- •1.2. Курсты оқып - үйренудің пәні мен әдістері.
- •1.3. Электр қондырғыларын орынды пайдаланудың міндеттері мен шарттары.
- •1.1. Кесте. Пайдалану мақсаттары мен тапсырмаларын жіктеу.
- •1.4. Электр қондырғыларының пайдаланушылық қасиеттері.
- •1.1. Сурет. Электр жабдықтарының пайдаланушылық қасиеттерінің топтамасы.
- •1.2. Сурет. Қозғалтқыштардың пәк-нің сипаттамалары.
- •Техникалық пайдаланудың негіздері.
- •1.6. Өндірістік өнеркәсіптердің энергошаруашылықтарының жабдықтарына қызмет көрсету және жөндеу жүйесі.
- •Электр энергиясының көрсеткіштері мен сапасының межелері.
- •1.7.1. Жиіліктің ауытқуы.
- •1.7.2. Кернеудің ауытқуы.
- •Кернеу өзгерісінің қарқыны.
- •1.7.4. Кернеудің синусоидасыздығы.
- •1.2. Кесте. Синусоидалықтың бұрмалану коэффициентінің мәндері.
- •1.7.5. Кернеудің симметриясыздығы.
- •Бақылау сұрақтары.
- •2 Тарау. Сенімділік теориясының элементтері.
- •2.1. Сенімділік теориясының негізгі түсініктері мен анықтамалары.
- •2.1. Кесте. Электрлік бұйымдардың құрылымдық сенімділігінің көрсеткіштері.
- •2.2. Электротехникалық құрылғылардың сенімділік көрсеткіштері.
- •Торт ═ ∑ ti / n0 (2.3)
- •Тоқтап қалудың пайда болуының себептері мен заңдылықтары.
- •Тоқтап қалу себептері
- •2.1. Сурет. Тоқтап қалулардың себептерінің жіктеуі.
- •2.2. Сурет. Электротехникалық құрылғының жұмыс кезеңіндегі тоқтап қалулардың қарқындылығының қисығы.
- •Пайдалану шарттарының сенімділікке әсері.
- •2.4.1. Қорщаған орта жағдайының электр құрылғыларының жұмысына әсері.
- •2.4.2. Электр қондырғыларын қолдану шарттарының оның жұмысына әсері.
- •2.2. Кесте. Қоршаған орта жағдайының электр қондырғылардың, материалдар мен кабель бұйымдарының сақталуына әсері.
- •2.4.3. Энергияның сапа көрсеткішінің (эск) электр қондырғысының жұмысына әсері.
- •2.4.4. Электр жабдықтарына қызмет көрсету жағдайларының электр қондырғыларының сенімді жұмысына әсері.
- •Бақылау сұрақтары
- •3 Тарау Электр жабдықтарының техникалық алдын – ала анықтаулары.
- •3.1. Негізгі түсініктер мен анықтамалар.
- •3.2. Сынау түрлері.
- •3.3. Оқшаулағыштарды зерттеу арқылы анықтау.
- •3.1. Сурет. Оқшаулағышты алмастыру сұлбасы (а) және ол арқылы өтетін токтардың диаграммасы (б).
- •3.2. Сурет. Құрғақ және ылғал оқшаулағыштардың толық тогы мен кедергісінің өзгеру графигі.
- •3.3. Сурет. Сυ / с20 қатынасының температураға тәуелділігі.
- •1 Және 2 - құрғақ және ылғал оқшаулағыш
- •3.4. Сурет. Құрғақ және ылғал оқшаулағыштардың сиымдылықтарының өзгеру графигі.
- •3.5. Сурет. Ішығ. Шығын тогының берілген кернеуге тәуелділігі (электр қозғалтқыш 6 кВ кернеуге есептелген) 1 және 2 ылғал және құрғақ оқшаулағыштар үшін.
- •3.6.Сурет. Кернеу әсеріндегі диэлектриктегі электр токтарының векторлық диаграммасы.
- •3.4. Профилактикалық сынаулар.
- •3.1 Кесте. Электр қондырғыларының оқшаулағыштарының кедергілеріне профилактика-лық өлшеулер жүргізудің мерзімдері мен межелері.
- •3.5. Оқшаулағыштың кедергісін өлшеу кезінде температураны есепке алу.
- •3.2 Кесте.
- •3.6. Түйіспелерді алдын – ала анықтау.
- •3.7. Оқшаулағыштың кедергісін өлшеу нәтижелері бойынша жабдықтардың техникалық жай-күйіне болжау жасау.
- •3.3. Кесте. Оқшаулағыш кедергісін өлшеудің нәтижелері
- •Бақылау сұрақтары
- •4 Тарау Электр қондырғыларын орынды таңдау мен қолдану негіздері.
- •4.1. Жалпы мағлұматтар.
- •4.2. Техникалық сипаттамалары бойынша таңдау.
- •4.3. Экономикалық белгілері бойынша таңдау.
- •4.4. Қорғаныс құрылғыларын таңдау.
- •4.1. Сурет. Электр қозғалтқыштардың апаттық режим кезіндегі негізгі қызметтік байланыстары.
- •4.1 Кесте.
- •4.5. Электр қондырғыларының жұмыс режимдерін оңтайландыру.
- •4.6. Электр қондырғыларының жүктелу қабілеті.
- •Бақылау сұрақтары
- •5.1. Cурет. Желінің аспалы оқшаулағыштары бар тіреулердегі аралығы.
- •5.1.1. Аспалы желілердің өткізгіштері.
- •Өткізгіштерді белгілеу үшін түрінің жанында қалыпты көлденең қимасының ау-
- •5.1.2. Аспалы желілердің оқшаулағыштары.
- •5.2. Cурет. Аспалы оқшаулағыштардың гирляндалары: 1 – оқшаулағыш, 2 - өткізгішті
- •5.1.3. Аспалы желілердің тіреулері.
- •5.3. Cурет. Аспалы желілердің сұлбасы.
- •5.4. Cурет. Екі тізбекті желіге арналған аралық металл тіреу.
- •5.5. Cурет. Тіреулердегі өткігіштер мен арқансымдардың орналасулары:
- •5.6. Cурет. Өткізгіштерді транспозициялау сұлбасы: а, b,с – тораптың үш фазасы.
- •5.2. Аспалы желілерге қойылатын жалпы талаптар.
- •5.3. Аспалы желілерді пайдалануға қабылдау.
- •5.4. Аспалы электр беру желілеріне қызмет көрсету бойынша пайдалану іс – шаралары.
- •5.4.1. Аспалы электр берудің токтық жүктеме режимдерін сақтау.
- •5.4.2. Аспалы желілерді қарау.
- •5.4.3. Аспалы желілердегі өлшеулерді алдын – ала сынау.
- •5.1. Кесте. Пайдалану кезіндегі тіреулердің қауіпті қималарының рұқсат етілген беріктік қоры және тозу коэффициенті
- •5.2 . Кесте.
- •0,38 КВ аж-дің тіреулерінің негізгі детальдары үшін рұқсат етілген есепті және ең кіші диаметрлері.
- •5.6. Аспалы желілерде жұмыс істеген кездегі техника қауіпсіздігі.
- •Бақылау сұрақтары.
- •Кабельді желілерді пайдалану және жөндеу.
- •6.1. Жалпы мағлұматтар.
- •6.1.1. Кабельдердің конструкциялары.
- •6.1.2. Кернеуі 6 – 10 кВ – тық кабельдерді төсеу тәсілдері.
- •6.1. Кесте. Кернеуі 10 кВ-қа дейінгі кабельдер төселетін траншеялардың өлшемдері.
- •6.2. Кесте. Кабельдердің иілуінің ішкі қисықтығының рұқсат етілетін ең төменгі радиустары.
- •6.3. Кесте. Кабельді желінің әр 1 км-індегі жалғағыш муфталардың рұқсат етілген саны.
- •6.3. Сурет. Кабельдерді арналарға төсеу.
- •6.5. Сурет. Темірбетон панельдерден жасалған блоктар:
- •6.6. Сурет. Кабельдік эстакадалар: а). Жеке тіреуге оратылған біржақты өтпелі; б). Екі жақты; 1 – жылжымайтын күннен қорғағыш панельдер; 2 – алынбалы күннен қорғағыш панельдер; 3 – кабель сөрелері.
- •6 А 2 .7. Сурет. Кабельдік галерея: а). Біржақты; б). Екіжақты; 1 – кабель сөрелері; 2 – күн-нен қорғағыш панельдер.
- •6.4. Кесте. Пайдалану барысында механикалық әсерлер мен керуші жүктемелердің жоқ ке-зіндегі қағаз, пластмасса және резина оқшаулағышы бар күштік кабельдердің қолданылу аумағы.
- •6.2. Кабельді желіні пайдалануға қабылдау.
- •6.5. Кесте. Кабельді желіні пайдалануға өткізу кезіндегі берілетін құжаттардың тізімі мен мазмұны.
- •6.3. Кабельді желілерге қызмет көрсету бойынша пайдаланудың іс – шаралары.
- •6.3.1. Токтық және жылулық режимдерді сақтау.
- •6.7. Кесте. Ауаның температурасын есепке алу үшін қолданылатын түзету коэффициенттері.
- •6.6. Кесте. Жердің температурасын есепке алу үшін қолданылатын түзету коэффициенттері.
- •6.8. Кесте. Жерде құбырдың ішінде және құбырсыз қатар жатқан кабельдер үшін түзету коэффициенттері.
- •6.9. Кесте. Орташа тәуліктік температураға есептегендегі түзету коэффициенті.
- •6.10. Кесте. Кернеуі 10 кВ – қа дейінгі кабельдердің рұқсат етілген асыра жүктелулері.
- •6.3.2. Кабельді желілерді қарау.
- •6.3.3. Адасқан токтар, оларды өлшеу және кабельдерді коррозиядан қорғау.
- •6.3.4. Алдын – ала сынаулар.
- •6.4. Кабельді желілердің зақымданған жерлерін анықтау.
- •2 Мксек
- •6.12. Сурет. Кабельдің зақымданған орнын ілмекті тәсілмен анықтаудың сұлбасы.
- •6.13. Сурет. Біртекті желідегі зарядталған кабельді тесіп өткен кездегі тербелмелі процесстің кернеуі.
- •6.14 Сурет. Өткізгіші үзілген кабельдердің зақымдану түрлері:
- •6.5. Кабель оқшаулағышының зақымданған орнын күйдіру.
- •6.11. Кесте. Кабельдерді кұйдірудің кезеңдері.
- •6.6. Кабельді желілерді жөндеу.
- •Бақылау сұрақтары.
- •Күш беретін трансформаторларды пайдалану.
- •Жалпы мағлұматтар.
- •7.1 Кесте. Трансформаторларды салқындату түрлерінің шартты белгілері.
- •7.2 Күш беретін трансформаторларды пайдаланудың жалпы талаптары.
- •7.3 Трансформаторларды пайдалануға қабылдау.
- •Трансформаторларды құрғатпай пайдалану үшін қосу шарттары.
- •7.2 Кесте. Диэлектрлік tgδ шығындардың рұқсат етілген мәндері.
- •7.3 Кесте. Сиымдылықтардың с2 / с 50 қатынасының рұқсат етілген мәндері.
- •Кесте. Май ішіндегі орамдардың оқшаулағыштарының бірминуттық r60 кедергілерінің рұқсат етілген ең төменгі мәндері.
- •7.5 Трансформаторларды құрғату.
- •7.5 Кесте. Коэффициентті анықтау.
- •7.2. Cурет. Трансформаторды нольдік реттегі токпен құрғату сұлбасы.
- •7.3. Cурет. Трансформаторды бірфазалы қысқа тұйықтаумен құрғату.
- •7.6 Трансформаторлардың жүктелу қабілеті.
- •7.6 Кесте. Трансформаторлардың рұқсат етілген апаттық асыра жүктелулері.
- •7.7 Трансформаторларға техникалық қызмет көрсету.
- •Пайдалану ережелері ( тпе ), басшылыққа алынатын техникалық материалдар,
- •7.8 Трансформатор майы.
- •7.8.1 Трансформатор майының сипаттамалары.
- •7.8.2 Трансформатор майын пайдалану.
- •7.8.3. Майды тазалау, құрғату және қалпына келтіру.
- •7.9. Күш беретін трансформаторларды сынақтан өткізу және жөндеу жұмыстарын орындау кезіндегі техника қауіпсіздігі
- •Бақылау сұрақтары.
- •Кернеуі 1000 в – тан жоғары тарату құрылғыларын пайдалану және жөндеу.
- •8.1. Жалпы мағлұматтар.
- •8.2. Негізгі электр қондырғыларын пайдалану.
- •Тарату құрылғыларын қарау.
- •8.4. Техникалық қызмет көрсету.
- •8.5. Тарату құрылғыларының жабдықтарын ағымдық жөндеу.
- •8.6. Жабдықтарды алдын – ала сынау.
- •8.1 Кесте. Сынау кернеулерінің межелері
- •8.7. Тарату құрылғыларын пайдалану және жөндеу кезіндегі техника қауіпсіздігі.
- •Бақылау сұрақтары.
- •4. Ток жүретін бөліктер мен түйіспелі қосылыстарды күтіп, қадағалаудың ерекшеліктері
- •Электроқозғалтқыштарды пайдалану.
- •9.1. Жалпы мағлұматтар.
- •Қозғалтқыш типтерін белгілеудің мысалдары:
- •9.1 Кесте. Электр машиналарының орамдарының шықпаларының белгіленулері.
- •9.2. Электр қозғалтқыштарын пайдалануға қабылдау.
- •9.3. Электр қозғалтқыштардың пайдалану сенімділігін қамтамасыз ету.
- •9.4. Электр қозғалтқыштарға техникалық қызмет көрсету.
- •9.5. Ағымдық жөндеу.
- •9.6. Электр машиналарының оқшаулағыштарын құрғату тәсілдері.
- •9.7. Электр машиналарын пайдалану кезіндегі техника қауіпсіздігі.
- •Электр қозғалтқыштары.
- •Бақылау сұрақтары.
- •Әдебиеттер тізімі
- •Мазмұны
- •І бөлім. Электр қондырғыларын пайдалану теориясының негіздері
- •Іі бөлім. Электр қондырғыларын техникалық пайдалану
9.1 Кесте. Электр машиналарының орамдарының шықпаларының белгіленулері.
Орамдар түрлері және жалғау сұлбасы. |
Шықпалар саны |
Шықпалардың аттары |
Шықпалардың белгіленулері |
|
басы |
соңы |
|||
1 |
2 |
3 |
4 |
5 |
Үш фазалы машиналар: статордың орамы, ашық сұлба |
6 |
Фазалар: бірінші екінші үшінші |
С1 С2 С3 |
С4 С5 С6 |
«жұлдызша » |
3 немесе 4 |
бірінші екінші үшінші нольдік нүкте |
С1 С2 С3 |
0 |
«үшбұрыш » |
3 |
Қысқыштар: бірінші екінші үшінші |
С1 С2 С3 |
|
Синхронды машиналардың индук- торларының қоздыру орамдары |
|
|
И1 |
И2 |
Үш фазалы асинхронды қозғалтқыш-тардың роторларының орамдары |
3 немесе 4 |
Фазалар: бірінші екінші үшінші нольдік нүкте |
Р1 Р2 Р3 |
0 |
9.2. Электр қозғалтқыштарын пайдалануға қабылдау.
Электр қондырғыларының құрылысы Ережесі (ПУЭ) мен МЕММСТ 183-74 және 11677-85 –ке сәйкес, электр машиналары монтаждалған соң немесе күрделі жөндеуден өткен соң қабылдау-тапсыру сынақтарына ұшырайды және төмендегілерден өтеді:
- сыртқы байқау;
- орамдарды жалғау сұлбаларын тексеру;
- орамдардың тұрақты токқа кедергісі өлшенеді;
- оқшаулағыштарының кедергілері өлшенеді;
- өнеркәсіптік жиіліктегі жоғарылатылған кернеумен орамдарының оқшаулағыштары-ның электрлік беріктігі сыналады;
- электр қозғалтқышын сынау мақсатымен қосу;
- электр қозғалтқышының жұмысын бос жүріс кезінде және жүктемемен тексеру.
Қосу-реттеу жұмыстарының бәрі аяқталған соң, сынақ нәтижелері бойынша хаттама толтырылады және электр қозғалтқышын ұзақ мерзімді пайдалануға жарамды екендігі туралы қорытынды береді.
- Сырттай қарау. Сырттай қарау кезінде мыналар тексеріледі:
140.
- электр қозғалтқыштың төлқұжатындағы мәліметтердің механизмнің жобасы мен қоз-
ғалтқыштың жұмыстық орнындағы қоршаған орта шарттарымен сәйкес келуі;
- корпусында, шықпалар қорабында, салқындату желдеткішінде механикалық бұзылым-дардың жоқ екендігі;
- жеткізу өткізгіштерінде бұзылымдардың жоқ екендігі (оқшаулағыштың зақымдануы, оқшаулағыш астындағы жасырын үзіктер мен сынықтар);
- білікті қолмен айналдыру мүмкіндігі, тұтылып қалу мен тежелудің жоқ екендігі; ро-тордың айналуының білікке орнатылған детальға әсері немесе оның қозғалтқыштың желдеткішінің маңына жете алмауы тексеріледі. Егер қозғалтқыштың роторы айналмаса, онда механизмді ажыратып тастау керек, себебі кінәрат содан болуы мүмкін. Егер қозғалтқыштың механизмнен ажыратылған роторы айналмаса, онда бұл оның сынала-нып қалғанын білдіреді. Сыналанып қалу қозғалтқыш құлаған кезде, аңғырттықпен тиеу немесе түсіру кезінде, статор мен ротор арасындағы ауалық саңылауды тот басқанда, шамадан тыс ылғалдану жағдайында сақтау нәтижесінде, подшипниктерді тот басқанда, нашар майланған және ылғалдың бар кезінде болуы мүмкін. Ротор сыналанып қалған кезде қозғалтқыш бөлшектелініп, сыналанудың себептері анықталып, шеттетілуі керек;
- электр қозғалтқыштан жерсіндіру желісіне жалғанатын орынға дейінгі жерсіндіргіш өткізгіштердің бар болуы.
- Орамдарды жалғау сұлбасын тексеру. Қозғалтқыштардың көпшілігінің қысқыштар қорабында фазалық орамдардың басы мен соңына сәйкес келетін алты шықпа болады.
Қозғалтқыш статоры орамдары фазаларының шықпалары негізінен қысқыштар қора-бына орналастырылады. Мұндай орналасу төменгі қысқыштарды жалғағыштармен горизонталь қосқан кезде «жұлдызшамен» және қысқыштар жұбын вертикаль қосқан кезде «үшбұрыштап», статор орамдарын ың фазаларын жалғауға мүмкіндік береді.
Кейбір қозғалтқыштарда статор фазаларының орамдары «жұлдызшамен » жалғанған және қысқыштар қорабында тек қана С1,С2 және С3 шықпалары орналасқан.
Қозғалтқыштың фазалар орамдарының шықпаларының ұштарына әлсіз тартылып қа-луы мүмкін, гайкамен тартылатын түйреуіш кигізілетінін ескеру керек, сондықтан қоз-ғап көру арқылы шықпалардың ұштарының бекітілуін тексеру қажет. Осы ұштар әлсіз тартылған болса, онда жеткізу өткізгіштері мен жалғамаларды ажырату керек және қозғалтқыш орамдарының ұштарының шықпаларының бекіту гайкаларын тарту қажет.
- Орамдардың тұрақты тоқа кедергісін өлшеу. Ретке келтіру жұмыстары тәжірибе-сінде, тұрақты токқа кедергісін өлшеудің келесі тәсілдері қолданылады: амперметр – вольтметрдің; жекелеген және қосарланған көпірдің. Өлшеу үшін 0,5 – тен төмен емес сыныпты магнитоэлектрлік жүйенің электрөлшегіш құралдарын қолданады.
Барлық фазалардың басы мен соңының шықпалары бар көпфазалы орамдардың ке-дергілерін өлшеуді жекелеген фазалар бойынша жүргізу керек. Егер статор орамдары-ның фазалары «жұлдызшамен» жалғанса және нольдік нүктенің шықпасы болмаса, онда кедергіні өлшеу әрбір екі шықпаның (фазаның) арасында жүргізіледі.
- Оқшаулағыштың кедергісін өлшеу. Электр қондырғыларын пайдалану Ережесіне (ПУЭ) сәйкес, электр қозғалтқыштың оқшаулағышы кедергісінің шамасы межеленбейді, бірақ-та стандартта электр машиналарының оқшаулағыштарынң кедергілері машинаның қалыпты 1 В кернеуіне 1 кОм-нан кем болмауы керек екендігі көрсетіледі.
- Орамдардың оқшаулағыштарының электрлік беріктігін өнеркәсіптік жиіліктегі жоғарылатылған кернеумен сынау. Электр қозғалтқыштарын дайындаушы – заводта, сонымен қатар орамдарын қайта орауға байланысты күрделі жөндеуден өткен соң, өнер-кәсіптік жиілікпен қатаң түрде анықталған жоғарылатылған кернеу шамасымен сынау МЕМСТ 183- 74 межелері бойынша жүргізіледі. Монтаждау жұмыстарынан кейін, қабылдау-тапсыру сынақтары кезінде, электр жетектерінің сұлбасына кіретін 1000 В-қа дейінгі айнымалы ток электр қозғалтқыштарын бұл сынақтан, электр қондырғыларының құрылысы Ережесі (ПУЭ) межелері бойынша өткізу міндетті емес. Бұл орамдардың оқ-шаулағыштарының беріктілігінің едәуір қоры бар екендігімен түсіндіріледі және жаңа машиналарды жұмыстық кернеуге қосқанда оқшаулағыштарды тесіп өту іс жүзінде бол-майды. Жоғары кернеумен кернеуі 1000 В-қа дейінгі электр қозғалтқыштарын сынау,
тек қана дымқыл бөлмеде ұзақ сақтаған жағдайда немесе машинаны жинастыру кезінде
141.
ақталуы мүмкін
Бірақ электр қондырғыларының Ережесі талаптарына сәйкес, 1000 В-тан жоғары Uк және қуаты 1000 кВт-қа дейінгі электр қозғалтқыштар үшін статор орамдары Uсын = 1,6Uк + 0,8; ал Uк кернеуі 3300 В-қа дейінгі қуаты 1000 кВт-тан жоғары электр қозғалтқыштар үшін статор орамдары Uсын= 1,6Uк + 0,8 және Uккернеуі 6600 В-қа дейінгі - Uсын= 2Uк , ал Uк кернеуі 6600 В-тан жоғары - Uсын= 1,6Uк + 2,4 кернеу-лерімен сыналады. Синхронды электр қозғалтқыштың роторының орамдары қоздыру жүйесінің 8 Uк кернеуімен 1,2 рет, ал фазалық роторлы электр қозғалтқыштың роторы-ның орамдары - Uсын= 1000 В кернеумен сыналады.
Жоғарылатылған кернеумен сынауды алдыңғы сынаққа қосудан кейінгі, барлық мон-таждау және реттеу жұмыстары аяқталған соң орындайды.
Сынақты бастағанға дейін, машина орамдарының ылғалдануының көрсеткішінің ме-желерді қанағаттандыратындығына көз жеткізу керек.
Корпусқа және басқа екі жерсіндірілген орамдарға қатысты статордың әрбір орамда-рын сынауды, толық жинастырылған электр қозғалтқышта орындайды. Әрбір фазалар-дың жеке шыққан шықпалары жоқ электр қозғалтқыштарда, корпусқа қатысты барлық орамдарды сынауға рұқсат етіледі.
Электр қозғалтқыштарды сынау үшін, техника қауіпсіздігі Ережелерінің талаптарын қатаң түрде сақтай отырып, 6 – 2000 В аралығындағы сынау кернеуіне есептелген тасы-малданатын ИВК құрылғысын қолдануға болады.
- Қозғалтқышты тексеруге қосу. Электр қозғалтқышты 2 – 3 с-қа қосып, мыналарды тексереді:
- айналу бағытын;
- қозғалтқыштың айналатын бөлігінің және механизмнің қозғалатын және айналатын бө-ліктерінің жұмысын;
- қосу аппаратурасының әсерін.
Электрлік немесе механикалық бөліктегі кез келген бүлінімдердің белгілері байқалған болса, онда электр қозғалтқышты тоқтатып, бүлінімдерді жою керек.
Механизмнің айналымының қажетті бағыты арнайы стрелкамен көрсетіледі.Сонымен
қатар турбомашинаның (сорғылардың, желдеткіштердің және т.б.)жұмыстық дөңгелегі-нің айналуы дұрыс бағытталған кезде, оның қалақшалары айналу бағытына қатысты ке-рі қарай иілетіндігін естен шығармау керек.
Тасымалдаушы машиналардың (транспортерлар, шөмішті және шнекті көтергіштер және т.б.) қозғалтқыштарының айналу бағытының дұрыстығы оның жұмыстық органда-рының қозғалысымен анықталады.
Қозғалтқыштың айналу бағытын өзгерту үшін, қозғалтқышқа жеткізуші екі өткізгішті қысқыштардан ажыратып, олардың орындарын ауыстыру және қайта жалғау жеткілікті. Негізінде бұл қосу аппараттарының шықпаларында орындалады.
Қосу ұзақтығын арттыра отырып, қысқа мерзімді қосуды 2 – 3 рет қайталайды.
- Электр қозғалтқышын бос жүріс және жүктеме әсерінде тексеру. Электр қоз-ғалтқышын бос жүрісте тексеру механизм ажыратылған кезде атқарылады. Егер механи-змді ажыратуға болмайтын болса, онда тексеру жүктеме қосылмаған кезде орындалады. Тексеру ұзақтығы – 1 сағат.
Бұл кезде подшипниктердің, қозғалтқыш корпусының қызуы, дірілдің болуы, под-шипниктегі шудың сипаты тексеріледі.
Подшипниктердің жағымсыз шуы мен олардың қызуы байқалса, қозғалтқышты бөл-шектеуге және себептерін жоюға тура келеді. Егер подшипниктің қалыпсыз жұмысының себептерін жою мүмкін болмаса, онда оны ауыстырады.
Қозғалтқыш корпусының қатты қызуы кезінде (қалыпты жұмыс істейтін қозғалтқыш-тарға қарағанда жоғары болса) ол тоқтатылады және қозғалтқышқа кернеу жеткізетін, аппараттағы түйіспелердің тиіп тұруы тексеріледі, қозғалтқыш қорабындағы шықпалар-дың ұштарынан бастап, өткізгіш қысқыштарының тартылу тығыздығы тексеріледі.
Қозғалтқышқа кернеу жеткізетін тізбектің жарамдылығы кезінде оның қатты қызуы жойылмаса, онда оны күрделі жөндеуге жіберу керек.
Мұның алдында оның фазалық орамдарының шықпаларының белгіленулерінің сәй-
142.
кестігі тексерілуі керек және тәжірибелі мамандар атқаратын реттеу жұмыстары кезінде
орамдардың тұрақты токқа кедергісі өлшенеді.