Cурет 11.4 Өндірістік немесе тұлғалық даму концепциясы ретіндегі мансапты жоспарлау

Бірігіп жұмыс жасау үрдісі мақсаттарды формалдау мен оны келісумен шектелмейді. Ол жоспар шаралары үшін жауапкершілік, сонымен қатар жалпы мақсатқа жетуге бағытталған бірге жұмыс жасауға апарады. Персоналдың дамуына оның қызметі мен оған кететін жұмыс уақыты үлкен әсер етеді.

Жеке мансапты жоспарлағанда жоспарлау горизонты анықталады. Ол мансаптың қызметтік, функционалдық және басқару деңгейіндегі талаптармен байланысты.

Мансапты жоспарлауда жетістікті қамтамасыз етеді:

- жұмыстың нәтижелік қағидасы;

- алға жылжудың мүмкіндіктерін нақты талдау;

- өндірістік иерархия бойынша бір немесе одан да көп жылға, ал қысқа мерзімде 2-3 жылға жоспарлау;

- бос орын қызметтерге қол жететін ашық механизмдер;

- жеке тұлғалар ресурстарының «портфелін» меңгеру.

Мансапты жоспарлау өте қиын, сондықтан әр жоспарланған қызметтің бірнеше жолдары болуы мүмкін. Қызметкердің мансабын жоспарлаудың оң нәтижесі келесі шараларды орындауда ғана береді:

• қызметке біліктілік сәйкестігінің объективтік бағасы;

• жеке даму мақсаттарына қызметті жоспарлау сәйкес келсе;

• өзгерген жағдайда ескере отырып, жоспарлаудың үздіксіздігі;

• өмірлік жол мен мансап фазалары арасындағы өзара байланыс

(11.2 кесте).

Kесте 11.2 Мансап фазаларының байланысы және өмірлік циклі

Мансаптың жас көрсеткіш фазалары	Өмірлік жолы
	Еңбек әрекеті	Әлеуметтік сфера	Биопсихологиялық сфера
Ерте (17-30)	Кәсіптік жол таңдау; Оқу; Қызметке кірісу	Жастық шақ; Жанұя; Жолдастар	Өмірлік стильдің дамуы; кәсіптік бағыттардың дамуы
Орта (30-45)	Көп жақты бағытталуы; Жоғарғы қайтарылым; Тұрақты нәтижелілік;	Өсіп келе жатқан балалар; Ата-анаға, жанұяға жауапкершілік; Жаңа достар;	Арман мен шынайылық арасындағы айырмашылықты түсіну; Компромистерді іздеу;
Кемелденген (45-60)	Тұрақты нәтижелілік; Өмірлік қабілетінің дағдарысы	Достардың өлімі; Қоғамдық қамқорлық	Өмірлік жолды ойластыру

Көбіне қызметкерлердің мансабын басшылары жоспарлайды. Мансапты жоспарлау мен онымен фирмалық стильде жұмыстың енгізілгенін көрсетеді. (11.5 сурет).

Шешімдер

Стратегиялық деңгей

Мансапты жоспарлау:

міндеттер,

білім,

біліктілікті жоғарылату құрылымы

Критерилар

Адресат

Кәсіпорының саясаты мен мәдениеті

Жобалық тобы

Иерархиялық және қызметтік анықталған тобы

Оперативті-тактикалық деңгей

Өзіндік потенциалын дамытуына арналған нақты шаралар

Жұмыскерлердің біліктілігі

Техникалық критерийлер

Бөлек қызметкер-лер