Добавил:
Upload Опубликованный материал нарушает ваши авторские права? Сообщите нам.
Вуз: Предмет: Файл:
0004-(11)Tatarca buyuk sozluk(kiril)-13.911KB.doc
Скачиваний:
10
Добавлен:
01.03.2025
Размер:
14 Мб
Скачать
☆

2. Aşar-aşamas utıruv, ez-mez kapkalav.

ÇÉMÇÜ f. k. çémçénüv (1 meg.).

ÇÉPÉK s. dial. Çépi, çépilengen (küzler turın-da). II küç. Kéçkéne, yaktılıknı bik az ütkere torgan (terezeler turında).

ÇÉPÉLDETÜV f. söyl. Bér açuv, bér yomu (kısılıbrak hem yomılıbrak torgan küzlerné).

ÇÉPÉLT: çépélt küz(ler) — tuktavsız bér açılıp, bér yomılıp torgan küz(ler).

ÇÉPÉLT-ÇÉPÉLT obr. iyer. Küzlerné bér açıp, I bér yomgan vakıtta barlıkka kilgen xereketné béldére.

ÇÉPÉLÇÉ: çépélçé küz(ler) — k. çépélt küz(ler).

ÇÉPÉR(É) s. isk. dial. k. çıpır.

ÇÉPÉR-ÇÉPÉR avaz iyer. Kaybér xayvannar sunı, sétné h. b. ş. cinélçe çıpırdatıp éçkende barlıkka kilgen tavışnı béldére.

ÇÉPİ: çépi küz(ler) — 1) yomılıbrak hem kızarıp torgan naçar kürüçé küz(ler). 2) küç. söyl. şundıy küzlé kéşé. // Çépi küzlé — küzleré yarım yomık, kızarıp torgan.

ÇÉPİLENÜV f. Naçar küre torganga eylenüv, bozıluv (küzler turında).

ÇÉP-ÇÉP, ÇÉP-ÇÉP-ÇÉP I ı. k. çip-çip II.

ÇÉP-ÇÉP II avaz iyer. İrénnerné çapıldatkanda, télné yalaganda h. b. ş. oçraklarda barlıkka kile torgan tavışnı béldére.

ÇÉP-Çİ s. Art. der. k. çi I.

ÇÉR avaz iyer. k. çér-çér.

Çér itüv — yılarga yeki kıçkırırga gına torgan kéşé turında eytéle.

ÇÉRÉK s. 1. Çérép bozılgan yeki çérép tarkalgan. II i. meg. Avıruvdan bozılgan yeki çérép tarkalgan neréz; çérép tarkaluvdan barlıkka kilgen kaldık. II i. meg. Çérégen agaçnıñ bér kiyézgé.

2. küç. Bozık, éçké yaktan tarkalgan. || Nigézlé bulmagan, gakılga nigézlenmegen; zararlı.. II Kaysı da bulsa bér yaktan naçar

yeki bozık.

ÇÉRÉKLÉK i. 1. Çérék buluv, çérégen buluv.

2. küç. Éçké yaktan tarkalgan buluv; bozık buluv.

ÇÉRÉK-ÇARIK cıy. i. Çérégen agaç kiyézkleré.

ÇÉRÉLDEVÉK I i. zool. Çıpçıklar otryadınnan ciren-kéren töstegé, büréklé, zur bulmagan urman koşı; rusçası: sviristél.

ÇÉRÉLDEVÉK II s. 1. Çéréldegen tavışlar çıga-ruçı, çér-çér kilüvçé.

2. Çeréldevék, çeréldep torgan, açı néçke (tavış turında).

ÇÉRÉLDETÜV f. 1. Yökl. yün. k. çéréldev. 2. söyl. Sızgırtuv, çér-çér kitérüv.

ÇÉRÉLDEV f. 1. Üzéne bértörlé özék-özék avazlar çıgarıp kıçkıruv (kaybér koşlar, çikértkeler h. b. turında).

2. Eçé tavış bélen söylev.

ÇÉRÉM i. Yarım yokı xelé.

Çérém itüv — yarım yokı xelénde buluv; yoklar-yoklamas xelde buluv, bik az gına cinélçe yoklap aluv.

ÇÉRÉME i. Tufraknın çérép tarkalgan üsémlék hem xayvan kaldıklarınnan gıybaret sostav öléşé. // Tufrak yeki torf bélen çérégen tirés katnaştırıp yasalgan organik aşlama; çérégen tirés. II s. meg. Şundıy katnaşmadan gıybaret.

ÇÉRÉPİ'ÑA i. Ñéménttan yeki yandırılgan balçıktan ulak sıman buylı itép yasalgan plitka yeki plastinkadan gıybaret tübe yabuv matérialı.

ÇÉRÉTKÉÇ s. Çérüv barlıkka kitére torgan, ' çéréte torgan. Çérétkéç baktériyeler.

ÇÉRÉTÜV f. 1. Nersenéñ de bulsa çérüvéne yulTkuyuv; çérékke eylendérüv.

Avır şartlarda yeşep, éşlep, ukıgGyeki^başka éşler bélen şögıllenép bérer egzaga zarar kitérüv.

küç. Avır, gazaplı şartlarda totuv; şundıy şartlarda totıp helaketke kitérüv.

küç. Küñél télemegen şartlarda uzdıruv, buşka érem itüv (meselen, gomérné).

küç. Bik katı xurlav, gaybetén satuv.

ÇÉRİK-ÇÉRİK avaz iyer. 1. Çıpçık hem kaybér şundıy başka koşlarnın tavışın béldére.