- •Мазмұны
- •1. Персоналды басқарудың теориясы мен әдістемесі
- •1.1Персоналды басқарудың мәні
- •1.2 Персоналды басқарудың негізгі түсініктері
- •Құралдар
- •Сурет 1.1 Персоналды басқару жүйесі
- •1.3 Персоналды басқарудың даму этаптары
- •Кесте 1.4 Қазіргі және болашақ ұйымдардың салыстырмалы сипаттамасы
- •Кесте 1.3 Германиядағы персоналды басқарудың даму этаптарының ерекшеліктері
- •1.4 Персоналды басқарудың өзектілігі
- •1.5 Персоналды басқаруды дамытудың қазіргі бағыттары
- •Кәсіпорын қызметінің мақсаттары
- •Негізгі бағдары Сурет 1.2 Персоналды басқарудың бағдарлануы
- •Сурет 1.3 Құзыреттілікті бөлу
- •2.Персонал қызметі және онын жүмыс істеуіне қойылатын негізгі талаптар
- •2.1 Персонал құрылымы
- •2.2 Персонал потенциалы мен кадрлық потенциал түсінігі
- •2.3 Персоналды басқару қызметінің кадрлық потенциалы
- •Кесте 2.2 Мемлекеттер бойынша ұйымдағы кадр бөлімше жұмыскерлерінің пайызы
- •2.4 Персонал қызметі мен өндірістік міндеттердің ара-қатынасы
- •Кесте 2.3 Өндірістік тапсырмалар мен персоналды басқару тапсырмаларының арасындағы қарым-қатынас
- •2.5 Кәсіпорын мен еңбек қатынастары жағдайының шартты факторлары мен өмір сүруі
- •3.Ұйымның кадрлық саясаты
- •Кадрлық саясаттың мәні, мақсаты және түрлері
- •Кадр саясатын қалыптастыру және жоспарлау
- •2 Цехтін бастығы
- •2 Цехтін бастығының орынбасары
- •1 Цехтін ауыспалы шебері
- •Сурет 3.1 Менеджер мансабы
- •3.3 Персоналдың стратегиялық дамуын қамтамасыз ету
- •Сурет 3.2 Персоналдың даму стратегиясының құрылымы
- •4. Ұйым персоналын басқару стратегиясы
- •4.1 Персоналды стратегиялық басқарудың факторлары
- •Сурет 4.1 Персоналды инновациялық басқарудың стратегиялық факторлары
- •Кадр саясатының стратегиясы
- •4.3 Қызметкерлердің іскерлік белсенділігі
- •Сурет 4.3 Менеджмент категориясы жүйесіндегі мақсаттардың орны
- •5. Персоналды жоспарлау
- •5.1 Кадрлық жоспарлаудың негізгі сатылары, кезеңдері
- •5.2 Персоналды қаржыландыруды жоспарлау: кадр құрамының сақталуы, оларды қамқорлыққа алу, біліктілігін арттыру
- •Кесте 5.1 Персоналдың даму тапсырысы мен мақсатының құрылымы
- •5.3 Персоналдың даму жүйесі мен кезектілігі
- •Персонал маркетингі
- •Персонал маркетингінің ролі мен маңыздылығы
- •6.2 Басқару персоналына талап ету және мансаптық өсу динамикасы
- •Сурет 6.2 Ұйым мақсаттары мен орындаушыларға деген талаптың өзара байланысы
- •Сурет 6.3 Бағалардың полярлік профилі
- •Кесте 6.1 Неміс, американдық және тмд елдері кәсіпкерлері үшін сапалар тобы мәнінің айырмашылығы
- •Кесте 6.3 Басшылар мен менеджерлер арасындағы келісім-шарттың бұзылу себептері
- •Кесте 6.4 Менеджерлердің конкурсында жеңілуінің негізгі себептері
- •Кесте 6.5 Цех басшысының профессиограммасы
- •Кесте 6.6 Кәсіпорын шеберлерінің сапалық құрылымына мысалы
- •Кесте 6.7 а.Файоль шкаласы
- •Кесте 6.9 Жетекші сапасының құрылымы (а.Файоль бойынша)
- •Сурет 6.4 Менеджердің талап ету эволюциясы
- •7.Ұйымдағы персоналды басқару технологиясы
- •7.1 Кадрларды жинақтау, іріктеу техникасы, әдістері және әсер етуші факторлар
- •Сурет 7.1 Менеджмент категориясы жүйесіндегі кадрлық реттеудің техникасы
- •Сурет 7.2 Маман таңдау жүйесі
- •Сурет 7.4 Персонал жинақтау әдістерінің жүйесі
- •7.2 Персонал таңдаудағы қойылатын талаптар
- •7.3 Адамға бағдарлану (ориентация) және оның жұмыс жағдайы
- •Сурет 7.5 Персоналды басқару мақсатының иерархиясы
- •7.4 Персоналды басқару және ұйымның өмір сүруі
- •Сурет 7.6 Менеджмент жүиесіндегі персонал
- •8. Жұмысқа қабылдау және босату технологиясы және еңбек шарттары
- •8.1 Жұмысқа қабылдау және босату технологиясы
- •8.2 Еңбекті ұйымдастыру оның тиімділігін жоғарылату ретінде
- •8.3 Әкімшілік пен кәсіподақтардың арасындағы байланысты қамтамасыз ету
- •9.Ұйым персоналдарынын енбегінін нәтижесін бағалау
- •9.1 Қызметкерлерді еңбек нәтижелері бойынша бағалау
- •Сурет 9.1 Мамандардың еңбектерін бағалаудың бағыттары
- •9.2Еңбекті бағалау және еңбекақы төлеу байланыстығы
- •9.3 Кадрларды аттестациялау және оның өткізу жолдары
- •10.Персоналды оқыту
- •10.1 Персоналды оқытужәне оқыту процестерінің әдістері
- •10.2 Кадрларды дайындаудың жапондық жүйесінің ерекшеліктері
- •11.Персоналдын іскерлік мансабын баскару
- •11.1 Менеджер мансабының түсінігі және бағыттары
- •2 Цехтін бастығы
- •2 Цехтін бастығының орынбасары
- •1 Цехтін ауыспалы шебері
- •Сурет 11.1 Менеджер мансабы
- •11.2 Менеджер мансабын жоспарлау негіздері
- •Кесте 11.1 Жеке тұлғалар ресурстарының портфелі
- •Cурет 11.2 Мансапқа бағытталған индивидуалдық бағыттар
- •Cурет 11.3 Жеке тұлғалар ресурстарының портфелі
- •Cурет 11.4 Өндірістік немесе тұлғалық даму концепциясы ретіндегі мансапты жоспарлау
- •Kесте 11.2 Мансап фазаларының байланысы және өмірлік циклі
- •Cурет 11.5 Персоналды басқару бойынша шешімдер жүйесіндегі мансапты жоспарлау
- •Сурет 11.7 Мансапты жоспарлау моделі
- •. Кадрлық резервті басқару
- •Кадрлық резервтің мәні, қалыптастыру тәртібі және қойылатын талаптар
- •12.2 Басқару персоналының резервін жоспарлау және дайындау
- •Кесте 12.1 Резервке енгізу критерилері
- •Сурет 12.1 Цех жетекшілері резервін қалыптастыру көздері
- •Кесте 12.2 Резервке үміткерлер мен олардың эксперттерінің тізімі
- •13.1 Жұмыскерлерді мотивациялаудың түсінігі және маңыздылығы
- •Кесте 12.3 Маман және бағалаушылардың тізімі
- •13. Персоналды мотивациялау
- •13.2 Кәсіпорынның ынталандыру саясатын қолдануы
- •13.3Басқарудың экономикалық әдістері – мотивацияның құралы ретінде
- •14.Жұмысшылардың енбегі өтемінің жүйесі
- •14.1 Жұмысшыларды бағалаудың түсінігі мен міндеттері
- •14.2 Персоналды бағалаудың әдістері
- •Кесте 14.1 Персоналды зерттеу мақсаты мен әдістердің өзара байланысы
- •Кесте 14.2Қызметкерлер және олардың жұмыстарын бағалау қатынасы
- •14.3Еңбек ақының мәні,сипаттамасы және мемлекеттің реттеуші функциясы
- •14.4 Кәсіпорында еңбек ақының құрамы мен құрылымы және оны ұйымдастыру
- •15. Персоналды басқару тиімділігін бағалау
- •15.1 Жұмыс күшіне кететін шығындар және олардың сипаттамасы
- •Сурет 15.1 Кәсіпорынның жұмыс күшіне кететін шығынның сыныптамасы
- •15.2 Персоналды басқару тиімділігін бағалау
- •15.3 Персоналды басқару сапасын бағалаудың негізгі әдістері
- •Сурет 15.2 Өнім көлемінде жұмыс күші шығындары бірлігінің еңбекшығындары бірлігіне есептегенде тәуелділігі
- •15.4 Жұмыс күшіне қатысты шығындардың ақталуы
- •Әдебиеттер
- •Анафияева жибек, ерназарова анар каржаубаевна
- •Оқу құралы
3.3 Персоналдың стратегиялық дамуын қамтамасыз ету
Жалпы персонал менеджменті мен кадрлық саясат негізінде жатқан кәсіпорын стратегиясының және қағидаларының талғамымен қамтылған. Персонал дамуының стратегиялық маңыздылығын түсіну қызметкерлердің жеке ресурстары орталық стратегиялық ресурстарға айналғанда және бір уақытта ұйым шығындарының ең мәндісі болғанда жүзеге асады.
Кәсіпорынның жалпы стратегиясы арасынан дамудың өндірістік мақсаттары ағып шығады. Олар кәсіпорын техникалық озаттылыққа (БМВ) ұмтыла ма, әлде қаіпсіздікті («ВОЛЬВО») қалайды, осыны қамтиды.
Персоналдың дамуының негізгі өндірістік мақсаттары әлеуметтік зерттеу және еңбек ұжымдарының сипатын талдау нәтижесінде қалыптасады.
Артынша бұл мақсаттар стратегиялық мәнге ие болуы мүмкін, кейбір жергілікті және тактикалық мақсаттармен болғандай, өндіріс икемділігінқамту, жаңашылдықты тез қарқынмен енгізу, құрылғылардың уақытын азайту прцестері.
Персоналдың даму стратегиясының құрылымы 3.2 суретте көрсетілген.
Персоналдың даму стратегиясы үшін басшымен өңделген фирманың жалпы стартегиясы маңызды орын алады. Қазіргі фирмалар басқарудың демографиялық стиліне көшу мен топтық басқарудың дамуы үшін қызметкердің жеке дамуы мен персоналдың дамуын байланыстырады.
Персоналдың дамуы дәстүрлі түрде персонал менеджментінің негізі болып табылады, өнеркәсіптің әлеуметтік-экономикалық саясат, экономикалықсаясат аясында болатын оқу процесінің ұйымшылдығын көрсетеді. Персоналды дамыту мақсаты – қызметкерлердің жеке потенциалының өзгерісі, сонымен қатар ұйым бірлігін, яғни ұйымға (кәсіпорынға) кадрлық потенциалын нығайту процестері мен нәтижелері, барлық бақылаушы, жоспарлаушы, құрылғыларын қамтамасыз етеді.
Нәтиже ретіндегі білім процесс ретіндегі білімнен маңыздылығы төмен емес. Осындай жағдаймен персоналды дамыту жүйелік құрылымдықты қамтамасыз етеді. Персоналдың дамуы үш деңгейге бөлінеді.
жеке (біліктілікті көтеру, білім);
топтық;
ұйымдық.
Басқаша айтқанда,персоналды дамыту қызметкерлер мен ұжымның дамуы арқылы ұйымның дамуы да болып табылады, сонымен бірге кәсіпорынның мәдениеті мен стратегиясына қосылады, оның сыртқы ортасын қамтиды және ұжымдағы білім жүйесін дұрыстау басшылардың ұйымдастыру қабілетіне тәуелді.
Ұйым
стратегиясы
Ұйым
жетістігі
Персоналды
басқару стратегиясы
Персоналды
басқару стратегисы
Барлық
персонал
Ұйымның
дамуы
Топтың
дамуы
Бөлімдердің
кадрлық потенциалы
Жеке
тұлға
Жеке
даму
Сурет 3.2 Персоналдың даму стратегиясының құрылымы
Бұл суретте көрсетілген құрылым персоналдың стратегиялық дамуының негізгі шешуші факторы болып табылады.
Оқуды ұйымдастыру үшін істің нақты жағдайын анықтау, олардың даму перспективасын белгілеу, оның жүргізілуін ұйымдастыру және бақылауды қамтамасыз ету керек.
Басқаша айтқанда, білімнің классикалық технологиясын ағымдағы жұмыс пен стратегиялық жоспарға енгізу қажет.
Бақылау сұрақтары:
Менеджер мансабы дегеніміз не?
Карьера бағыттарын атаңыз?
Карьера позициялары дегеніміз не?
Мансапқа жету жолдарының мүмкін ұсыныстары?
Мансаптың бастапқы жағдайын анықтайтын типтік жағдайлар факторлары?
Мансапты жоспарлау моделі қоршаған орта жағдайында қандай болады?
