Кесте 12.1 Резервке енгізу критерилері

Резерв түрі	Критерилер	Резервті құру критерилерінің көрсеткіштері
Потенциалды	Әлеуметтік- демографиялық талаптар	Білім деңгейі, практикалық жұмыс пен адамдармен жұмыс тәжірибесі, жасы (жеке іс құжаттары бойынша).
Бастапқы	Басқарушылық қасиет	Резервке кандидаттың жеке және кәсіби қасиеттерінің эксперті бағалануы.
Ақырғы	Жұмыс нәтижесі	Өндірістік іс-әрекеттің соңғы нәтижесі (қойылған мақсаттарды орындауына байланысты).

Потенциалды резервтің мөлшері бастапқы резерв мөлшерінен әлдеқайда көбірек болуы керек. Резервтің сапасы неғұрлым жоғары болса, соғұрлым ол мобилді болады және бір түрден екінші түрге өткізудің ықтималдығын туғызады.

Бастапқы резерв - бұл басшылық лауазымға тағайындалуға ықтималды басқаларына қарағанда жоғары потенциалды резерв жұмыскерлері. Оның құрамы кандидаттардың басшылық қасиетін салыстырмалы бағалау арқасында белгілі болады.

Ақырғы резервті құру критерийлеріне ең көп мөлшерде жауап беретін қызметкерлер ғана кіргізіледі. Үміткерлердің өздерін жетілдіру стимулын тудыру үшін резервтің мөлшері қажетті басқарушы кадрлардың мөлшерінен жоғары болуы керек. Тәжірибеде сұрыпталған үміткерлердің санымен ықтимал бос орын қатынасы 2:1-ден аспайды. Резерв қажетті бөлімшеде жұмыс істемеген кандидаттардан құралуы мүмкін.

Біз қызметке кадрлар резервін дайындаудағы дифференциациялау керек, резервті құру критерийлерінің дұрыс емес мағыналығын көрсетеді. Потециалды резерв критерилерінің көрсеткіштеріне (жасы, білімі, еңбек өтілі, басқаруға талпыныс және т.б.) қарай жылжытуының мүмкіндігін көрсетеді және келесі позицияға сәйкес келтіреді: «әрі қарай жылжытуға мүмкіндігі бар». Бастапқы резерв критерийлерінің көрсеткіштері (басқарушылық қасиет) бірнеше үміткерлердің қасиеттерін салыстырмалы бағалау негізінде кандидаттардың әрі қарай көтерілуіне дайындығын көрсетеді. Мұндай бағалау ең ықтимал кандидаттарды айқындауға мүмкіндік бермейді және бұл өлшемге жауап беретін барлық жұмысшылар жоғарлауға дайын.

Бағалау критериі іскерлік сапа әдісі бойынша маңызды дәрежеде субьект болып табылады, бірақ ол онымен жұмыс істеуді, жоспарлауды және түпкі қорды қалыптастыру негізін білдіреді.

Атқарылған жұмыстың нәтижесі түпкі қорды қалыптастыру критерилері болып табылады. Қорды таңдаудың түпкі шешімін еңбек ұжымының келісімі бойынша жетекші қабылдайды. Осылайша, цех басшысы түпкі қор таңдауынан өз орынбасарларын сала басшысы етіп тағайындайды.

Таңдауды жасаған адам резервке жауапты болып табылады. Қорды алдын-ала қалыптастыруға еңбек ұжымы белсенді түрде қатынасады, оның өкілдері кандидаттардың іскерлік қабілеттерін сараптаушылар түрінде қатысады. Бағалаудың сапасына байланысты кандидаттардың орындары келесі түрде белгіленеді:

Кандидат берілген сапа бойынша негізгі қызметте.

Берілген сапа бойынша қозғалысқа дайын.

Ары қарай жылжытуға мүмкіндігі бар.

Талаптарды қанағаттандырады, бірақ резерв есебіне енгізілмейді.

Берілген сапа бойынша талаптарды қанағаттандырмайды.

Әрі қарай әр сапаға және әр кандидатқа орын сомасы есептеледі. Кімде аз орын сомасы болса, соған ұнамды баға беріледі.

Қорды қалыптастыру критерилерін қолданған кезде келесі артықшылықтарды есепке алған жөн:

Басқару қызметтерінде ерекшеліктер болады.

Критерийге кандидаттардың бұрынғы басқару тәжірибелері енгізілген, бірақ төменгі звено жетекшілігіне кандидаттардың мұндай тәжірибесі болмауы да мүмкін.

Олардың іскерлік сапасын бағалау үшін кандидаттар таңдау сарапшылар құрамының мәселесі бар.

Төмендегі жетекшілер резервті қалыптастырудың қайнар көзі болып табылады. Сонымен қатар, басқару аппаратының қызметкерлері де жатады. Келіспеушілік туған жағдайда ішкі көздер артықтау көрінеді. Сонымен қатар, өз ұжымының алға ұстар кандидаттары үлкен беделді болып саналады.

Резервке кандидаттардың сапасын сараптау бағасының ерекшеліктері. Критерий негізінде сайланған кандидаттың басқару шешімін қандай дәрежеде шешу керектігі жатыр. Өткен табыстар - басқару қызметінің болашақта табысты болуының кепілі болып табылады. Іскерлік сапаның сараптық бағасы резервке кандидаттардың болашақта жоғары қызмет иелерінің болуының болжамы болып табылады. Ол болашақта болуы мүмкін қатерлер мен басқару шешімін жақсартуға бағытталған.

Сырқы көздер Ішкі көздер

Басшының орынбасарлары, және бюролардың басшылары

Цехтін бастығы

Учаскелердің және бюролардың басшылары