4. Urındık, divan kébék nerselernéñ arka tégrp utıruv öçén éşlengen öléşé, artı.

sir. Art I (1 meg.), art yak.

dial. Biyéklék, kal kul ık.

beyl. funk. arkada, arkam da, arkañda, arkasında. Éş-helnéñ başkarıluvına sebepçé, yardemçé bulgan zatnı, prédmétnı, kürénéşné béldérüv öçén kullanıla.

Arka kanatı zool.— balıklarñıñ sırtlarındagı yözgéçé.

ARKADAŞ i. isk. İpteş, dus.

ARKALANUV f. Kémnén. yaki nersenéñ de bulsa yardeméne ışanuv, tayanuv.

ARKALAV f. sir. Arkaga küterüv.

ARKALAŞ rev. Arkanı arkaga kuyıp, arkaga arka.

ARKALIK i. İñgırçak östénnen ütkerélép, iké tertené küterép beyli torgan kayış bav.

ARKAN T i. İşép éşlengen, bér başı élmeklé ozın yuvan bav.

ARKAN İ s. 1. Arkaga ise torgan, yul uñayına ise torgan (cil turında).

rev. meg. Arka bélen, arkasın kuyıp.

dial. Arkılı.

ARKANLAV f. 1. Arkan bélen beylep kuyuv.

2. isk. Arkan tartuv, péçenlékné yaki basu cirlerén arkan bélen ülçev.

3. rev. meg. arkanlap. Kéçlep, mecbur itép, ayvayına karamıyça.

4. kuç. Tıyuv; k. avızlıklav (2 meg.). ARKANÇI i. 1. Arkan işüvçé. // Arkannar bélen satuv itüvçé.

2. Arkan bélen éş itüvçé vazifasın başkaruvçı (meselen, parohodlarda).

ARKAV i. Tukımanıñ arkılı cébé.

ARKAVLIK i. Arkav öçén hezérlengen, arkav öçén bilgélep kuyılgan matérial, cép.

ARKA-CİLKE şıy. i. Arka hem cilke bérge.

ARKILAV f. sir. Nersené de bulsa arkılı çıguv, ütüv.

ARKILUV f. söyl. Küp bulıp sibélüv, béryulı kul bulıp agıluv (yaktılık, pava dulkını p. b. ş. turında).

ARKILI I 1. rev. Nersenéñ de bulsa iné, kiñlégé buyınça; buynı iñge kisép üte torgan yüneléşte.

2. s. Buynı idge kisép üte torgan yüneléşte békétélgen, kuyılgan, éşlengen.

ARKILI II beyl. 1. Bér yaktan ikénçé yakka kisép ütüv bélen beylenéşlé éş-hereketnéñ uRn béldérüv öçén kullanıla.

Éş-helnén nersenéñ de bulsa bötén kiñlégéne yünelgenlégén béldérüv öçén kullanıla.

Östénnen, şuñıñ aşa éş-hereket başkarılgan bérer prédmétnı, urınnı béldérüv öçén kullanıla.

Éş-hereket bulıp üte torgan iké nokta arasındagı urınnı béldérüv öçén kullanıla.

5. Nerse de bulsa üteli küréne, işétéle torgan, tişép, yırıp, sarkıp üte torgan p. b. ş. prostranstvonı, urınnı, prédmétnı béldérüv öçén kullanıla.

Kém yaki nersenén, de bulsa başka zat yaki prédmétnı uzıp, şul zattan, prédméttan soñ urnaşkan buluvın bél dérüv öçén kullanıla.

Éş-helné başkaruga yardem itken prédmétnı, çaranı, caylanmanı p. b. ş. béldérüv öçén kullanıla.

Éş-helnéñ başkarıluvına sebepçé bulgan prédmétnı yaki zatnı béldérüv öçén kullanıla: arkasında.

ARKILI-TORKILI 1. rev. Bér-bérséne arkılı itép, bérsé östéne ikénçésén atlandırıp.

2. Tertipséz revéşte, niçék élekté şulay; törlé yüneléşte, bérsé östéne bérsé turı kilép.

ARLI-BİRLÉ rev. Elé bér, elé ikénçé yüneléşte, törlé yakka, yak-yakka.

ARMAŞDA i. isk. kit. Ükénéç bélen katış ömét, téleK;.

ARPA I i. \. Orlıgı yarma, sıra hem furac hezérlevge faydalanıla torgan başaklı üsémlék.

2. Şul üsémléknéñ orlıgı, bértégé.

ARPA II i. méd. Küz kabagındagı may bizlerénén, érénlé yalkınsınuvı.

ARPAGAN i. bot. Kırgıy arpa.

2. isk. Sugış koralları p. b. kirek-yaraklar hezérli, rémontlıy torgan üçrécdénné.

ART I i. 1. Prostranstvoda: küz karagan yakka kapma-karşı yak; kirésé: al.

2. Kéşé gevdesénde hem anıñ kiyéménde: arka yagı; kirésé: al.

Hayvan gevdesénde: baş yagına kapma-karşı yak, artsan.

Nersenéñ de bulsa al yagıñıñ karşısındagı •öléşé, artkı öléşé.

Bérer karaltınıñ, öy, abzar-kura kébék nerselernén işégé, kapkası urnaşkan yagına karşı yak.

gadi s. Kéşé gevdesénéñ arka yagındagı bilden tüben (yomşak) itçél urını, utıra torgan egzası.

kuç. rev. meg. artı(nda). Kémnéñ de bulsa ^zé bulmagan vakıtında.

Uzgan, ütken yul.

Tertip bélen tézélgen saflarñıñ soñgıları, ahırgıları.

beyl. funk. tart. form. artı. Bérer éş-helnéñ, kürénéşnéñ p. b. ézléklé revéşte ikénçé éş-hel, kürénéş p. b. bélen almaşınuvın béldérüv öçén kullanıla.

beyl. funk. yun. kiléş. form, artına. 1) hereketnén prédmétnıy artkı yagına, artkı öléşéne yünelgenlégén béldérüv öçén kullanıla. 2) bérer törlé éş başkarganda ké de bulsa yanına urnaşkan prédmétnı béldérüv öçén. kullanıla.

12. beyl. funk. çıg. kiléş.. form, artınnan. 1) éş-helnén yıraklaşuvçı zat yaki prédmét yagına taba yünelgenlégén béldérüv öçén kullanıla. 2) bérev başkara torgan éş-helge ikénçé bérevnén kuşılıp kitüvén, şundıy uk éş-hel başkarırga kéréşüvén béldérüv öçén kullanıla. 3) bér éş-helnéñ, kürénéşnéñ, zatnıñ, prédmétnıñ ézléklé revéşte ikénçé éş-hel, kürénéş, zat, prédmét bélen yeise bér zatnıñ éş-hereketé ikénçé bérevnéñ éş-hereketé bélen almaşınuvın béldérüv öçén kullanıla.

13. beyl. funk. u.-vak. kiléş. form, artında. Prédmét yaki zatnıñ prédmétnıñ kürénmi torgan artkı öléşénde, artkı yagında buluvın yaki éş-helnéñ şundıy urında baruvın béldérüv öçén kullanıla.

ARTKURA şıy. i. 1. Abzar, kélet h. b. karaltılar barısı bérge.

2. kuç. Bay yortıñıñ hézmetçéler toruv öçén éşlengen alaçıklardan gıybaret urını.

ARTKI s. Arttagı.

ARTLI s. Arka térep utırırlık itép éşlengen, artı bulgan.

ARTSAN i. Tüşkenéñ bildeme hem art botlarınnan torgan öléşé.

ARTTAKTA i. Kiyémnéñ arkanı kaplıy torgan öléşé.

ARTTALIK i. 1. Artta buluv, artta kaluv (éşte h. b.).

2. Nadanlık.

ARTTIRUV f. 1. Nersené de bulsa san, külem, kéç, tizlék p. b. ş. yaktan artık itüv, kübeytüv, östev.

Derecesé, kéçé, inténsivlıgı yagınnan zurrak itüv, üstérü; kéçeytüv.

soyl. Bérer helné, vakıyganı söylegende (yazgan- ? da) üzéñnen östep, küpértép söylev (yazuv).

Nerseden de bulsa öléş çıgaruv, üzéñe digenné bérkader bülép birüv.

ARTZME tabış, kérém buldıruv; yanga kaldıruv, ékonomiye yasap fayda itüv.

söyl. Kıltayuv; masayuv.

ARTUV f. 1. Nersenéñ de bulsa sanı, külemé, ülçevé kübeyüv. 2. Kéçeyüv.

Kémnen yaki nerseden de bulsa kaluv, kiregénneş artık buluv.

San, yıl, yeş p. b. ş. isebé turında: uzıp kitüv,. ütép kitüv.

ARTÇA i. étn. Tukıma kisegéne bérniçe ret teñke tézép yasalgan, hatınnarnın. çeçéne tagıla torgan bizev eybéré; tézme.

ARTYAPMA i. étn.— hatın-kızlarnıñ baş kiyémén» yalgap éşlengen hem çeç tolımın kaplap tora torgan: bizev eybéré.

ARTIK s 1. Kiregénnen yaki bilgélengennen artıgo kitken, artıp kalgan.

Kirekséz, haceté bulmagan, buluvı mecburi tügél.

rev. Bik, bik nık, çamasız, çamadan tış..

rev. Küp, kübrek.

rev. bstén, yugarı.

rev. Başkaça, yañadan; kabat.

bdyl. funk. Mikdarnıñ nindi de bulsa külemnen, ülçevden artıp kitüvén, kübrek buluvın béldérüv öçén kullanıla.

ARTIKLIK i. Artık buluv.

Artıklık derecesé lingv.— sıyfat hem revéşlerde in, yugarı derecené béldére torgan forma .

ARTIK-PORTIK s. söyl. Kirekséz, üzénnen artkan.

ARTIKSINUV f. Artık dip, kirekséz dip iseplev.

ARTIM i. Külem yagınnan üséş; artkan öléş; östal gen avırlık.

ARTIŞ i. Ciméşé médiñinada kullanıla torgan, hervakıt yeşél ılıslı kuak yaki agaç.

ARTIŞLIK i. Artış üse torgan urın.

ARUV I f. 1. Hel bétüv, talçıguv, helsézlenüv; kéç, yöger bétüv. 2. Tüvép bétüv, yalıgu, yalıgıp bétüv.

ARUV II s. dial. 1. Yahşı, eybet.

Çista, taza.

Yarıysı, citerlék.

ARULANUV f. dial. 1. Matérial yaktan yaki bérer avıruvdan son, yahşıruv, eybetlenüv, retlenüv.

Çistaruv, saflanuv.

Töş. yun. k. arulav.

ARULAV f. dial. Çistartuv, saflav, paklev.

ARULIK i. dial. Çistalık, paklék.

ARU-TALUV f. Bik nık aruv hem yonçuv.

ARHAR i. Kırgıy tav sarıgı.

ARHAR-MÉRİNOS i. biol. Kazahstanda ürçétéle torgan in. néçke yonlı sarık tokımı.

ARÇA i. bot. Artış.

ARÇAN i. bot. Bik vak yafraklı hem alsu şemehe çeçek ata torgan mengé yeşél tebenek kuak üsémlék.

ARÇİ i. étn. Kıznı kiyev yortına ozata baruvçı irlé-hatınlı kéşéler yaki kızlar.

Arçi atnası — kilén töşérüv atnası (gadette ceygé urıp-cıyuv éşleré aldınnan bula).

ARÇİLAV f. étn. Kıznı kiyev yortına arçi bulıp ozata baru.

ARÇİLIK i. Arçi buluv helé.

ARÇUV f. 1. Çup, pıçrak p. b. ş. nerselerden çis-tartuv, arındıruv.

véké katlamın, tışçasın alıp taşlav, çistartuv.

Nindi de bulsa urınnı doşmannan azat itüv, doşmannı kuvuv..

kuç. soyl. Urlav, talav.

ARÇILUV f. 1. Töş. yun. k. arçuv (1—3 meg.).

2. kuç. Arınuv, kotıluv.

ARŞIN i. Métr sistéması kértélgenge kadergé ozınlık ülçev béremlégé, 71 sm. ga tigéz.

ARŞINLI s. 1. söyl. Arşın bélen ülçene torgan. 2. Bér arşın ozınlıgındagı. // Küpmédér arşış ozınlıgında, küpmédér arşınnan torgan.

ARYAK i. Karşı yak, argı yak.

ARI rev. 1. Nindi de bulsa bér urınnan çitkerek,yıragrak.

Artık, kübrek.

s. meg. Karşı, tégé, argı, aryak.

beyl. funk. söyl. Çıgış kiléşé formasındagı kürsetüv almaşlıkları bélen kilép, «son» megnesén bire.

ARI-BİRÉ rev. 1. Arlı-birlé, arı da biré.

Tégéley-bolay.

Nindi de bulsa éş-helnéñ urının konkrétlaştırmıy gına söylegende kullanıla: kaya da bulsa, anda-monda, bérer kayda (kaya).

ARI-BİRÉLÉK i. C»iréne citkérmiçe éşlegen éş turında.

ARIGAYUV f. söyl. k. arıklanuv, yabıgu.

ARIK I s. söyl. Yabık.

ARIK II i. \. Buadan artık sunı agızuv yaki tégérmen çarıgın eylendérérge su ciberüv öçén éşlengen açılmalı-yabılmalı ulak sıman korılma.

2. Sugaruv kanalı.

ARIKLANUV f. Yabıgu.

ARIKLIK i. Arık buluv, yabık buluv.

ARIK-TORIK s Bik yabık, çandır.

ARILUV f. z-sız. Hel bétüv, hel kitüv turında.

ARINDIRUV f. Kotkaruv, azat itüv.

ARINUV f. 1. Kotıluv, azat buluv.

2. Çistarınuv.

ARISLAN i. 1. Meçésımannar sémyalıgınnan kıska yonlı (ata arıslannar — küpérép torgan yomşak yallı), bik zur gevdelé imézüvçéyırtkıç hayvan.

2. kuç. Zur hem kéçlé, batır kéşége karata eytéle.

ARITUV f. Yökl. yun. k. aruv I. Yalıktıruv, helden taydıruv.

ARIŞ i. 1. Orlıgın onga eylendérép kara ikmek psşérüvge kite torgan başaklı üsémlék.

AS I i. 1. Nerseden do bulsa tüben urın; kirésé:ös.

Bérer nersenéñ éçé.

Nersenéñ de bulsa tiresé.

Yatkan yaki utırgan urın.

Ayak kiyéménéñ cirge basıp yöriy torgan öléşé.

beyl. funk. yun. kiléş form, astına. 1) éş-helnéñ prédmétnıy askı yagına yünelgenlégén béldérüv öçén kullanıla. 2) bérer nersenéñ hereket sférasın, kém de bulsa yulıkkan şartlarnı béldérüv öçén kullanıla.

bdyl. funk. çıg. kiléş form, astınnan. 1) éş-hel, hereket askı yagınnan, tübengé öléşénnen başkarılgan prédmétnı, urınnı béldérüv öçén kullanıla. 2) kémnéñ yaki nersenéñ de bulsa karamagınnan azat itélgen, kotkarılgan bérer hel-torışnı béldérüv öçén kullanıla.

8. bdyl. funk. u.-vak. kiléş form, astında. 1) askı yagında kémdér yaki nersedér bulgan yeise bérer éş-hel başkarılgan prédmétnı, urınnı béldérüv öçén kullanıla. 2) kémné yaki nersené de bulsa üz teesiréne duçar ite torgan prédmétnı, kürénéşné, koralnı béldérüv öçén kullanıla. 3) kémdér-nersedér tap bulgan yaki bérev nerse de bulsa başkargan vakıttagı hel-torışnı béldérüv öçén kullanıla.

AS II i. zool. Susarlar sémyalıgınnan kıymmetlé méh bire torgan kéçérek kéne cenlék; rusçası: gornostay.

AS III i. hava sugışlarında üzénén batırlıgı hem ostalıgı bélen tanılgan oçuvçı-istrébitél.

ASA i. 1. Kindér sukkanda retler kıyıklanıp kitmesén öçén kıstırıla torgan c,ép.

2. Tukıma sukkanda cén kıstırıp éşlene torgan bizek.

ASALAV f. Asa kıstıruv, asalap suguv.

ASABA i. 1. tar. Cirlé halık, tép halık.

Ata yagınnan bulgan barlık ir tugannar.

dial. Nigéz iyesé, tép nigézde kalırga tiyéş kéşé, varis; // Ata-ananı karavçı ir bala.

ASALI s. Asa kıstırılgan.

ASAT s. söyl. Ansat, cinél.

ASATLANUV f. söyl. Ansatlanuv, cinéleyüv.

ASATLIK i. söyl. Ansatlık, ciñéllék, ansat buluv, cinél buluv.

ASKI s. As yaktagı, astagı; kirésé: véké, yugarıgı.

ASKhŞIK i. söyl. Kırda aş péşérgende, çey kaynatkanda çilekné, çeynékné ut östéne élép (asıp) kuyuv öçén kullanıla torgan tayak, kolga.

ASLAM: aslamga saluv — tüliysé burıç urınına vakıtlıça eybérné birép toru.

ASLAMÇI i. Térlé tovarlarnı yörép satuvçı, kırık tartmaçı.

ASLAMÇILIK i. Aslamçı hézmeté.

ASLIK i. 1. Nersenén de bulsa astına kuyıla torgan eybér; rusçası: podstavka.

söyl. Astar.

éti. Élékké zamanda öyné çıra bélen yaktırtkanda çıra astına kuyıla torgan eybér.

ASLI-ÖSLÉ s. İké katlı, bérsé östéne ikénçésé urnaşkan.

ASMA s. 1. k. asılmalı. 2. fiz. isk. Yugarıdan tübenge taba töşérélgen, vértikal.

ASMALI s. k. asılmalı.

ASRAMA: asramaga aluv — k. asravga aluv.

ASRAV I i. isk. Öy éşlerén başkaruvçı hézmetçé hatın-kız.

ASRAV II f. 1. Karap, terbiyelep, üstérép, ürçétép totuv (mal, koş-kort turında).

söyl. isk. Matérial yaktan teemin itép toru.

kuç. Saklap totuv.

kuç. Nindi de bulsa hisler, uylar turında: saklav, küñélde, yörekte buluv.

ASRAVLIK i. Asrav buluv.

ASRAVÇILIK: mal (hayvan) asravçılık — avıl hucalıgında éşçenléknén bér téré.

ASTAR i. 1. Kiyémnéñ tışı bélen éçé arasına salıngan matériya (marlya, kindér h. b. ş.).

2. Nersené de bulsa nıgıtuv, bérkétüv öçén askı yakka kuyıla torgan eybér.

ASTARLAV f; Astar kuyuv, astar saluv»

ASTARLI s, Astar (1 meg.) bélen tégélgen.

ASTARLI K i. 1. Astar öçén mahsus matériya. // Astar kuyuv öçén citerlék eybér.

2. kuç. Yeşérén nigéz, çıganak.

ASTIRTIN rev. Yeşértén, sizdérmiçe géne, sizdérmeske tırışıp.

ASUV f. 1. Nersené de bulsa tüben taba salındırıp beylep, tagıp, élép kuyuv yaki bérer nersege bérkétüv.

2. Ülém cezasıñıñ bér ısuvlı (kéşéné, muyınına élmeklé bav kidérép, tüben taba salındırıp kuyuv).

ASU-KİSUV f. Küplep ütérüv, kıruv, ülém cezasına duçar itüv.

ASILMA 1. s. k. asılmalı. 2. i. Çuk.

ASILMALI s. Asıp kuyıla torgan, asma.

ASILUV f. 1. Töş. yun. k. asu. 2. dial. k. asılınuv (3—4 meg.).

ASILINUV f. 1. Tüben taba salınuv.

Üzéñnen yugarı bérer nersege totınıp, gevdené tüben taba salındırıp toru.

Uluv maksatı bélen üz muyınına bav saluv.

kuç. Bérer kéşége barıp sarıluv. koçaklav; yalьь nıp tagıluv.

kuç. Asılıngan kébék bulıp kürénüv.

AT I i. 1. Kéşéler yörtüv hem yök taşuv öçén faydalanıla torgan yort hayvanı, éré törlék.

sport. At başlı şahmat figur ası.

sport. Yuan bürenené kün bélen tışlap, dürt ayakka nıgıtılgan gimnastika caylanması; rusçası: kon.

AT II i. söyl. İsém.

ATA i. 1. Gailade: balaları bulgan ir kéşé; éti.

Narsege de bulsa başlap nigéz saluvçı.

Ölken buvın, élgeré buvın.

s. meg. Hayvannar dönyasında: ir cénésénnen bulgan.

s. meg. söyl. Bik, üte, ataklı.

ATA-ANA şıy. i. Ata bélen ana. ATA(SIZ)-ANASIZ s. Yetim, ükséz.

ATA-BABA i. Borıngılar, ölken buvın kéşélaré.

ATAY i. söyl. Éti, ata.

ATAK: atak çıguv söyl.— k. atı çıguv.

ATAKA i. Gaskeriyéd doşmanga karşı kéçlé omtılışlı hécümé.

ATAKAY i. 1. Ataga yaratıp yaki yalınıp eytéle torgan mörecegat süzé.

söyl. Ölken yeştegé ir kéşége mörecegat süzé.

ıml. funk. söyl. Kisekten bulgan bér éşke gaceplengende yaki kurıkkanda eytéle.

ATAKALAV f. hécüm itüv, hécüm yasav.

ATAKLI s. Nindi de bulsa ölkede kin tanılgan, kürénéklé, dan kazangan.

ATALANDIRUV f. Yvkl. yun. k. atalanuv.

ATALANUV f. bot. Sérke küzenegé bélen

kükey küzeneknéñ üz ar a kuşıluvı, sérkelenüv.

ATALGI i. dial. 1. Işkı.

Çapkı, tepké.

Tegermeç yasaganda bükennéñ éçén boravlap ala torgam zur borav.

ATALMA i. isk. Atama.

ATALUV f. 1. Töş. yun. k. atav I (1 meg.). İsémlenüv, yörtélüv.

2. Bagışlanuv.

ATALI-ANALI 1. s. Atası hem anası bulgan.

2. rev. Ata bélen ana bérgelep.

ATALI-BALALI rev. Ata bélen bala bérgelep.

ATA LIK i. 1. Ata buluv.

2. Nesél öçén kaldırılgan, ir cénésénnen bulgan koş-kort yaki hayvan.

3. bot. Çeçeklerde sérke küzenegé. ATALI-KIZLI rev. Ata bélen kız bérgelep.

ATALI-ULLI rev. Ata bélen ul bérgelep.

ATAMA i. 1. Prédmét, kürénéş h. b. ş. isémé.

2. Términ.

ATAMAN i. 1. Borıngıda: iréklé kazak drucinalarıñıñ saylap kuyılgan citekçésé.

Révolyutsiyage kader kazak gaskerlerénde yaki avıllarında törlé herbi, administrativ éşlerné hem poliñiye éşlerén başkaruv öçén bilgélenép yaki saylanıp kuyılgan naçalnik, başlık.

Yulbasarlar şaykasının başlıgı.

söyl. kuç. Nersené de bulsa oyıştırıp, başlap yörüvçé ,başlık.

kuç. iron. Sugış çukmarı, kanéçkéç.

ATAMANLIK i. 1. Ataman vazifası.

2. Ataman buluv.

ATAN i. Péçken doya.

AT-ARBA i. At hem arba-çanadan gıybaret tartuv kéçé, transport.

AT-AT: at-at uynav — balalarñıñ bérsén bav bélen yaki itegénnen at itép totıp, şulay uk çıbıkka atlanıp yögérüvden gıybaret uyınnarı.

ATAV I f. 1. Kémge yaki nersege de bulsa isém birüv, isém kuşu, atama birüv.

2. rev. meg. atap. Nersené de bulsa bérer kéşége mahsus bilgélep, bagışlap, haslap.

ATAV II i. isk. k. utrav:

ATAVLI s. Bilgélengen, bilgélep kuyılgan, kémgedér atalgan, haslangan, isémlengen.

ATBAGAR i. At karavçı.

ATKAZANUV f. 1. Dan kazanuv, danga iréşü

2. s. meg. atkazangan. Bik zur hézmet kürsetken, hörmetke layık.

ATKARUV f. dial. Irgıtuv, taşlav. // Kaya da bulsa urnaştıruv, ciberüv, ozatuv, olaktıruv.

ATKI i, Kuzna, aşık uyınnarında kuzna yaki şakmaklarga tébep ırgıtuv öçén kullanıla torgan tayak; şemey.

ATKIY i. söyl. 1. k. at kuzgalagı; atlık.

2. Zur şemey, atkı.

ATKIÇ s. 1. Ata torgan.

2. k. atkı.

ATLAGIÇ, ATLAVIÇ i. Gébé péşkegé.

ATLAM i. söyl, Adım, // Tégü maşinası énesé bélen matériya östénde bér atlatkan ara, tégü maşinası énesénéñ adımı.

ATLAMA I i. Bérkétkéç (şnék hem kapka kébék eybérlerde).

ATLAMA II i. Sarafan, yubka kébék kiyémnerné totıp toruv öçén cilka aşa ütkerélgen tasma.

ATLANDIRUV f. 1. Atka atlanırga yardam itüv, atka utırtuv.

Üz östéñe méngérép utırtuv, cilkeñe, arkana küterüv.

rev. meg. atlandırıp. Bérsé östéne bérsén arkılı kitérép.

ATLANMAY i. Ak may.

ATLANUV I f. 1. Bérer nersenéñ östéne ménép, ayaklarnı iké yakka salındırıp utıruv.

2. kuç. Kémnén de bulsa irégéne huca buluv, irégén bétérüv.

ATLANUV II f. Kayt. yun. k. atlav .

ATLANUV III f. Töş. yun. k. atlav I (1, 2 meg).

ATLATUV f. Yökl. yun. k. atlav .

ATLAV I f. !. Ayaklar bélen adımnar yasav, adımlav.

2. Baruv, kitüv.

ATLAV II: may atlav — may yazuv.

ATLI I s. 1. Atı bar, atı bulgan.

At cigélgen.

At kéçé yardeménde éşli torgan.

ATLI II s. söyl. 1. İsémlé. 2. beyl. funk. söyl. Sıman, kébék.

ATLIGUV f. söyl. 1. Bérer éş başkarırga, kaya da bulsa barırga yarsuv, dertlenüv, aşkınuv.

2. Taşlanuv, ırgıluv, tomırılıp çabuv.

3.rev. meg. atlıgıp. Tüzémsézlenép, aşkınıp. ATLIK I s. 1. Bératsatıp alırlık.2. Bér atka citerlék (meselen, azık).

ATLIK II i. soyl. At kuzgalagınıñ çeçekleré kipkennen son. hasil bula torgan orlıgı.

ATLI-TUNLI s. Hellé, urta hollé.

ATMÉNER i. sir. Atka atlangap kéşé, caydak.

AT-TUAR cıy. i. At hem cigüvge yaraklı başka hayvannar.

AT-TUN cıy. i. Mal-tuvar; baylık.

ATTIRUV f. .1. Yékl.yun.k. atuv (1—3 meg.).

mahé. Cir astındagı néft torbaga berép kérsén öçén, torbanın, sténaların éçten tiştérüv.

kuç. Kéç bélen berdérép, çitke, öske ırgıtuv.

ATUV f. 1. Kulda bulgan eybérné ırgıtuv, taşlav. // Bérer eybérné, igtibarsız gına, kiskén hereket yasap ırgıtuv, taşlav. // Kémnéñ de bulsa östéne bérer nerse ırgıtuv, // Kémné de bulsa kéç bélen küterép alıp çitke taşlav yaki yıgıp saluv.

Mıltık, avtomat p. b. ş. korallardan yedre, pulya, tup, snaryad kébék nerseler ciberüv. // Atuv koralınnan faydalana bélüv. // Atuv koralıñıñ kéçé turında.

Aulav maksatı bélen koraldan atıp ütérüv. // Atıp ceza birüv.

kuç. Koraldan atkan kébék özék-özék hem kéçlé tavışlar çıgaru.

kuç. Éçké kéç bélen berép, taşıp çıguv, yugarıga urgu. // Nindi de bulsa éçké énérgiya, kéç bélen çitke çéyüv, ırgıtuv (béké, kırşav kébék nerse turında).

kuç. gadi s. Sorap aluv. // kuç. söyl. Aulav, üzéne karatuv.

kuç. söyl. Bik kızuv söylev turında.

yard. f. funk. Figılnén tizlék-kinetlék hem temamlanuv derecelerén yasıy.

ATÇABAR i. Atlı heberçé, heber yörtüvçé.

ATÇI i. At karavçı.

ATILUV f. 1. Töş. yun. k. atuv (1—3, 5 meg.).

Kayt. yun. k. atuv (3 meg.).

Taşıp berép çıguv, urgılıp çıguv.

Bik aşıgıp kaya da bulsa yünelüv, taşlanuv. // kuç. Kémge de bulsa sarıluv öçén omtıluv, taşlanuv.

Atılıp çıguv — küz yeşé, su p. b. ş. nerselernéñ kinet berép çıguvı turında.

ATILIP-BERÉLÉP, ATILA-BERÉLE rev. Bik aşıgıp, kabalanıp.

ATINUV f. 1. Térlé yakka sélkénüv, tirbelüv.