2. Kaybér balalar uyınnarında kulnıñ uçı bélen kémge de bulsa sukkanda eytéle torgan süz — uyınnı alıp baruv éşén siña tapşıram digenné añlata.

Çebek uyını — k. çebeklé uyını.

ÇEBEKLÉ: çebeklé uyını—-uyınnı alıp baruvçı çebek dlp kitérép sukkan kéşé kötüvçé bula torgan balalar uyını.

ÇEBEKLEV f. söyl. 1. Kulnıñ uçı bélen bérer yomşak nersege sugu, sukkalav; gomumen bérer yomşak nerse bélen sukkalav.

Şatlıktan, kémné yeki nerézné de bulsa xuplav yözénnen uçnı uçka sugu, sukkalap aluv.

Çebek (2 meg.) dip kitérép suguv (balalar uvanında).

ÇEBEK-ÇEBEK i. söyl. „Çebek-çebek" digen süzler eytép kéçkéne balalarnıñ kul uçların bér-bérséne sugudan gıybaret uyın.

ÇEBELENDÉRÜV f. söyl. 1. Çuvaltuv, tertipséz xelge kitérüv (célné, çeçné h. b. ş.).

2. küç. Beylenéşén yugaltuv, çuvaltuv (fikérnéñ, uynıñ h. b. ş.).

ÇEBELENÜV f. söyl. 1. Çuvaluv, tertipséz xelge kilüv (cép, çeç h. b. ş.).

küç. Beylenéşé yugaluv, çuvaluv (fikér, uy h. b. ş.).

Tik tormav, erlé-birlé kilüv; ıgı-zıgı kilüv. || Bergelenüv, atlıguv.

ÇEYÉR i. 1. Ilıslı agaçlarnıñ hem kaybér başka üsémléklernéñ yabışıp tora torgan iyélé sagızı, kuyı sülé (havaga bülénép çıkkanda kata).

2. söyl. Şundıy sagızlı narat, çırşı kébék agaçlarnıñ tamırı, botagı (gadette ut yagıp ciberüv öçén kullanıla).

ÇEYÉRLENÜV f. söyl. Çeyérge eylenüv (çırşı, narat p.ob. ş. tamırı, botagı turında).

ÇEY i. 1. Kényakta igép üstéréle torgan meñgé yeşél agaç yeki kuvak.. 2. Şul üsémléknéñ kiptérép maxsus éşkertélgen, xuş islé éçémlék xezérlev öçén kullanıla torgan yafrakları.

3. Éşkertélgen şundıy yafraklarnı kaynar suda péşérép xezérlengen xuş islé éçémlék. II Kaybér üsémléklernéñ kipken yafrakların kaynar suda péşérép yasalgan, çeyné alıştıruvçı bularak kullanıla torgan éçémlék.

4. söyl. Çey éçüv (tabında).

Çey agaçı bot.— yafraklarınnan xuş islé éçémlék ezérlene hem könyakta üse torgan meñgé yeşél agaç. Çey aşı (aşları) — çey tabını öçén xezérlengen aşamlık(lar). Çey gémbesé — şiker salıp érétélgen sıyık çeyde mikroorganizmnardan barlıkka kilgen laylalı gémbe sıman massa. Azat xatın. Çey kaşıgı — k. bal kaşıgı. //Çey rozası bot.— aksıl sarı çeçeklé roza. Çey soña-sı — méditsinada hem külinariyede kullanıla torgan ak poroşoktan gıybaret matde, natriy bikarbonatı.

Çeyénnen kala küréne — bik sıyık çey turın-da. Çeyégéz (çeylerégéz) temlé bulsın! — çey éçép utıruvçılarga yaxşı télekler béldérüv yözénnen eytéle torgan selamlev.

ÇEYGÜN i. dial. k. çeynék.

ЗEYDEŞ i. sцyl. Kйm bйlen de bulsa зey tabınında bйrge aşap-йзьзй.

ÇEYLÉK i. söyl. Bérer törlé xézmet kürsetken öçén ofitsiantka, şvéytsarga h. b. ş. biréle torgan akça.

ÇEYLEV f. söyl. Çey éçüv.

ÇEYNÉK i. Çey péşérüv hem suv kaynatuv öçén kullanıla torgan, totkası hem borını bulgan savıt.

çeyni i. söyl. k. çeyxane.

ÇEYNEVÉK i. sir. k. küşem.

ÇEYNEKLEV f. dial. Çeynep özgelev, çeynep bozuv, çeynep bétérüv.

ÇEYNEŞÜV f. .1. Bér-bérsén téşlev (meselen, étler turında).

küç. söyl. Sugışuv, köreşüv.

küç. gada s. Tirgeşüv, erleşüv, télleşüv, talaşuv, ızgışuv.

ÇEYNEV$. 1. Aşamlıknı yeki bérer nersené, avız-da tékérék bélen aralaştırıp, téşler bélen vaklav, izüv.

Téşler bélen élektérép alıp kısuv-kıskalav. II Avızda yotmıyça totıp, téşler bélen kısuv, evelev (meselen, sagıznı).

Nersené de bulsa téşler bélen bik katı kısıp özgelev, botarlav, özép çıgaruv.

küç. söyl. Kémnéñ de bulsa gaybetén, yamanatın satuv; anıñ turında naçar söylev. II Bérer nerse turında ozak hem yalıktırgıç itép söylev; bér uk nersené kat-kat söylev, kabatlav.

5. küç. söyl. Kémné de bulsa daimi revéşte tirgev, aña beylenüv; tuktavsız şéltelev.

Çeynep saluv (birüv) — nersené de bulsa bik céntéklep añlatuv, añlatıp birüv.

ÇEYXANE i. Çey éçerge hem aşarga mömkin bulgan cemegat tuklanuv urını.

ÇEYXANEÇÉ i. isk. Çeyxane totuvçı, çeyxane xucası.

ÇEYÇÉ i. 1. söyl. k. çeyxur.

isk. Çey bélen sevde itüvçé, çey sevdegeré.

söyl. Çey üstérüvçé, çey üstérüv éşé bélen şögıllenüvçé.

ÇEYÇÉLÉK i. Avıl xucalıgınıñ bér tarmagı bularak çey üstérüv, çey citéştérüv.

ÇEKÉLDETÜV I f. söyl. Atu, atıp ütérüv.

ÇEKÉLDETÜV II f. dial. k. çekéştérüv.

ÇEKÉŞTÉRÜV f. k. çekéşüv.

ÇEKÉŞÜV f. İsértkéç éçémlék éçkende nindi de bulsa fikérlernéñ, xislernéñ urtaklıgın béldérüv yözénnen ryumkanı, stakannı h. b. ş. başka bérevnéñ. ryumkasına, stakanına h. b. ş. tidérüv, tidérép aluv.

ÇEKİ I i. dial. Çirék litr sıyışlı şéşe; çülli.

ÇEKİ II i. Çürekey uyınınıñ bér téré (balalar uyını).

ÇEKMERE: çekmere kilüv söyl. — astı-éske kilüv, çuvalçıklanuv, cimérélüv.

ÇEKMEŞE i. dial. Şar suguv uyınında kullanıla torgan tayak, belek.

ÇEKÇEK i. Kamırnı erbét çiklevégé zurlıgında yeki xérme téşé kébék ozınça itép kisép, kaynap torgan sarı mayda péşérép, barısın bérge bal lap katırıp yasalgan aşamlık.

Çekçek aşı (meclésé) — kiyev kız katına kérép kaytkaç, üzénéñ dus-işlerén, yakınnarın cıyıp id axırda tabınga çekçek kitéréle torgan meclés.

ÇEK-ÇEK rev. dial. k. çak-çak.

ÇEKÇÜR i. isk. Ştiblét, botinka.

ÇEKELEŞÜV f. söyl. 1. Kıynaşuv, sugışuv.

2. Eytkeleşüv, tirgeşüv, talaşuv.

ÇEKEN I i. Kaybér üsémléklernéñ çeçekleré yeki ciméşleré urnaşkan, kalın zur sébérkeç sıman başagı.

ÇEKEN II i. Cép yeki uka bélen küpértép çigélgen bizek.

ÇEKEN III s. isk. Matur, çiber.

ÇEKEN IV i. dial. Ozın sapka utırtılgan çükéçten gıybaret borıngı koral.

Çeken şar suguv — çirem östénde keşeke tayak bélen şar suguv uyını.

ÇEKENBAŞ i. söyl. k. çeken I.

ÇEKENLEV f. Çeken (II) bélen bizev.

ÇEKEŞTÉRÜV f. söyl. k. çekéştérüv.

ÇEKEŞÜV f. söyl. 1. k. çekéşüv.

2. k. çekeleşüv.

ÇEKÜ f. söyl. 1. Berüv, suguv.

2. Atu, atıp ütérüv.

ÇEKÜŞKE i. Küçernéñ oç-oçlarındagı tişékke tegermeç töşmes öçén kértép kuyıla torgan çéy.

O Çeküşke berélüv (élegüv) — süzge kilüv. // Çeküşkeler beréléşüv (élegéşüv) — süzge kiléşüv, üzara tirgeşüv.

ÇELDÉRÜV f. 1. gadi s. Urlav.

2. söyl. Eytmiçe géne kaya da bulsa yul totuv, yünelüv, kitüv.

ÇELPEK i. 1. Kamırdan yasalgan vak-vak ceymelerné — yukalarnı kaynap torgan sarı mayda péşérép xezérlengen aşamlık; yuka.

2. s. meg. dial. Yuka, yassı.

ÇELPEREME: çelpereme kilüv—-k. çélpereme kilüv. // Çelpereme kitérüv — k. çélpereme kitérüv.

ÇELTÉR i. dial. k. baltır.

ÇELÜV f. gadi s. Urlav. || Üzleştérüv; aldav yulı bélen tabış aluv.

ÇEMLÉ i. dial. Bik nık mavıguvçan, bik tırış, heves.

ÇEMÇE i. Künge çigép (kayıp) töşérélgen bizek.

ÇEMÇELÉ s. Çemçe töşérélgen, çemçe bélen bizelgen.

ÇEMEY i. dial. Xayvannarnıñ toyagı östéndegé buvın söyegé, aşık. II Uyın öçén kullanıla torgan şul söyek; kuzna.

ÇENÉÇKÉ i. 1. Kotlét, gulyaş h. b. ş. aşamlıklarnı aşav öçén xézmet ite torgan, bérniçe ozın téşten gıybaret ozın saplı esbap.

Xerbi éşte kirte yasav h. b. ş. maksatlar öçén kullanıla torgan timérçıbıknıñ kagılganda çençe torgan çıgıntısı. || s. meg. Şundıy çıgıntıları bulgan (timérçıbık turında).

Kaybér üsémléklerde bula torgan éne; oçlı, néçke hem katı üsénté. // Kaybér xayvannarnıñ tirésénde bula torgan éne sıman katı üsénté.

4. küç. söyl. Zeper süz, çenéçkélé süz.

Çenéçké kanatlılar zool.— arkasında hem kor-sagında yözgéçler urınına çenéçkéler bulgan balıklar téré.

Çenéçké(ler) ciberüv — çenéçkélé süzler eytüv, zeher süzler eytüv.

ÇENÉÇKÉLÉ s. 1. Çenéçkésé, énesé bulgan (kaybér üsémlékler hem xayvannar turında). II Çençi torgan, çençüçen. || küç. söyl. Kıyınlıklarnı üz éçéne algan, çitén.

Kagılganda çençe torgan çıgıntısı bulgan (xerbi éşte h. b. ş. oçraklarda kullanıla torgan timérçıbık turında).

küç. söyl. Zeher, usal, yaman.

Çenéçkélé balık zool.— arkasında hem korsagında yözgéçler urınına çenéçkéler bulgan söyeklé vak balık; rusçası: kolyuşka. Çenéçkélé gél bot.— aloe.

ÇENÉÇKÉÇ i. dial. k. çenéçké (1 meg.).

ÇENTİ: çenti barmak dial.— k. çençe barmak.

ÇENÇÉLDÉRÜV f. gadi s. Ütérüv, bétérüv; yukka çıgaruv.

ÇENÇÉLÜV f. 1. Tişép kérüv, éçke kérüv; kadaluv (nindi de bulsa oçlı nerse turında).

küç. söyl. Bik katı yıgıluv, yıgılıp töşüv; metelép barıp töşüv.

küç. gadi s. Ülüv, démégüv, bétüv; yukka çıguv.

s. meg. küç. gadi s. çençélgen, çençélép bétken. Yünséz, naçar, yaman.

rev. meg. küç. gadi s. çençélgençé. Bik nık, çamadan tış (meselen, éçüv).

ı. funk. küç. gadi s, çençélgéré. k. çençélép kitkéré.

ı. funk. küç. gadi s. çençélgen. k. çençélgéré.

ı. funk. küç. gadi s. çençélsén. k. çençélép (kéne) kitsén (bétsén).

O Çençélép kitkéré gadi s.— bik nık açulanuvnı, rizasızlıknı, ükénéçné h. b. ş. xislerné béldére.

ÇENÇÉM i. Cöynéñ éne bélen bér çençép tégélgen arası; atlam.

ÇENÇÉŞÜV f. 1. Urt. yün. k. çençüv (1, 3 meg.).

2. söyl. Tende avırtuv, çençülé avırtuv toyuv.

ÇENÇE: çençe barmak — ayaknıñ, kulnıñ bişénçé in néçke, kéçkéne barmagı.

ÇENÇÜ f. 1. Salkın koralnıñ oçlı b'aşın kémnéñ de bulsa tenéne kadav, kértüv. II Bérer oçlı nersené kaya da bulsa kadav, kadap kuyuv.

Vak çenéçkéler tenge tiyép avırttıruv, tende avırtuv barlıkka kitérüv.

küç. söyl. Kémge de bulsa çençülé, zeherlé süzler eytüv. II Süzler bélen kémge de bulsa naçar teesir itüv, küdéléne tiyüv; kadav.

z-sız. Tende çençülé avırtuv toyuv, barlıkka kitérüv.

Bérer nerse tékkende éne yardeménde cépné tukımaga ütkerüv.

söyl. Yugarıga, öske küterüv (meselen, koyrıknı).

rev. meg. söyl, çençép. Mesxerené, kölüvné béldérép; mesxerelé revéşte.

Çençüv ülené bot.— çatır çeçekléler sémyalıgınnan zeñgersu yeşél yafraklı, küpyıllık çüp ülen; rusçası: sinégolovnik.

ÇENÇÜLÉ s. söyl. Mesxerené-kélüvné béldérgen, zeherlé, mesxerelé.

ÇENÇÜÇEN s. Çençi torgan.

ÇENÇÜÇENLÉK i. Çençi torgan buluv.

ÇENEŞKE i. dial. Tavdan şuvuv yeki kéçérek yökné salıp alıp baruv öçén kéçkéne çana.

ÇEP: çep itüv (ittérüv)— suguv, çap itép suguv; çep iterge de citmev—nersenéñ de bulsa bik az buluvı turında (kübrek aşamlıklar turında).

ÇEPÉLDETÜV f. söyl. k. çapıldatuv.

ÇEPÉLDEV. f. söyl. k. çapıldav.

ÇEPÉRÇÉK i. Çıpçıklarsémyalıgınnan hervakıt sélkénép torgan ozın tar koyrıklı kéçérek köne koş; sirtme koyrık; rusçası: tryasoguzka.

ÇEPÇÉK I i. dial. k. çepérçék.

ÇEPÇÉK II i. dial. Çıtlık, kılançık.

ÇEPÇÉNÜV f. söyl. k. çepçüv 2.

ÇEPÇÉTÜV 1. Yökl. yün. k. çepçüv 2.

Çaypaldıruv, çitke tügüv.

Taş atıp suv östénde vak dulkın bocraları yasav.

ÇEPÇÜ sr. söyl. 1. Çaypıluv, çitke tügélüv.

küç. Yarsuv, yarsıp kitüv, yarsıp kitép naçar süzler eytüv.

küç. Başka kéşé bélmeske tiyéş nersené svylev, söylep yörüv; sérné açuv.

Taş atıp suv östénde vak dulkın bocraları yasaganda suv ga tiyép-tiyép kitüv.

ÇEPÉLDETÜV f. dial. k. çapıldatuv.

ÇEP-ÇEP avaz iyer. 1. söyl. Kullarnı çapkanda, avıznı çapıldatkanda h. b. barlıkka kilgen tavışnı béldére.