuvaziyeyéén yaklav, éşçéler sıynıfı hem sotsializm intéréslarına xıyanet itü politikası. || s. meg. Oboronaçılarga xas, oboronaçılıkka beylenéşlé.

OBOROT i. k. öydenéş (2 — 4 meg).

O'BRAZ i. 1. Çınbarlık kürénéşlerén sengatçe gomumileştérép küz aldına kitérü, zihénge alu hem alarnı suretlev forması (edebiyetta, sınlı sengat-te, muzıkada h. b.).. II Nindi de bulsa kürénéşné ikénçé bér konkrétrak küré-néş nigézénde kürsetmelé itép suretlev; çagıştıru, oxşatu.

2. Kém yeki nerse, anıñ tışkı kıyafeté, forması turında canlı kuzallav; kém yeki nersenéñ de bulsa xıyalda suretlengen kürénéşé.

OBRAZLI s. Obrazlarga iye bulgan; obrazlarga bay, sengatlé. || Obrazlarga nigézlengen.

O'BRAZLILIK i. Obrazlı bulu sıyfatı.

OBRÉZ i. Képşesé kisép kıskartılgan mıltık.

OBROK i. Alpavıtlarga krépostnoy kréstyannar tarafınnan akçalata yeki eybérlete birélérge tiyéşlé salım — féodal ékspluvatatsiyenéñ bér forması.

OBROKLI s. 1. Obrok tülev yeki obrok cıyu bélen beylengen. \\ Ob­rok tülevçé, obrokka éşlevçé.

2. Obrokka birü, obrokka éşletü bélen beylengen.

OBŞÇİNA, OBŞÇİ»NA i 1. Borıngı sıynıfsız cemgıyette hem sıynıflı cemgıyetke küçü çorında citéştérü srédstvolarına kümek milék, bérgelep xéz­met itü hem tigézlep bulu bélen xaraktérlana hem tulısınça yeki öléşçe möstekıyl idare itéle tor­gan törlé sotsial törkém kéşéler bérleşmesé. || s. meg. Obşçinaga || s. meg. Obşçinaga karagan, obşçinaga bey-lenéşlé.

2. Borıngı çor hem urta gasırlarda, nindi de bulsa térritorial béremlékte (meselen, avılda yeki şeherde) möstekıyl idare itéle torgan oyışma.

Obşçinalar palatası — Angliye parlaméntında tüben palata.

OBŞÇİNAÇILIK i. Obşçina xézmeténe, tormışına tartımlılık.

OBÉZDÇİK i. Bérer zur uçastoknıñ sakçısı, şul uçastoknı eléden-elé karap yörüçé.

OBÉ'ZDÇİKLIK i. Obézdçik xézmeté, vazi-fası.

OVÇAFKA i. Kétülerné saklavda, xerbi sanitar, çik buyı xézmetlerénde h. b. faydalanıla torgan köçlé étler tokımı; şul tokımnan bulgan ét.

OGNÉMЁT i. Utlı sıyıklık siptérü (atu) öçén kullanıla torgan sugış koralı; utatkıç.

0DA i. Nindi de bulsa ehemiyetlé vakıygaga yeki bérer ataklı kéşége bagışlap, tantanalı, küterénké tonda yazılgan şigır (lirik canrnıñ bér töré); medxiye.

OYIK a. Cépten, yonnan (kuldan yeise maşina bélen) beylengen yeki tuladan tégélgen ozın kunıçlı éçké ayak kiyémé.

Oyık evesé — oyık beyli torgan ene.

OYIKBAŞ i. Kıska kunıçlı, baltırsız oyık.

OYIKTOTKIÇ i. Oyık budırgıç.

OYIK-ÇABATA cıy. i. Tula yeki yon oyık bélen kiyéle torgan çabata.

OYIKÇAN rev. Oyık bélen géne, oyık kına kigen xelde.

OYIRŞA i. Vak téér (kar, balçık kisekçékleré h. b. ş. turında).

OYITKI i. 1. Kaynagan sétné oyıtu, katık xeléne kitérü öçén salına torgan az gına katık.

küç. Kémge de bulsa xas bulgan gadet yeki xo-lıknıñ yogıntısı, teesiré.

küç. Bérer törlé icadi éşnén küñélde, başta tugan idéyasé, planı.

küç. Kotkı.

OYITKI LIK i. Oyıtkı öçén bulgan katık.

OYITU I f. Yokı kitérü, yokıga taldıru, izretü. || Onıtıl-dıru, üz-üzéñné toymav xeléne kitérü.

OYITU II f. Oyıtkı salıp oyuv xeléne kitérü.

OYIŞ s. gadette kab. form. Kisek-kisek bulıp oyışkan, ukmaşkan.

OYIŞKANLIK i. Bérdemlék, bér maksatka omtılu-çanlık.

OYIŞMA I i. İctimagıy oyırleşme yeki devlet uçrécdéniyésé.

OYIŞMA II s. 1. bot. Bér tépke oyışıp, ukmaşıp üsken.

2. lingv. İké yeki bérniçe tiñdeş kisekten torgan.

Oyışma tartıklar lingv. — sostavında iké élémént bulgan kuşık tartık avazlar; affrikatlar (me-selen, ts = t + s, ç=t + ş). Oyışma çeçekléler bot. çeçekleré bér tépke ukmaşıp üse torgan ^len üsémlékler sémyalıgı. Oyışma cömle lingv. — sosta­ vında tiddeş kisekler bulgan ceyénké cémle.

OYIŞMALI s. bot. k. katmarlı.

OYIŞTIRMA i. sir. 1. Téplé, nigézlé, totrıklı bulmagan nerse.

2. mat. kupl. oyıştırmalar. Birélgen élémént-lardan kürsetélgen sanda (ikéşerlep, öçerlep h. b.) tézélgen hem bérsé ikénçésénnen éléméntlarının (nindi tertipte buluvına karamastan) sostavı bélen géne ayırılıp^ torgan totaştırmalar.

OYIŞTIRU f. 1. İctimagıy xaraktérdagı bérer oyışma buldıru, tézü, şuna nigéz salu. // s. meg. Bérer éşné başlap ciberüge, şuna nigéz saluga kagılışlı. 2. Törlé çaralar bélen buldıru, gamelge kértü. II küç. Nerse de bulsa xesterlev,ezérlev.

3. Tuplav, bérleştérü; nindi de bulsa éşke, oyışmaga celép itü.

Vak kiseklerné bérge cıyu, öyüv yeki yabıştırıp kuşu, ukmaştıru. || Çuvaltu, kiyézlen-dérü.

söyl. Kiseklerden bötén yasav, bérer eybér éşlev; tézü.

küç. Bil gélé bér tertipke kértü, cayga salu, köylev.

küç. Tertipke salu, tiyéşlé revéşke kitérü. || Xeréflerné, süzlerné kıyınlık bélen kuşıp uku, söylev turında. || rev. meg. oyıştırıp. Kuşıp, yalgap.

küç. Yazu, yazıp xezérlev, bastıru (mekale, rétsénziye h. b. ş.).

Oyıştıru zakonı mat.— tapkırlav zakonnarınıñ bérsé: birélgen tapkırlaşuçılarnı bér-bér artlı tapkırlap netice çıgaru.

OYIŞTIRUÇI i. Nindi de bulsa éşné buldırırga başlap yörüçé kéşé. II Oyıştıru éşleréne seletlé kéşé.

OYIŞTIRUÇILIK s. Nerse de bulsa oyıştıruga yüneltélgen. || Oyıştıru éşlerén yaxşı başkaruga bey-lenéşlé.

OYIŞTIRILU f. Téş. yün. k. oyıştıru (1, 2, 4, 5 meg).

OYIŞTIRILIŞ i. Nersenén de bulsa tézéléşé, tézéléş yeki éşlenéş forması (gadette edebi eser-ler turında).

OYIŞÜ f. 1. Barlıkka kilü, tézélü (bérer ic-timagıy oyışma, bérleşme, uçrécdéniyé, devlet turında). || küç. Tuvuv, barlıkka kilü (fikér, plan turında).

Nindi de bulsa maksat bélen bérleşü, bérge tuplanu. \\rev. meg. oyışıp. Bérgelep, kümekleşép; oyış-kan revéşte.

Bérge yabışu, ukmaşu, kamır, zamaska kébék xelge kilü (tarkav kisekler turında). II Çuvalu, kiyézlenü (çeç, yon turında). || Kuyırıp, oyışkan xelge kilü, kisek bulıp ukmaşu (kaybér sıyıklıklar turında).

Kiseklerden bötén xasil bulu, yasalu. II küç. Bér bötén xelge kilü, tiyéşlé dere-cede éşlenü (sengat eserleré turında).

Bér tirege tıgızlanıp cıyılu,öyéléşü, tuplanu. || küç. rev. meg. oyışıp. Bérgeleşép, bérge cıy-nalıp; bér sémya, bér xucalık bulıp. 5. Sizémçenlégén,Txereketçenlégén, sıgılmalıgın yugaltu.

küç. rev. meg. oyışıp. Xereketséz kalıp, Hiç kuzgalmıyça.

8. küç. Yalganu, beylenü, bér-béréne turı kiléşü.

OYIŞÜLI s. sir. 1. Aldan xezérlenép oyıştırılgan.

2. Bérleşken, oyışkan, nindi de bulsa oyışma sostavına kére torgan.

OYIŞIK s. sir. 1. Bérge ukmaşkan, oyışkan, çebelengen.

2. dial. küç. Tınıç, talgın.

OZAYTMA i. Ozınaytılgan yeki yalgangan öléş.

OZAYTU f. 1. söyl. Ozın ittérü, ozınlıkka süzüv. II Süzüv, kaya da bulsa yüneltü (kulturında).

2. Nersenéñ de bulsa srogın arttıru, devamlırak ittérü. II Ozakka süzü, ozak devam ittérü. II rev.meg. ozaytıp. Ozın itép, céntéklep, teféillep.

3. söyl. Ozakka kaldıru, ozaklatu, kiçéktérü.

4. rev. meg. ozaytıp. Ozın itép suzıp, yañgıratıp (tavış turında).

OZAYTILU f. Téş. yün. k. ozaytu (1—3 meg).

Ozaytılgan kvn gruppası — derésten son. maxsus ukıtuçı-terbiyeçé küzetüvé astında yal itü, derésler xezérlev öçén üz télekleré bélen daimi revéşte kiçke kader mektepte kala torgan ukuçılar törkémé.

OZAK rev. 1. Küp, devamlı vakıt éçénde.

Yırak, ozın.

söyl. Ekrén, aşıkmıyça.

küç. Ozın, teféillep, céntéklep.

s. meg. Sanı, devamlılıgı yagınnan küp bulgan; baytak. || Küp vakıt sorıy torgan, yırak.

OZAKKA rev. 1. Ozak vakıtka.

2. Yırakka, yırak kitkençé.

Ozakka kitü — 1) küp vakıtka suzılu, tartılu. 2) ozın, zur külemlé bulu.// Ozakka suzuv (ciberü) — éşné tiz géne éşlep bétérmev, ozak devam ittérü; bilgélengen vakıttan şaktıy kiçéktérü.

OZAKKAÇA rev. Ozak vakıtka çaklı, ozakka çaklı.

OZAKLAMIY rev. Tizden, yakın arada, küp te ütmiçe.

OZAKLAŞIYÇA rev. k. ozaklamıy.

OZAKLATU f. Ozakka, küpke suzuv.

OZAKLAV f. 1. Ozak mataşu, irkénlev, ozakka suzu.

Ozak kilmev, kilmiçe yeki kaytmıyça ozak toru.

rev. meg. ozaklap. Ozak itép, irkénlep, aşık-mıyça.

OZAKSINU f. Ozak dip sanav, ozak bulıp toyılü.

OZAN i. daal. k. kértlék.

OZATKIÇ i. étn. Kindér sukkanda buylık cép-lerné caylap suzu, ozatu öçén çéyler kagıp éşlen-gen maxsus stan.

OZATMA a. Tuku stanına korırlık itép, bilgélé bér ozınlıkta xezérlengen cép.

OZATU I f. 1. Ayırılışkanda, savbullaşkanda kitüçé bélen béraz vakıt bérge baru. II Savbullaşu, xuşlaşu. II küç. Kémnéñ de büléa artınnan iyerép bargan kébék bulu (cansız eybérler turında).

2. Kaya da bulsa iltü, alıp baru (yul kürsetép, yardem itép, saklap, küzetép).

II Kaya da bulsa barırga, yulnı devam ittérérge bulışu. II Kaya da bulsa kuvuv, kuvıp alıp baru (mallar turında). \\ küç. Ziratka alıp barıp cirlev (ülgen kéşé turında).

Bérer törlé maksat bélen kaya da bulsa ciberü, barırga mecbur itü. || Kıznı kiyevge birép ciberü turında.

Kitüçé kéşéné, kireklé nerseler bélen tee-min itép, bulışıp yeki bu vakıyganı maxsus bilgé-lep, yulga çıgaru.

Kitüçé, yannan uzuçı, çıgış yasavçı kéşége karata nindi de bulsa mönesebet béldérü.

Kitüçé, yıragayuçı kém yeki nersené igtibar bélen küzetü, karap kalu.

Bilgélé bér urınga nerse de bulsa ciberü (yékke, maşinaga töyep). || küç. Yeşérép, urlap tiyéşséz urınga ciberü, kémge de bulsa birü.

8. Çıgarıp ciberü (kilgen, kérgen kéşéné).

9. küç. söyl. Nersenén de bulsa temamlanuvın, axırın bilgélep ütü, şul uñay bélen tantanalı kiçe, meclés, küñél açular oyıştıru. II Pénsiyege kitüçé kéşéné xörmetlev meclésé, kiçesé ütkerü.

OZATU II f. maxé. Buylık céplerné, tuku stanına koru öçén, ozatkıçka saru, çornav.

OZATUÇI I i. Kitüçé kéşé bélen savbullaşıp, ozatıp baruçı, ozatıp kaluçı.

OZATUÇI II i. maxé. Bulaçak tukımanıñ cép-lerén tuku stanına korırga xezérlevçé. II Cép ozatu stanında éşlevçé.

OZATIŞU f. 1. Urt. yün. k. ozatu (1—7 meg).

2. Küp kéşélernéñ bérgelep ozatuları turında.

OZAYU f. 1. k. ozınayu.

küç. Yıragayu, yıraklaşu.

küç. dial. rev. meg. ozayıp. Ozak vakıt devamında, ozaklap.

OZIN s. 1. Ozınlıgı zur bulgan; suzınkı; kirésé: kıska. || Ozınlıgı kiregénnen artık, taman tügél. II söyl. Buyga zur bulgan (kéşé turında). II rev. meg. kab. form. Kiñ, éré-éré itép.

Ozakka suzılgan, ozak devam ite torgan. II Ozak, de-vamlı. II küç. Küptennen, ozak vakıtlardan kil-gen. II Suzınkı, ozakyañgırıy torgan, salmak (tavış, kéy, cır. h. b. ş. turında).

Ozak, küp vakıt sorıy torgan, devamlı sroklı.

Zur külemlé.

rev, meg. Ozak itép, tefsillep, bik céntéklep.

beyl. funk. Vakıtnı béldérgen kaybér süzler yanında kilép, „buyınça" megnesén béldére.

OZINAYTU f. k. ozaytu (1, 2, 4 meg).

OZINAYU f. 1. Ozınrakka eylenü, yırakkarak suzılu. II Ozınçarak forma alu (yöz, yadak, borın turında). II Ozınrak bulıp üsü.

Ozakkarak suzılu, devamlılıgı artu (vakıt turında).

Külemé artu, zurayu.

OZINAYAK i. zool. 1. İkékanatlılar otryadınnan buvıntık-buvıntık ozın, néçke mıyıklı hem ozın, néçke ayaklı kortkıç böcek,ozınborınnarnıñ (1 meg.) bér töré; rusçası: dolgonocka.

2. dial. k. ozınborın 1.

OZINAYAKLILAR i. küpl. zool. Ozın, néçke ayaklı ozınborınnarnın. (1 meg.) bérniçe törén bér-leştérgen sémyalıknıñ ataması.

OZINBORIN i. 1. Nйзke gevdelй, ikй kanatlı, ozın ayaklı, kan йзьзй bцcek; зйrki.

2. Koñgızlar sémyalıgınnan başınıñ algı öléşé képşe sıman bulıp suzılıp torgan kortkıç böcek; rusçası: dolgonosik.

OZINBORINLILAR i. küpl. zool. Başlarınıñ algı öléşé köpşe sıman bulıp suzılıp torgan koñgızlar sémyalıgınıñ ataması.

OZINBORINÇA i. zool. Çayan-çébénner sémyalıgınnan kortkıç böcek; rusçası: komarovka.

OZINLIK i. 1. Sızıknıñ, yassılıknıñ, cisém-néñ iké çik noktaları bér-bérénnen yıraklaşkan yüneléşte suzılıp kitken buyı. || Nerse-néñ de bulsa bér oçınnan (noktasınnan) ikénçé oçı-na (noktasına) kader bulgan arası, ozınga suzılış derecesé.

Vakıt yagınnan bulgan devamlılık; ozaklık.

3.Külemlélék, külem yagınnan bulgan zurlık (yazma eybérler, doklad p. b. ş. turında).

géogr. Başlangıç (nullé) méridiannaya könbatışka yeki könçıgışka taba graduslar bélen kürse-télgen ara (cir öslégénén noktaların bilgélev öçén xézmet ite).

lingv. Avaznıñ bilgélé bér vakıt béremlégé éçénde bulgan tirbenéş sanı devamlılıgı.

OZINLI-KISKALI s. Bérsé ozın, bérsé kıska; törlé ozınlıktagı.

OZIN-OZAK rev. söyl. 1. Ozaklap, irkénlep. 2. s. Ozakka suzılgan, yırak.

OZINTOMŞIK i. zool. k. telletevéç.

OZINÇA s. 1. Buyga suzılgan, ozınlıgı arkı-lısınnan bérkader zurrak bulgan.

2. Éllips sıman suzınkı.

OZINÇALIK i. Ozınça! bulu sıyfatı, üzlégé.

OZINÇALANU f. Ozınça xelge kilü, ozınayu.

OZINÇIK i. géom. k. turıpoçmaklık.

OY, OY-OY ı. 1. Avırtu, kurku, bik nık bor-çılu h. b. ş. xislerné béldére.

Gaceplenü, şatlık, soklanu h. b. ş. xislerné béldére.

Ükénü, şiklenü, küñélsézlék, rizasızlık h. b. ş. xislerné béldére.

OYROT i. Xezér (1948 yıldan) Tavlı-Altay avto-nomiyelé ölkesénde yeşevçé hem altaylılar dip yör-télgen térki xalıknıñ élékké ataması; şul xalıknıñ ayırım bér kéşésé.

OY-HOY ı. Şiklenü, ikélenü, kisetü xislerén béldére; k. ay-pay.

OKOP i. Pulya, snaryadlar h. b. tiyüvden saklanu öçén tiren hem ozın çokır formasında kazıp, al-dına balçık öyéép éşlengen nıgıtma.

Okop sugışları — ozak vakıtlar bér ük pozi-tsiyede, okoplar éçénnen géne alıp barıla torgan sugışlar.

OKOPLI s. Okoplar kazılgan, okoplar bélen yırmaçlangan.

OKOPTAŞ i. Kém bélen de bulsa yeneşe yeki bér okopta bulgan kéşé; sugışta bérge katnaşuçı.

OKRA'İNA i. Devletnén üzekten yırak, çik ölkesé rayonı.

OKROŞKA i. Kuvaska it, yomırka, yeşélçe turap ezérlengen salkın aş.

OKRUG i. Devlet éçénde politik, xucalık, xerbi h. b. maksatlar öçén büléngen administrativ tér-ritorial béremlék.

OLAGU f. gadi. s. 1. Elle kaya kitép yugalu, yukka çıgu (yaratmagan, yukka çıguvı télengen kéşé xakında yeki ozak yörüge açulanıp eytéle).

2. Öçénçé zat boyırık figıl formasında kargış-lı télekné béldére: bétsén, yukka çıksın, kiregé yuk; çençélép kitsén.

OLAKTIRU f. Kaya da bulsa yırakka ciberü; helak itü. II Bérer nersené kaya da bulsa atkaru, yukka çıgaru.

OLAN i. dial. 1. k. bala. Z. Mansur.

2. kupl. olannar. blken kéşéler zurlarga yakın itép mörecegat itkende eytéle: „tugannar", „ipteş-ler" megnesénde.—

OLANLIK i. dial. k. balalık (2 meg.)» balaçak.

OLAV I i. 1. Nerse de bulsa töyep iltü, yök yörtü, kéşéler utırtıp alıp baru öçén atlı transport.

2. isk. Bér olavga sıyışlı yök.

Yök töyelgen hem bér-bér artlı tézélép bara torgan atlı transport törkémé.

sir. yün. kiléş. form. Olavçı xézmeté.

Olav atı — yök atı. Olav arbası — yök taşu öçén bilgélengen arba. Olav yörtü— atlı transport-ta kéşéler yeki yök taşu. Olav (ga) yörü — k. olav yörtü.

OLAV II f. dial. 1. Yalgav, totaştıru.

2. Yalgap ozaytu.

OLAVLAP rev. söyl. Bik küplep, yégé-yégé bélen.

OLAVÇI i. Olav I (1,3 meg.) yörtüçé.

OLAVÇILIK i. Olav yörtü şögılé, xézmeté.

OLAŞU f. dial. Yalganu, totaşu.

OLAŞTIRU f. „k" avazın yeki süznéñ „o" ava-zınnan songı icéklerénde „ı" avazın „o" itép eytü.

OLAYU f. söyl. 1. k. olıgayu.

2. dial. Zurayu (külem yagınnan).

OLİF i. Kaynatılgan üsémlék (citén, kindér h. b. ş.) mayı — maylı buyav (lak xezérlev öçén kul-lanıla). Buyavga olif kuşu.

OLPAT s. Citdi, derecelé, böyék. II i. meg. Bééklék, mepabetlék.

OLPATLIK i. Citdilék, derecelélék, böyéklék.

OLTAN i. Ayak kiyéménén taban formasındagı askı öléşé (maxsus yılgéde kiséle hem tégép yeki kagıp bérkétéle).

Oltan bit (yöz) — oyatsız, namussız. Oltanga eylendérü— üzéne buysındıru, ixtıyarsız kéşé itü.

OLTANLI s. Oltan salıngan.

OLTANLIK l. 1. Oltanga yaraklı, oltan salu öçén kireklé matérial. II k. oltan.

2. s Oltanga yaraklı, oltan öçén faydalanıla torgan.

OLTIRAK i. Maxsus yılgéde kisélép, ayak kiyéménén éçéne salına yeki oltanga éçké yaktan bérkétéle torgan yuka kün, kiyéz, katırgı yeki matériye kisegé.

Oltıragına da tormav — kémnen de bulsa bérer yaktan çagıştırgısız tüben, naçar buluvı turında eytéle. Oltırak bit (yöz)—-l:, oltan bit. Oltırak bulu — k. oltan bulu. Oltırak itü — k. oltanga eylendérü.

OLTIRAKLIK i. 1. Oltırak öçén matérial.

2. s. Oltırakka yaraklı, oltırak öçén faydalanıla torgan.

OLUG s. kit. 1. k. böyék.

2. k. olı.

OLUGLAV f. kit. İxtiram itü, xörmetlev, zur-lav.

OLUGLIK i. kit. Zurlık, mertebelék; olug (1 meg.) bulu xelé.

OLUGLIKLI s. kit. Mepabet, tantanalı.

OLI s. 1. Yeş yagınnan zurrak, aldanrak tugan.

2. Olken, zur (yeşé, éş tecribesé, xézmet urınıh. b. yaklardan). || i. meg. Zur kéşé, ölken kéşé,kart kéşé.

3. söyl. Külem, ozınlık, éçtelék yagınnan üz işlerénnen zur.

Abruylı, derecelé, ixtiramlı. || Talantlı, böyék. || küç. Yugarı, östén.

Ehemiyeté, faydası zur bulgan; zur maktavga, ixtiramga layıklı. II Ehemiyetlé, bik citdi.

6. Kéçé, inténsivlıgı bélen ayırılıp torgan; ti-ren, köçlé, zur.

OLIGAYU f. ÖLKENEYÜV, olı kéşége eylenü, kartayu.

OLI-KARA cıy. i. k. olı-karı.

OLI-KARI cıy. i. Olı yeştegé kéşéler.

OLILAFÇA rev. Olı (2 meg.) kéşélerge xas bulgança.

OLILAV f. 1. Xérmetlev, tiren ixtiram kürsetü, II rev. meg. olılap. Xérmetlep, ixtiram itép.

2. Maktap, gorurlanıp iske alu. \\ rev. meg. olılap. Maktap, gorurlanıp. || Tantanalı revéşte xörmetlev.

OLI LIK i. 1. Yeş yagınnan zurlık, ölkenlék.

2. söyl. Zurlık (külem yagınnan). 3. Derece, abruy; xörmetke, ixtiramga layıklılık. || Soklanu, xörmet tudıra torgan güzel sıyfat.

4.^ küç. Zurlık, böyéklék.

OLILI-KÉÇÉLÉ s. 1. Törlé yeşte bulgan, olı hem kéçé yeşlerdegé.

2. Törlé zurlıkta (zur, urtaça hem kéçérek külemlé) bulgan.

OLILIKLI s İxtiramga layık, abruylı.

OLISI-KÉÇÉSÉ cıy. i. Törlé yeştegé kéşéler: olılar da, yeşler de, kéçkéneler de.

OLISIMAKLANU f. Olıgayganday bulu; üzén olılarça totu, olılarça kılanu.

OM i. fiz. Éléktr karşılıgın ülçev béremlégé.

OMAR i. Dingézde yeşi torgan zur kısla.

OMTILU f. 1. Bik kızu revéşte bérer yakka taba xereket itü, ırgılu, taşlanu. II Kém yeki nersege taba kiskén gevde xereketé yasav. || Nerse de bulsa éşlerge tırışıp, bérer törlé xereket yasav.

2. Bérer maksatka iréşérge tırışu; nıklı karar bélen bérer nersené tormışka aşırırga tırışu. II Bérer nerse éşlerge télek barlıkka kilü (süz barışında, bérer éş barışında). II küç. Talpınu, aşkınu, at-lıgu (yérek, küñél turında).

OMTILULI s. Omtılu (2 meg.) bilgéleré açık çagılıp torgan. II rev. meg. Nerse de bulsa éşlerge omtılıp.

OMTILUÇANs Nerse de bulsa éşlerge, nersege de bulsa iréşérge omtılıp, aşkınıp, atlıgıp torgan.

OMTILUÇANLIK i. Omtıluçan bulu sıyfatk.

OMTILIŞ i. 1. Nerse de bulsa éşlerge tırışıp yasalgan xereket.

Nersege de bulsa iréşérge, iye bulırga omtıluçanlık; aktiv maksat, télek, niyet.

Uñışlı barıp çıguvına tulı ışanıç bulma-vın añlagan xelde, tevekkellék itép, nerse de bulsa başkarırga yeki nersege de bulsa iréşérge yünel-télgen éş-xereket; tecribe xaraktérındagı başlan-gıç.

OMTILIŞLI s. 1. Nindi de bulsa omtılış bélen yeşevçen, nersege de bulsa omtıluçan. || Maksatçan, nindi de bulsa maksatka yüneltélgen.

2. Tizlégé bélen ayırılıp torgan; citéz, kiskén.

OMTILIŞLILIK i. Omtılışlı bulu sıyfatı.

OMTILIŞSIZ s Dertséz, passiv.

OMTILIŞÇAN s k. omtıluçan.

OMTILIŞÇANLIK i. Omtılışçan bulu sıyfatı.

OMİŞNİK i. maxé. Bal kortların kışlatu öçén cılıtılgan maxsus korılma, yort.

ON i. 1. Başaklı aşlık börtéklerén tégérmende tarttırıp yeki téép alıngan poroşok sıman aşamlık eybéré. II Gadette açlık vakıtta aşav yeki mal azıgı öçén törlé ciméş, ülennerden h. b. ş. xezér-lengen eybér.

2. Poroşok itép izélgen minéral matdeler.

ONLANU f. Onga buyalu. Kiyém onlanu.

ONLATA rev. On xelénde.

ONLAV f. Onga buyav, onda evelev.

ONLI s Onlangan, onga buyalgan; on salıngan, tutırılgan.

ONLIK s 1. Onga, on itép tarttırırga dip bil-gélengen.

2. On alırga citerlék.

ONTA i. dial. On tuzanı.

ONÇI i. On bélen satu itüçé.

ONÇIL s. I. Sostavında on yeki kraxmal (küp) bulgan.

Onga oxşaşlı, on sıman. Onçıl kunık.

Tésé bélen onnı xetérlete torgan; ak.

ONIK i. Ulınıñ yeki kızınıñ balası.

ONITU f. 1- Kém yeki nersené igtibar üzegénde totmav; xetérden çıgaru, küñélde saklamav, iske töşérmev. II İsten çıgarıp ciberü, kirek vakıtta (eytü, söylev, éşlev h. b. öçén) xetérge téşére al-mav. II küç. Nerse bélen de bulsa isepleşmev, igtibar itmev, vayımsız-lık kürsetüv.

2. Oçraklı revéşte kaldıru, üzén bélen almav. II rev. meg. onıtıp. Oçraklı revéşte, béléştérmiçe.

İkénçé éş bélen mavıgıp, tép éşten çitleşü, tuktalu.

küç. Kimsétü, kaygırtmav, sanga sanamav. II İgtibarsız kal-dıru.

küç. „Üz-üzén", „üzlerén", yeki „üzénéñ kayda-lıgın" kébék süzler yanında nersege de bulsa bik nık birélü, bötén barlıknı şul nersege yüneltüné béldére.

OOnıtkanda bér —bik sirek.

ONITUÇAN s. Tiz onıtuçı, xetéré naçar.

ONITUÇANLIK i. Onıtuçan bulu sıyfatı, xelé.

ONITTIRU f. 1. Yökl. yün. k. opıtu. || Yukka çıgaru.

2. söyl. yükl. Nam boyırü form, onıttırma (gız). İske téşérü, iskertüné soraganda eytéle.

ONITÇAK s. dial. k. onıtuçan.

ONITILMAS s Onıtırga yaramıy torgan, iste-léklé; onıtıluı mömkin bulmagan, paman xetérde sak-lana torgan. || Bérkay-çan da onıtılmıy torgan.

ONITILMASLIK s. k. onıtılmas.

ONITILU f. 1. Téş. yün. k. onıtu (1—3 meg.). || z-sız form. İske kilmev, xetérden çıgu.

Tire-yaknı, üz-üzéñné onıtu; çınbarlıktan ayırılu. || huştan yazu, añnı yugaltu.

Üz-üzéiné tota almav, ixtıyar kéçén yugaltu. II Kabul itélgen tertipné bozu.

4. küç. rayı. mag. onıtılıp. Bik nık mavıgıp, birélép. II Bik tınıç hem katı (yoklav turında).

ONITILULI s. Xafasız, borçılusız, bik tınıç.

OP: op itü— yıgılu (balalar télénde).

OP-OLI s. Artık. der. k. olı 0, 2 meg.).

OP-OÇLI s. Artık. der. k. oçlı.

OPRİ»ÇİNA, OPRİ»ÇNİNA i. 1. Patşa İvan Groznıy tarafınnan boyar-knyaz oppozitsiyelerén tar-mar itü hem üzekleşken Rus devletén nıgıtu öçén ütke-rélgen gadetten tış çaralar sistéması. II Dev-letnéñ patşa İvan Groznıy idareséne buysıngan hem boyar-knyaz oppozitsiyeséne karşı kéreşte térek bulgan öléşé.

İvan Groznıy récimında buldırılgan xerbi politsiye köçleré.

Borıngı Rossiyede, knyaz ülgeç, anıñ xatınına gomér buyı faydalanuga birélgen cir uçastogı.ñ

OPRŞÇNİK i. Opriçnina gaskerlerénde xézmet itüçé yomışlı dvoryan, sugışçı.

ORAN i. isk. Yavga çakıru avazı.

Oran salu—1) şatlık xisé bél déré p yeki eydep kıçkıru. 2) k. séren salu 2.

ORANCÉRÉYA i. Könyak üsémlékleré üstérü hem kışlatu yeki yılnıñ télese kaysı vakıtında ciméş,yeşélçe, çeçekler üstérü öçén pıyalalap éşlengen maxsus korılma; téplitsa.

OPGAN i. 1. Bilgélé bér idare itü sistéması bulgan devlet yeki cemegat oyışması.

2. Nindi de bulsa partiye, oyışma, uçrécdéniyé tarafınnan çıgarılıp, anıñ karaşların hem éşçen-légén çagıldıra torgan vakıtlı basma.

ORGA'N i. Agaç hem métall trubalar tézmesénnen torgan tınlı, klavişlı bik zur muzıka koralı. II Gomumen hertörlé avtomatik tınlı muzıka korallarınıñ ataması.

ORDA i. 1. tar. k. urda.

2. Küpsanlı, yırtkıçlarça basıp kérüçé doşman gaskeré.

ORDI (M)-BERDÉ (M) rayı. 1. Aşıgıp, kabalanıp, duvamallanıp. II s mag. Aşıguçan, kabalanuçan; duvamal.

Küñél birmiçe géne, niçék élekté şulay, aşık-poşık, östen-östen géne.

küç. 9depséz, tupas revéşte.

ORDIRIP-BERDÉRÉP rayı. Katı orınıp, sugı-lıp, berélép.

ORLIK i, 1. Üsémléknéñ yaralgı hem tışçadan torgan ciméş bértégé; ürçém başlangıçı.

Üsémléklernéñ, aşlıklarnıñ çeçü öçén maxsus xezérlengen vak ciméşleré, börtékleré. II Üsémléknéñ utırtu, çeçü öçén bilgélengen kisekleré (bulbé, sugança h. b.). || küç. Bérer törlé éş, xézmetnéñ başlan­gıçı turında.

küç. Nersenéñ de bulsa çıganagı, başlangıçı; bérer kürénéşnéñ, xelnéñ özbebé.

II Nindi de bulsa éş-xelge etere torgan başlangıç turında.

4. fiziol. İrlernéñ cénés bizleré éşlep çıgara torgan sıyıklık, cénés küzenekleré.

5. Nesél; tokım.

6. söyl. Kindér orlıgı.

0RLIKB6RÉ i. bot. Orlıknıñ yaralgısı.

ORLIKLANDIRU f. Ürçém alu öçén, ana xay-vannıñ cénsi küzeneklerén ata xayvannıñ cénsi küzenekleré bélen: yasalma revéşte kuşıldıru, ata-landıru.

ORLIKLANU f. 1. Orlık (1 meg.) xeléne kilü; orlık, cim barlıkka kilü.

2. k. ata l a nu.

ORLIKLIK i. 1. Üsémléknén orlık üse, barlıkka kile torgan oyası.

2. k. orlık 2. II s. meg. Orlık'vçén bilgélengen.

3. Ata cénés bizleré.

ORLIKÇA i. Kvnbagış, kükbaş kébék üsémlék-lerde üzlégénnen açılmıy torgan katı tışçalı ciméş.

ORLIKÇILIK i. Orlık öçén üsémlékler üstérü hem sortlı orlıklar citéştérü bélen şögıllene torgan avıl xucalıgı tarmagı.

OROÇ i. Xabarovsk krayınıñ könyak öléşénde yeşevçé xalıknıñ ataması hem şul xalıknıñ bér kéşésé.

ORTIN rev. söyl. k. orıntın.

ORU f. 1. Kémge yeki nersege berü, suguv. II Bér-bérséne katı itép tidérü, térev; beréldérü. || Sugu, kıynav.

Bérer nersené çitke yeki kém-nerse östéne taş-lav, atu. || dial. At başına yögen kidérü turında.

küç. höcum itü, taşlanu (doşmanga).

küç. helak itü, berép ütérü, yukka çıgaru.

rev. meg. küç. söyl. orıp. Bik katı, köçlé (yañgır turında).

ORÇIK i. 1. Kul bélen cép érlev öçén bér başı tupıyk, ikénçé başı néçke oçlı, e urtası yuvantı-grak itép éşlengen agaç tayakçıktan gıybaret koral.

2. Törlé méxanizmnarda, caylanmalarda eylenü küçeré xézmetén üti torgan köndék.

ORÇIKBAŞ i. 1. Orçık başına salmaklık öçén kiyértéle torgan bocra (cép çornalıp, orçık avıraya başlagaç, anı alıp kuyalar).

2. Şuda oxşaşlı, şunı xetérletken nerse.

ORÇIKLI s. Orçıkka (1 meg.) beylenéşlé, orçık bélen kuldan érlengen.

ORÇIKÇA i. zool. Bakır yeki kéren töslé, yılanga oxşaşlı ayaksız keltenén bér töré; bakır kelte.

ORŞINU f. dial. Üz aldına tirgeşü, sukranu.

ORŞIŞ i. dial. Izgış, talaş.

ORŞIŞU f. Érleşü, tirgeşü (kém bélen de bulsa).

ORI i. 1. Kéşé yeki xayvan tenénde zur bulmagan katı üsénté, ülékséz şéş; rusçası: célvak, şişka.

Kaybér xayvannarnıñ başında, borın, küz tiresénde tumıştan kabarıp torgan kéçkéne üsénté; rusçası: narost.

Agaç kevsesénde, botaklarında yeki tamırında bülteyép torgan avıru üsénté (agaç kevseséndegésé törlé éşlenmeler öçén faydalanıla); rusçası: kap.

ORILI. s. Orısı bulgan. Orılı borın. Orılı tamır.

ORILIP-BERÉLÉP, ORILIP-SUGILIP rev-Kém yeki nerselerge orınıp, berélép, kagılıp.

ORIN rev. dial. k. orıntın.

ORINDIRU f. Nersege de bulsa berdérü, élek-térü.

ORINMA i. mat. Eylene bélen bér géne urtak noktası bulgan turı, \\ s. meg. fiz., mat. Nersege de bulsa orınıp torgan.

ORINTIN rev. söyl. Astırtın; yeşérén (revéşte).

ORINU f. Tiyüv, kagılu; tiyép, kagılıp kitü. II Katı hem kinet berélü. II rev. meg. orınıp. Bik yakın, yeneşe. Nersege de bulsa röxsetséz totınu, kagılu, tiyüv. || küç. Kémnéñ de bulsa iminlégén, tınıçlıgın bozu; höcum itü.

küç. Teesir itü, teesirén sizdérü.

ORINUÇI: orınuçı eyleneler géom. — bér urtak nokta bélen bér-bérséne orınıp torgan eylene­ler.

ORINÇAK s. Nersege de bulsa cinélçe berélép, gél ışkınıp yöri torgan.

ORIP-BERÉP rev. 1. Bik katı, çilekten koygan kébék (yañgır turında).

söyl. k. ordı-berdé 1.

söyl. Étkelep, tértkelep.

ORIP-YIRIP, ORA-YIRA rev. Kiskén xereketler bélen aralap, iké yakka etkelep.

ORIP-SUGIP rev. Kıynap, cebérlep.

ORIŞ i. 1. Tirgev, biterlev süzleré. || Izgış, ta-laş. Yaxşı xatın— ırıs, Yaman xatın — orış.

2. isk., dial. Sugış, beréléş.

ORIŞ-KIRILIŞ cıy, i. 1. Bik katı talaş, dav.

2. Katı, kan koygıç sugış.

ORIŞ-TALAŞ cıy, i. Izgış, kıçkırış, bik katı tirgeşü.

ORIŞU f. 1. Tirgev, biterlev, bik nık açulanu.

2. isk. Sugışu, höcum itü.

OSKITU f. dial. Kotırtu.

OSTA i. 1. Nindi de bulsa höner bélen şögıl-lenüçé kvalifikatsiyelé éşçé, hönerçé.

Üz éşénén zur bélgéçé, üzénéñ éşén bik yaxşı başkara aluga iréşken kéşé. II Nindi de bulsa éşke ostalık, mapirlık kürsetüçé kéşé.

k. mastér 2. s. meg. Nersege de bulsa ostalıgı, tiyéşlé künékmesé, tecribesé bulgan. || Nersege de bulsa ostalıgı, künékmeleré bulu kürénép torgan.

rev. meg. Yaxşı bélép, yaxşı sıyfatlı itép, matur itép, ciréne citkérép.

OSTABİKE i. 1. Mulla xatını.

2. isk. Mégallime.

OSTAZ i. kit. 1. Ukıtuçı; fen bélen tanıştı-ruçı, bérer yaxşı hönerge öyretüçé kéşé. || Bérer törlé éşke, hönerge yul kürsetüçé, yüneléş birüçé, ürnek kürsetüçé.

2. Meslegéne bik küplerné öyretken ölken, ci-tekçé kéşé.

OSTAZBİKE i. isk. k. ostabike 1.

OSTAZLAFÇA rev. Ostazlar kébék.

OSTAZLIK i. Ostaz bulu xelé.

OSTALAFÇA rev. höner ostalarına xas bulgança; ostalar kébék.

OSTALI s. Ostalarga bay, ostalarga iye bulgan.

OSTALIK i. 1. Nerse de bulsa éşlerge bélém, tecribe nigézénde tugan selet. II Bérer ölkede zur heveslék, mahirlık; nindi de bulsa éşné osta baş-karu sıyfatı.

2. Osta (3 meg.) xézmeté, vazifası. II Osta vazifasın ütevçé.

3. Nindi de bulsa maksatka iréşüde tapkırlıkka yeki xeylekerlékke, yılgırlıkka nigézlenép éş itü ısulı.

OSTARU f. Ostaga eylenü, nindi de bulsa éşné osta itép éşlerge, başkarırga öyrenü.

2. iron. Béldéklélenép söylenü.

OTKIR s. Üte zihénlé, tiz otıp aluçı hem yaxşı xetérlé.

0TPUSK i. söyl. Yal itü, devalanu öçén zakon tertibénde bilgélé bér vakıtka éşten, xézmetten azat itü.

OTTIRU f. 1. Nerseden de bulsa (akçadan, eybér-den) mexrum bulu; yugaltu, zarar kürüv (karta, billiard h. b. törlé komarlı uyınnarda).

Udmav, udışsızlıkka duçar bulu.

Cidélü (uyında, yarışta, kéreşte, bexeste h. b.).

OTTIRIŞ i. 1. Ottırılgan nerse, summa (karta, loto h. b. komarlı uyınnarda).

Cidélü, udışsızlık (uyında, yarışta, bexeste, sugışta İ. b.).

Zarar, yugaltu.

OTTIRIŞLI s. Ottıra torgan (komarlı uyın­narda); kirésé: otışlı.

OTU f. 1. Otışlı uyında cidép, salıngan akçanı, kassanı alu. II Akçalı yeki eybérlé otış çıgu, otış alu (zayım, lotéréya, sportloto tiracları uynaganda).

Nersené de bulsa üz faydada xel itü, cidép çıgu (uyında, yarışta, bexeste, sugışta h. b.).

Nindi de bulsa fayda, östénlék alu.

Bik tiz öyrenü, yatlav, xetérde kaldıru || küç. Ürnek itép alu, faydalanu.

Otıp alu — 1) k. otu 1; 2) öyrenü, yatlav.

OTILU f. Ottırışka, udışsızlıkka duçar bulu; ottıru.

OTIRI rev. söyl. Anıñ sayın, torgan sayın, haman.

OTIRIDAN-OTIRI rev. dial. Torgan sayın, tagın da köçlérek.

OTIŞ i. 1. Komarlı uyında (kartada, lotoda h. b.) otıp alıngan nerse, summa. // Zayım, lotéréya uynalganda^otıp^alıngan nerse.

Ciñü, nersede de bulsa iréşélgen udış.

OTIŞLI s. 1. Otışka (1 meg.) xokuk bire torgan.

2. Faydalı, maksatka turı kile torgan, udışka kitére torgan. II Udışlı, yaxşı éşlengen (edebi obrazlar turında).

OTIŞXANE i. isk. Komarlı uyınnar öçén maxsus yort, bina.

OFTANU f. k. uftanu.

OFTANULI s. Oftanu xisé bélen sugarılgan.

OX ı. k. oy 2.

0XRA i. Sarı yeki kızıl téstegé tabigıy miné­ra l buyav.

O'XRALAV f. Oxra bélen buyav.

OXRAŞKA i. söyl. Révolyutsiyege kadergé Rossiyede politsiyenéñ yeşérén küzetü oyışması. || Şul oyışma urnaşkan bina.

OXŞATU f. 1. Kém yeki nerse bélen çagıştırıp, iké arada oxşaşlık, urtak bilgéler, sıyfatlar tabu, bilgélev. || Kém yeki nersege oxşaş dip sanav.

Kém yeki nerézge oxşaş itü, oxşaş itép kürsetü.

i. meg. ed. k. çagıştıru 3.

OXŞAV f. 1. Oxşaş bulu.

2. Yüneléş kiléş formasındagı bilgéséz ütken zaman xikeye figıller yanında çamalap netice yasav-nı béldére: bugay, axrısı.

Oxşarga tırışu — éşte, kılanışlarda h. b. kémnéñ de bulsa ürnegéne iyerérge tırışu.

OXŞAVLI s. Oxşagan, oxşaş.

OXŞAŞ s. 1. Kém yeki nerse^bélen (tés, kılanış, éş, xereket h. b. yaklardan) yakınlıgı bulgan; kém yeki nersené xetérletken; tiñdeş.

2. mat. Zurlıkları törlé bulıp, formaları bélen géne tiñdeş, bérdey.

OXŞAŞLANDIRU f . Nersege de bulsa oxşaş itü, oxşaş yasav.

OXŞAŞLANU f. sir. Oxşaş bulıp kitü, ox-şaşka eylenü, bérdey üzléklerge iye bulu; k. oxşav 1.

OXŞAŞLI s. Oxşaş, oxşaşlıgı bulgan.

OXŞAŞLIK i. Oxşaş bulu sıyfatı, bérdeylék.

OXŞAŞU f. Oxşaşlık bulu, bér-bérséne oxşav.

04 I i. 1. Nersenéñ de bulsa oçlayıbrak yeki nık oç-layıp torgan öléşé. II Nersenéñ de bulsa oç-layıp, néçkerép bétken yugarı öléşé. II Suzınkı, ozınça eybérlernéñ bétém çigé, şul çik tireséndegé öléşé.

Nersenéñ de bulsa (gadette şehernén, avılnıñ, uramnıñ) urtadan, üzekten yıraklaşkan yagı, çité, başı.

k. oçlık 1.

küç. Nersenéñ de bulsa asılı, nigézé.. || Başı, başlangıçı. /| 5. küç. Nersenéñ de bulsa axırı, bétüé, temam-lanu çigé.

OÇ II i. Éşlep çıgargannan son satu h. b. ş. öçén törép kuyılgan zur gına kisek, térgek (tukıma turında).

OÇA i. Arka yagında bilden tübengé urın, bot tépleré; art san (xayvannarda).

Oça başı — umırtka söyegénéñ totaşıp üsken biş umırtkadan gıybaret hem oça söyegéne kilép totaşkan tübengé (koyrık) öléşé. Oça söyegé — skélétnıy tübengé (xayvannarda — artkı) oçlıklarga totaşkan hem umırtka söyegéne térek bulıp torgan öléşé (söyek ] bilbav); rusçası: taz.

-P-

PİNCEK i. söyl. k. pidcak.

PİNCEKLÉK s, i. söyl. k. pidcaklık.

PİNE i. dial. 1." Üpke, kine.

2. Şélte, biterlev.

PİNELETÜV f. dial. 1. Üpkeletüv.

2. Şélte béldérüv, biterlev.

PİNELEV f. dial. 1. Üpkelev, üpke béldérüv.

2. Şéltelev, biterlev.

PİNEV f. dial. Üpkelev.

Pİ-Pİ avaz iyer. Kaz bebkeleré, çébiler, vak koşlar kıçkırganda yeki radiosignallar birgende çıkkan tavışnı béldére.

Pi-pi itü (kilü) — şundıy avaz, tavış çıgaruv.

PİPİ i. dial. 1. k. pési (2 meg.).

2. Kaz yeki ürdek bebkesé.

PİP-PİP avaz iyer. k. pi-pi.

-S-

S Tatar alfavitında unsigézénçé xeréf.

SABA I i. isk. Kapçıkka oxşagan tiré yeki kün savıt, tursık (su, kımız kébék nerse salıp yörté le).

SABA II: saba cilé şig.— irtengé saf, yomşak cil. Tañ attı.

SABAK I i. bot. Ülen üsémléknéñ töp öléşé: tamırdan yugarıgı, yafrak hem çeçek çıgara torgan üzegé.

Sabak çıgaru (ciberü) — sabagı barlıkka kilü (üsémlék turında). Sabakka utıru — sabak üstérü (gadette başaklı kulturalar turında). Sabakka üsü — ciméş yeki bülbé birmiçe yeise bik az birép, sabagı nık üsü (üsémlék turında).

SABAK II i. 1. Bérer fennen bélém birüge bagışlangan uku segaté yeki vakıtı; derés (gadette medrese, élékké mektep derésé turında). Sabakka baru. Sabakka yörü. □ Tizden sabak

Ukıla torgan derés, fen, alına torgan bélém (medrese, élékké mektep derésé turında, şulay uk ölkenner télénde).

Şekértke, ukuçıga éşlerge, üterge kuşılgan birém, éş (medresede, élékké mektepte yeki ölkenner télénde).

küç. Kileçek öçén faydalı neticesé bulırday, küñélséz yeki ayanıçlı éş-xel, vakıyga; gıybretléfakt, açı tecribe.

SABAKLANU f. bot. Sabak üstérü, sabaklı bulu (üsémlék turında).

SABAKTAŞ i. Bérge sabakka yörgen, bérge ukıgan kéşé.

SABAKTAŞLIK i. Sabaktaş bulu.

SABAKÇA i. bot. Sabaktan tarmaklanıp ayırılıp çıkkan kéçkéne sabak.

SABAN i. 1. Cir sukalıy, söre torgan avıl xucalıgı koralı; suka.