11.Персоналдын іскерлік мансабын баскару

11.1 Менеджер мансабының түсінігі және бағыттары

Менеджер мансабының (карьера) түсінігі және бағыттары адамның болашаққа көзқарасы жұмысымен тығыз байланысты. Сондықтан карьераны индивидуалды жоспарлау аса қажет. Карьера тек үзіліссіз иерархиялық деңгейде жоғары жылжу емес.

Әр басқарушының карьерасы уникалды және әр уақытта ұзақ мерзімді жетістіктерге жоспарланбайды. Ең маңыздысы «қажетті атқа ие болу керек». Сонымен қатар карьераны жоспарлау қажет. Қазіргі кездегі ұйымдардың спецификасы оның сіздің жетістіктеріңізді өзінің шешуші фактор ретінде қызығуында. Осыған байланысты бұл ұйымның басқарушылары сізбен немесе сіздің карьераңызды жоспарлайды. Бірақ мұндай жағдайда да карьераны индивидуалды жоспарлау актуальды болып қала береді .

Карьераны 3 бағытқа ажыратуға болады:

1. кәсіби;

2. ішкі ұйымдық;

3. ұйымдық.

Бірінші бағыт кәсіби даму және білім алу кезеңдерімен, жұмысқа қабылдаумен, кәсіби өсумен, біліктілікті жоғарылатумен сипатталады. Әрбір жұмысшы өз мамандығына сенімді болуы тиіс, мысалы: бухгалтер немесе инженер.

Екінші бағыт бір ұйым ішінде вертикальді немесе горизантальды жүзеге асырылуы мүмкін. Вертикальды қозғалыс қызмет бойынша карьера түсінігімен жиі сәйкес келеді. Ал горизантальды орналастыру ротацияны білдіреді. Мұндай жағдайда карьера сол ұйымның мәртебесінің өзгеруінен, сонымен бірге қамтылған қызметтегі іс-әрекеттер аясы көбейеді. Ұйым ішінде ерекше, орталықтандырылған жылжу болады. Мұндай карьера ұйымның бірінші тұлғаларына қол жеткізумен, яғни жоғары билікке қозғалумен түсіндіріледі. Мысалы, басшы сізді өте ерте уақытта формальды емес кездесуге немесе жиналысқа шақырып, формальды емес кездесуге ақпараттар көзімен таныстырады, ал бұл билікке қол жеткізуге мүмкіндік береді.

Үшінші бағыт жұмыс орнын өзгерту жолымен қызметке жылжуды білдіреді. Бұл Жапонияда таралған өмірлік жұмысқа жалдану принципіне қарсы келетін карьераны жоспарлау болып табылады. Берілген бағыт өтпелі экономика және экономикалық дағдарыс жағдайына сәйкес келеді,бірақ өзіне сенімді, меншігі жоқ менеджерлерге тән. Барлық жағдайларда карьераны индивидуалдық жоспарлау кәсіби және еңбектік позициядағы индивидуалды жетістіктерге жетуге бағытталған өзіндік іс-әрекеттерді дайындау, сонымен бірге тәртіп, өзін-өзі ұстауға байланысты болып табылады. Егер менеджерде тек бір ұйыммен шектелмеген карьера жоспары және өзіне сенімді болса, онда бұл жұмыс орнын жоғалтып алу қорқынышын төмендетеді, яғни жұмыстан шығару қаупін азайтады. Мысалы: өз фирмаңның мүшесі бола отырып, бірақ жоғары басқарушы болмай-ақ менеджер карьерасын жасауға болады. Менеджер карьерасы деп қамтылатын қызметтердің жалғастығын айтамыз. Ол 11.1 суретте көрсетілген.

Қаржылық директор

Қаржылық-экономикалық бөлімінің директоры