97. Лейкопоэзді тежейтін заттар (қатерлі ісіктерге қарсы заттар).

Молграмостим аз дэрсжеде эозинофилдердіц пролифсрациясын ынталандырады және эритропоэзді реттеуде эритропоэтиннің кофакторы болып табылады.

Оны катерлі ісікті химиотераииялык смдеуге байланысты лейкопоэз тежелгенде, миелодиспластикалыксиіідромда, апластикалыкаиемняда, ор түрлі инфекциялармен шакырылган лейкопенияда, сүйек кемігін алмастырып салғанда, ЖИТС-ын кешенді емдеуде колданады. Көк тамырғаенгізеді.

Жанама әсерлері болуы мүмкін: локсу, кұсу, анорексия. диарея, гипертермия, теріде бөртпелер жэне баска аллергиялық реакциялар, бұлшық ет-каңканын ауыруы жэне т.с.с.

Адамның рекомбинантты гранулоцитарлык к о л о н и я ы іі т а л а н д ы р у ш ы ф а к т о р ы (С-С8Ғ) алынған. Препарат ф илграстим (нейпоген) деген атпеи белгілі. Ол гликопротсин болып табылады. Моноциттерде, фибробласттарда жэне эндотслий жасушаларымен түзіледі. Гранулоциттердің ізашарларының пролифсрациясын, дифференцировкасын және жетілген гранулоциттсрдің (нейтрофилдердің) белсенділігін (хемотаксистік жэие фагоцитарлык) ы нтал ан дырады.

Филграстимді колдануга көрсетулер молграмостим үшін айтылгандай. Прспаратты тері астына жпііе кок тамырга еигізсді.

Жанама әсерлері сирек байкалады. "Сүйек" ауыруы, кейде аллергиялык реакциялар, бауырдың кызметінің бұзылуы, дизурия болуы мүмкін.

Лейкопоэзді тежейтін заттарды лейкозда және лимфогранулематозда (32 тарауды кара) колданады.

98. Антисептика және дезинфекция туралы түсінік. Антисептикалық және дезинфекциялайтын заттарға қойылатын талаптар. Жіктелуі.

Микробтарға карсы касиеттері бар дәрілік заттарды екі топка бөледі. Бірінші топқа микробтарға қарсы таңдамалы әсері жоқ препараггар кіреді. Олар көптеген микроорганиэмдерге жоятын әсер көрсетеді. Оларға антисептиктер² жэне дезинфекциялаушы³ заттар жатады.

Антисептиктер әдетге сырткы жабын тіндерге (теріге, шырышты кабаткд) қолданылады. Жеке антисептиктерді асқазан-ішекжәне зэр шыгару жолдарында орналасқан микрооргаыизмдерге эсер ету үшін кслданады. Олар концентрациясына байланысты бактерицидтік немесе бактериостатикалыкэсер корсетеді.

Дезинфекциялаушы заттар медициналық құрал-жабдықгарды, аппаратгарды, бөлмелерді, ыдыстарды, наукастыңбөлінділерін залалсыздандыру үшін пайдаланылады. Әсері тез дамиды. Олар әдетте бактерицидтік концентрацияда тағайындапады және инфекция таралуының алдын алу үшін қолдаиылады.

Антисептиктер мен дезинфекциялаушы заттардың арасында кенеттен шектеу жүргізу мүмкін емес, себебі көптеген заттарды белгілі концентрацияда антисептик ретінде, ал жоғаргыда - дезинфекциялаушы максатымен қолданылады.

Антисептиктер және дезинфекциялаушы заттар микроорганизмдерге, қарапайымдылар мен санырауқулактарга карсы эсерлерінің спектрі кен және жасырын (латенттік) кезеңі кыска, олардың белсенділігі биологиялык субстраттардың катысуымен де өте жогары болуы керек. Препараттар химиялық тұракты жэне олардың өндірісі мен кұны қол жетерлік болуы тиіс.

Тіндерге жергілікті теріс әсерлерінің (мысалы тітіркендіргіш) болмауы, оларды қолданылған жерден аз сіңуі, аллергиялык эсер көрсетпеуі жэне уыттылыгы төмен болуы антисептиктерге қойылатын маңызды талаптар болып табылады.

Дезинфекциялаушы заттар өңделетін кұралдарды (тусін өзгертпеуі, металдар коррозиясын және т.б.) закымдамауы тиіс. Олардын жагымсыз иістері болмаганы дұрыс.

Әртүрлі антисептиктер мен дезинфекциялаушы заттардың әсер механизмі бірдей емес, олар белоктың денатурациясына, плазматикалык мембрана өткізгіштігінін бұзылуына, микроорганизмдердін өмір сүруіне қажетті ферменттердінтежелуінебайланысты болуы мүмкін.

Химиялык құрылымы бойынша қарастырылатын препараттар келесі топтарға жатады.

Цетергенттер Церигель

Нитрофуран туындылары Фурацилин

Фенол топтары және оның туындылары Таза фенол Резорцин , Қайыңның карамайы (деготь) Боягыштар

Бриллиант жасылы Метилен көгі Этакридин лактаты

Құрамында гаяогені бар қосылыстар

Хлоргексидин Хлорамин Б Йодтың спиртгі ерггіндісі

Металл қосылыстары

Сынап дихлориді Сынаптың сары тотыгы

Күміс нитраты Мыс нитраты

Мырыш тотығы Мырыш супьфаты

Тотықтыргыштар

Сутегі асқын тотыгының ерітіндісі Калий перманганаты Альдегидтер жзне спирттер Формальдегид ерітіндісі Әтил спирті Қышқыадар мен сілтілер Бор қышқылы Аммиак ерітіндісі