3.3. Сурет. Сυ / с20 қатынасының температураға тәуелділігі.
1 Және 2 - құрғақ және ылғал оқшаулағыш
Сыналатын жабдықтың бұл тәсілінің кемшілігігінің мәні, оны сынайтын жабдықтың қызу қажет ететіндігінде.
«Сиымдылық - жиілік» тәсілі. Оқшаулағыштың жұтылу және ығысу сиымдылық-тары шамаларының қатынасы оның ылғалдану дәрежелеріне тәуелді. Құрғақ оқшаула-ғышта ығысу сиымдылығымен сипатталатын электронды поляризация, ал ылғал оқшау-лағышта - дипольды поляризация (судың дипольды молекулалары есебінен жұтылу сиымдылығы күшейеді) басым болады. Осы сиымдылықтардың абсолют мәндері ток жиілігінен түрлі тәуелділікте болады (3.4. сурет).
С
Сылғ.
Сқұр.
f2
f
f1
3.4. Сурет. Құрғақ және ылғал оқшаулағыштардың сиымдылықтарының өзгеру графигі.
Құрғақ оқшаулағыштың Сқұр сиымдылығы іс жүзінде жиілікке тәуелді емес, себебі онда поляризация қас қағым сәтте өтеді, ал ылғал оқшаулағыштың Сылғ. сиымдылығы жиілік артқан кезде төмендейді. Бұл төменгі жиілікте судың дипольды молекулалары өрістің соңынан ілесіп (бұрылып) үлгеруімен және Сылғ. үлкен мәнге ие болуымен түсін-діріледі. Жиілік үлкен мәнге жеткенде, молекулалар өз инерттілігі әсерінен өрістің соңынан ілесіп үлгермейді. Жұтылу сиымдылығы төмендейді, және оның мәні тек қана электронды поляризация тудыратын сиымдылыққа жуықтайды. Сондықтан жиілік әсе-рінен болатын сиымдылық өзгерісінің дәрежесі көмегімен оқшаулағыштың ылғалдылы-ғын анықтауға болады.
37.
Ылғалдануды алдын-ала анықтаудың мәні f1 және f2 (f2 > f1) жиілік кезінде сиымды-лықты өлшеуде және Сf1 /Сf2 қатынасын анықтауда болып табылады. Негізінен f1= 2,
f2 = 50 Гц – ке тең деп алады және сәйкесінше С2 мен С50 мәндерін өлшейді. Егер (С2/ С50 ) < 1,2 болса, онда оқшаулағыш құрғақ, егер (С2/ С50 ) ≥ 1,2 болса, онда – ылғалдан-ған. Алдын-ала анықтаудың мұндай тәсілін оқшаулағыштың ылғалдығын бақылайтын құралдың көмегімен жүргізеді.
Оқшаулағыштың жай-күйін С2/ С50 қатынасы бойынша мына формуламен есептейді:
С2/ С50 = С2 - С50 / С50 +1 (3.3)
Алынған мәндерді трансформатор оқшаулағыштарының жай-күйін бақылау бойынша Нұсқамада, электр қондырғыларының құрылысы және техника қауіпсіздігі ережелерінде келтірілген межелермен салыстырады.
«Сиымдылық - уақыт» тәсілі алдымен сыналатын нысанның сиымдылығын жасап, ал содан кейін оның екі еселенген разрядталуын жүзеге асырумен сипатталады: жылдам – бірден зарядталу аяқталған соң және баяу – бір секундтан кейін. ΔС жалпы сиымды-лықтың жұтқыш құрғақ оқшаулағыш есебінен өсуі елеусіз болады, яғни ΔСқұр. = (0,02 .... 0,08)С, ал ылғал оқшаулағыш есебінен – ΔСылғ. ≥ 0,1С.
Қарастырылған тәсілдермен оқшаулағыштарды сынау кезінде ПКВ – 7, ПКВ – 8 құ-ралдарын қолданады. Бұл құралдар, сонымен қатар жөндеу және құрастыру процес-стерінде май толтырылған және толтырылмаған трансформаторлардың оқшаулағышта-рының ылғалдылығын анықтау үшін де қолданылады.
Жөндеу кезінде орамдары бар өзекшелері ыдыстан шығарылып тасталған трансфор-маторлар үшін С және ΔС мәндерін анықтайды. Оқшаулағыштың жай-күйін ΔС/ С қа-тынасын қолданыстағы межелермен салыстыра отырып бағалайды.
Сызықтыеместік коэффициент тәсілі. «В» санаттағы көпқабатты құрғақ оқшаула-ғышта поляризация елеулі, сондықтан бұл жағдайда сиымдылықты тәсілдер қолданыл-майды.Электр машиналарының мұндай оқшаулағыштарын сынау кезінде ылғалдану дәрежесінің өлшемі ретінде вольт – амперлік сипаттама, яғни шығын тогының сынақ кезіндегі берілген кернеуге тәуелділігі алынады:
Ішығ. = f (U) (3.4)
Сипаттама құрғақ оқшаулағыш үшін сызықтық , ал ылғал оқшаулағыш үшін – сызық-тыемес тәуелділікте болады, себебі ол берілген түзетілген кернеудің үлкен мәнімен бай-ланысқан.
Ылғалданған оқшаулағышта иондану кернеудің белгілі бір мәнінде басталады, және ылғалдылықтың көрсеткіші ретінде сызықтыеместік коэффициенті есептеледі.
Кс.ем. = R0,5Uқал. / RUтах ≤ 2, (3.5)
Ішығ.,
мкА
4000
-
3200
2400
1
1600
800
2
0
3
6
9
12
Uсын., В