2. Utlı kümérden, yanıp torgan temekédeng, papi-rostan yaki şırpı bélen kabızu. II Tartuv (temeké, papiros h. B. Ş.).

KÖYREV f. 1. Çit-çitleré yaki tulısınça kümérge eylenép yanuv, kuzga eylenép yanuv.

Kızudan, éssélékten kibép koruv (ülenner, üsémlékler h. b.).

küç. söyl Susav, bik nık éçesé kilüv.

küç. Nindi de bulsa xis bélen yanuv turında.

KÖYSÉZ I s. Aheñséz, naçar köylé (cır, muzıka turında). || Kéyge salınmagan; şigri kalıpta bulmagan.

KÖYSÉZ II s 1. Caylanmagan, éşke yaraklı xelge kitérélmegen.

söyl, Naçar, kanegatlenérlék tügél (éş h. b. ş. turında). || Kim-çéléklé, unaysız, naçar.

söyl Tertip bulmagan, tertipke salınmagan, caysız, tertipséz.

küç. Naçar xolıklı, ucat; kaprizlı.

rev. meg. Künélséz, keyéfséz.

KÖYSÉZLÉK I i. Köyé bulmav, köyé naçar buluv (cırnın, muzıkanıñ). || Köylenmegen buluv, köylenmegenlék; köyé kitken buluv (muzı-kal instrüméntlarnın).

KÖYSÉZLÉK II a. 1. Caylanmagan buluv, kvyséz buluv. // küç. Naçar xolıklılık, ücetlék, uzsüzlélék.

KÖYSÉZLENÜV I f. Köyé kitüv, aheñlégé bozıluv (muzıkal instrüméntlar turında).

KÖYSÉZLENÜV II f. söyl 1. Cayı kitüv, bozıluv; çuvaluv (éş h. b. turında).

2. Küç. Xolıksızlanuv, kaprizlanuv, nigézséz télok béldérüv. || Nérvlanuv, borçıluv; xolıksızlanuv.

KÖYSÉZLEV f. Cayın ciberüv, bozuv (meselen, éşnén). || daal. Borçuv, komaçavlav.

KÖYŞENÜV f. daal. Kıymıldav, sizélér-sizélmes xereketlenüv.

KÖYŞEV f. daal. k. küşev.

KÖL a. Nindi de bulsa matdené yandırgannan soñ , barlıkka kilgen, yanmıy torgan, aksıl sorı töstegé tuzan sıman minéral kaldık. || Utlı kél, kél katnaş utlı kümér.

Köl buluv — yanıp yukka çıgu, yanıp bétüv. // Köl itüv, kélge eylendérüv — yuk itüv, bétérüv, yukka çıgaruv. // Kölge oçu — yukka erem buluv, yukka çıgu. // Kölge eylenüv — k. Köl buluv. // Kélé kükke oçuv — yukka çıgu, bétüv; cimérélüv. // Kélén kükke oçıruv — 1) yuk itüv, | bétérüv. 2) bik nık tenkıytlev; bik katı suguv.

KÖLDÉRGÉÇ s. Kéldére torgan, kölkélé, mezeklé.

KÖLDÉRGÉÇLÉK a. Kéldérgéç buluv, kéldére torgan buluv.

KÖLDÉRDEV f. dial. k. kéltérev.

KÖLDÉRÜ f. Kölüv kitérép çıgaruv; kélerge mec-bur itüv.

KÖLÉMSÉREV f. Bérkader yılmayuv, yılmaya töşü. II Bérkader yılmayıp üzennén toygınnı, xisénné béldérüv.

KÖLÉMSE s. Kélémsérep eytélgen, kélüné béldérgen; kuvanıçnı çagıldırgan.

KÖLÉMSER s. söyl. k. kélémse.

KÖLÉNÉÇ s. dial. Kölkélé, kölkélé bulgan. || rev. meg. Kölké, kölké bulıp.

KÖLÉNÉÇLÉ s. dial. Kölkélé, kéldére torgan.

KÖLÉŞ i. Bérgeleşép Kölüv, kümeklep yangıratıp kélüv. || Kölüv revéşé.

KÖLÉŞÜV f. Kümeklep kélüv, bérgeleşép kélüv.

KÖLKÉ i. 1. Kéldére torgan, kızık kürénéş, kızıklı vakıyga, xel. || s, meg. Kéldére torgan.

Kölüv, kéléşü.

isk, kit. Kéçkéne külemlé yumoristik yaki satirik eser; komédiye. || s, meg. isk. kit. Satirik, yumoristik (eser, curnal); satirik (obraz).

K8LKÉLÉ s. Kéldére torgan, kölké uyata torgan; mezek bulgan.

KÖLKÉNÉÇ s. sir. k, kölkélé.

KÖLKÉNÉÇLÉ s. k. kölkénéç.

KÖLLÉ I s. Köl katnaştırılgan, köl kuşılgan, kélé bulgan.

KÖLLÉ II s. isk, Barısı, hemmesé; barlık.

KÖLLÉK i. 1. Temeké töpçékleré hem temeké kélé öçén maxsus savıt.

2. Karaltı astında köl cıya torgan urın; kélcıya torgan tartma, erce.

Köl cıyuv öçén miç avızındagı kéçkéne kultık.

Samovarnıy askı öléşénde köl koyılıp töşe torgan urın. || téxn. Par miçé uçagının kolosnik reşetkesé astındagı köl cıyıla torgan urını.

KÖLLÉLÉK i. maxé. Yagulıkta kélnén küpmé buluv derecesé, külemé.

KÖLLEV^. maxé. Tirénéñ yonın koyuv öçén aña izvést katnaştırıp köl sibü.

KÖLSÜ s. Sostavında uñdırışsız aksıl töstegé tufrak bulgan, şundıy tufrak katnaşkan.

KÖLTE i. 1. Urılgan igénnén bér beylem itép cıyıp beylengen sabakları (başakları bélen bérge). || Bér beylem itép cıyıl-gan üsémlékler, üsémlék sabakları.

2. küç. Bérer çıganaktan taralgan bik kéçlé nur, oçkın, ut h. b. turında.

Költe bavı — költe beylev öçén aşlık sabaklarınnan yaki çi çıbıktan yasalgan bav.

KÖLTELENDÉRÜ f. Költe sıman revéşke kitérüv, költe sıman revéş birüv (meselen, çeçke).

KÖLTELENÜV f. Költe sıman bulıp suzıluv, költe sıman revéş aluv (nur, oçkın h. b. ş. turında).

KÖLTELEV f. 1. Költe itép beylev, költeler yasav.

2. rev. meg. költelep. Ayırım költeler bélen, költelerge ayırıp.

KÖLTEÇÉ i. 1. Költe beylevçé.

2. Költe taşuçı.

KÖLTEYÜV f. dial. k. kıltayuv.

KÖLÇE i. Eçé kamırdan tabada péşérélgen aşamlık; kabartma (élék kélde péşérélgen).

KÖLEÇ s. Yılmayulı, yagımlı, şatlıklı (yöz, küz h. b. turında). || Açık yözlé, myılayım (kéşé turında).

KÖLEÇLÉK i. Yagımlı buluv, açık yözlé buluv, myılayımlık.

KÖLEÇLENÜV f. Yéz açıluv, myılayımlık barlıkka kilüv (yözde), yagımlılanuv (yöz).

KÖLÜ f. 1. Şatlanuv, küñél açılıp kitüv, kane-gatlenüv h. b. ş. xellernéñ bilgésé bularak, sulış xereketleré tarafınnan barlıkka kitéréle torgan özék-özék kıska avazlar çıgaruv (kayvakıtta nérvlarnın kinet bik nık kakşavı bélen de beylengen bula).

2. Şatlık, küñéllélék béldérüv; kanegatlenüv béldérüv (küzler, yöz turında). || küç. Yaktırtuv, matur kara u, nur sibü (koyaş turında).

3. Mıskıllav, mesxerelev; mesxerelep kélüv, mıskıllap kélüv; kiré mönesebet kürsetüv, tübensétép karav. II Mıskıllav béldérüv, kiré mönesebet béldérüv (küzler, yöz turında). || Tenkıytlev, tenkıyt itüv.

KÖMÉŞ i. 1. Aksıl sorı töstegé yaltırap torgan zatlı métall, ximik élémént. || s. meg. Köméşten yasalgan, kémépg^kuşış! yasalgan; köméş yögértélgen.

küç. Üzénéñ tösé yaki yaltıravı bélen şuşı métallnı xetérletken nerse, aksıl sorı nerse. II s. meg. Tésé yaki yaltıravı bélen köméşné xetérletken, aksıl sorı. II s. meg. şig. Agargan, çal. // meg. küç. Yangıravıklı, yañgırap torgan, açık tonlı (tavış turında).

KÖMÉŞ-ALTIN cıy. i. söyl. Köméş hem altın kébék zatlı métallar.

KÖMÉŞKE i. söyl. k. samogon.

KÖMÉŞLENÜV f. 1. Köméş yögértélüv, köméş bélen kaplatıluv.

2. küç. Agaruv, çalaruv (çeç turında). II Aksıl sorı tös aluv, aksıl sorı töske kérüv.

KÖMÉŞLEV f. Köméş yögértüv, köméş bélen kaplav; köméşke manuv.

KÖMÉŞSIMAN s. Köméş töséne oxşagan, köméş tösé şikéllé, aksıl sorı.

KÖMÉŞTEY s. 1. Köméş töséndegé, köméş töséne oxşagan, aksıl sorı.

2, küç. Yangıravıklı, yañgırap torgan, çıñlap torgan (tavış turında).

KÖMÉŞÇÉ i. isk. Köméşné bizeklep eybérler yasavçı yaki eybérlerné köméşlevçé osta.

KÖMÉŞÇÉLÉK a. Köméşçé bulıp éşlev, kvméşçé xézmeté.

KÖM-KÜK s. söyl k. kum-kuk.

KÖMEN i. söyl k. yök II.

K8N i. !. Tevléknén bér öléşé, koyaş çıkkannan başlap koyaş batkanga kadergé vakıt, irteden kiçke kader bulgan ara; kirésé: tén.

küç. isk. Koyaş, koyaş yaktılıgı.

küç. Tormış. || Bexétlé, yaxşı tormış.

Kv'NARALAŞ rev. Bér kén aşa, bér kön ütkeç, bér kön ütken sayın.

KÖNBAGIŞ i. 1. Ciméşleré zur telinke sıman tügerekke urnaşkan, orlıgınnan may alına torgan, ozın sabaklı, éré sarı çeçeklé üsémlék.

2. Şul üsémléknén kabıklı orlıgı, ciméşé.

KÖNBATIŞ i. 1. Dönyanıñ dürt yagının bérsé: gorizontnıñ könçıgışka kapma-karşı bulgan, koyaş batkan yagı. II s. meg. Könbatışta bulgan, könbatışka urnaşkan.

2. (baş xeréf bélen yazıla). Könbatış Évropa, Könbatış Évropa illeré. || s. meg. Könbatış Évropanıkı bulgan, Könbatış Évropaga karagan, ada beylenéşlé.

KÖNGÉ s. Bilgélé bér könge karagan, bilgélé bér köndegé. || dial. Köndézgé, köndéz bula torgan.

KÖNGÉRE i. Sumkalılar sémyalıgınnan art ayakları ozın, al ayakları kıska, sikérép yéri torgan imézüçé xayvan (Avstraliyede, Yana Gvinéyede yeşiy). || s. meg. Köngére tirésénnen yasalgan; köngére méxınnan tégélgen.

KÖNGE-KÖN rev. Bér könge bér kön isebé bélen.

KÖNGE»ÇE rev. Kaysı da bulsa bér könge kader. II Nindi de bulsa bér vakıtka kader, bérer vakıtka çaklı.

KÖNDÉZ i. 1. İrte bélen kiç arasındagı vakıt.

2. rev. İrte bélen kiç arasındagı vakıtta.

KÖNDÉZGÉ s. 1. Köndézge karagan vakıttagı, irte bélen kiç arasındagı; köndéz başkarılgan, köndéz éşlengen. 2. Köndéz uyav bulgan, köndéz xerekette bulgan (xayvannar hem böcekler turında).

KÖNDÉZGÉLÉK s. söyl. Köndézge bilgélengen; köndéz kullana, faydalana torgan.

KÖNDÉZÉN, KÖNDÉZLERÉN rev. k. köndéz 2.

KÖNDİN-KÖN rev. isk. k. können-kön.

KÖNDEGÉ s. 1. Kön de bula torgan, kön sayın ka-batlana torgan; hervakıttagı; gadettegé.

2. Nindi de bulsa bér süzden soñ kilép, éş yaki xelnéñ şul süz bélen tegbir itélgen konkrét bér vakıtka karaganın béldére.

KÖNDEGÉDEY rev. k. köndegéçe.

KÖNDEGÉ!ÇE rev. her köndegé kébék, hervakıttagı kébék, gadettegéçe.

KÖ!N DE-KÖ?N DE rev. her könné, kön sayın, gél.

KÖNDELÉK I i. 1. Bérer kéşénén törlé vakıygalar hem üzénén kiçéréşleré turında daimi revéşte yazıp bargan yazmaları, şexsi xaraktérdagı yazmalar; şundıy yazmalar öçén bilgélengen defter. 2. Öyge birélgen éşlerné yazıp baruv hem bilgéler kuyuv öçén xézmet ite torgan maxsus defter.

KÖNDELÉK II s. her kön sayın bula yaki başkarıla torga n, her kön kabatlana torgan. || her kön çıgarıla torgan. II Gadettegé, gadeti, bérnerse bélen de ayırılıp tormagan.

KÖNDEŞ i. 1. isk. Küp xatınlı irnéñ xatın-narınnan bérsé (alar bér-bérséne karata şulay atal-gannar).

İré yaki yégété bulgan xatın-kızdan üzén yarat-tırgan yaki yarattırırga omtıluçı kéşé.

Kémnen de bulsa östén çıgarga omtıluçı, cinép çıgarga tırışuçı.

KÖNDEŞLÉ s. Köndeş (1 meg.) bélen yeşegen, köndeşé bulgan..

KÖNDEŞLÉK i. X.'iskGköndeş (1 meg.) buluv, köndeş bulıp > yeşev.

2. Kémnen de bulsa östén çıgarga omtıluv, kémné de bulsa cinerge tırışu.

KÖNDEŞÇÉ i. k. köndeş 3.

KÖNÉ-SEGATÉ i. Üz vakıtı, tiyéşlé vakıtı.

O Köné-segaté bélen — şunda uk, şul uk vakıt-ta, bik tiz, hiçkiçékmesten.

KÖNÉ-TÖNÉ, KÖNÉN-TÖNÉN rev. Könén de, ténén de, bérézlékséz.

O Könén-ténén bélmev — könén de, ténén de, yalsız nindi de bulsa éş başkaruv (bik nık birélép, üz-üzén ayamıyça éşlev turında).

KÖNİTÉŞ i. sir. k. könküréş.

KÖNKÜRÉŞ i. Tormışnıñ gomumi revéşé; bilgélé bér xalık, sıynıf, katlav yeşeyéşéne xayı gadetler, yeşev revéşé. II Tormış, yeşeyéş, kön kürüv xelé. II s. meg. Könküréşke karagan, könküréşke beylenéşlé.

KÖNLÉK I i. 1. Éş köné isebénnen tülene torgan vakıtlı yaki sézonlı éş. II Şundıy éşnéñ bér köné.