- •1.2. Курсты оқып - үйренудің пәні мен әдістері.
- •1.3. Электр қондырғыларын орынды пайдаланудың міндеттері мен шарттары.
- •1.1. Кесте. Пайдалану мақсаттары мен тапсырмаларын жіктеу.
- •1.4. Электр қондырғыларының пайдаланушылық қасиеттері.
- •1.1. Сурет. Электр жабдықтарының пайдаланушылық қасиеттерінің топтамасы.
- •1.2. Сурет. Қозғалтқыштардың пәк-нің сипаттамалары.
- •Техникалық пайдаланудың негіздері.
- •1.6. Өндірістік өнеркәсіптердің энергошаруашылықтарының жабдықтарына қызмет көрсету және жөндеу жүйесі.
- •Электр энергиясының көрсеткіштері мен сапасының межелері.
- •1.7.1. Жиіліктің ауытқуы.
- •1.7.2. Кернеудің ауытқуы.
- •Кернеу өзгерісінің қарқыны.
- •1.7.4. Кернеудің синусоидасыздығы.
- •1.2. Кесте. Синусоидалықтың бұрмалану коэффициентінің мәндері.
- •1.7.5. Кернеудің симметриясыздығы.
- •Бақылау сұрақтары.
- •2 Тарау. Сенімділік теориясының элементтері.
- •2.1. Сенімділік теориясының негізгі түсініктері мен анықтамалары.
- •2.1. Кесте. Электрлік бұйымдардың құрылымдық сенімділігінің көрсеткіштері.
- •2.2. Электротехникалық құрылғылардың сенімділік көрсеткіштері.
- •Торт ═ ∑ ti / n0 (2.3)
- •Тоқтап қалудың пайда болуының себептері мен заңдылықтары.
- •Тоқтап қалу себептері
- •2.1. Сурет. Тоқтап қалулардың себептерінің жіктеуі.
- •2.2. Сурет. Электротехникалық құрылғының жұмыс кезеңіндегі тоқтап қалулардың қарқындылығының қисығы.
- •Пайдалану шарттарының сенімділікке әсері.
- •2.4.1. Қорщаған орта жағдайының электр құрылғыларының жұмысына әсері.
- •2.4.2. Электр қондырғыларын қолдану шарттарының оның жұмысына әсері.
- •2.2. Кесте. Қоршаған орта жағдайының электр қондырғылардың, материалдар мен кабель бұйымдарының сақталуына әсері.
- •2.4.3. Энергияның сапа көрсеткішінің (эск) электр қондырғысының жұмысына әсері.
- •2.4.4. Электр жабдықтарына қызмет көрсету жағдайларының электр қондырғыларының сенімді жұмысына әсері.
- •Бақылау сұрақтары
- •3 Тарау Электр жабдықтарының техникалық алдын – ала анықтаулары.
- •3.1. Негізгі түсініктер мен анықтамалар.
- •3.2. Сынау түрлері.
- •3.3. Оқшаулағыштарды зерттеу арқылы анықтау.
- •3.1. Сурет. Оқшаулағышты алмастыру сұлбасы (а) және ол арқылы өтетін токтардың диаграммасы (б).
- •3.2. Сурет. Құрғақ және ылғал оқшаулағыштардың толық тогы мен кедергісінің өзгеру графигі.
- •3.3. Сурет. Сυ / с20 қатынасының температураға тәуелділігі.
- •1 Және 2 - құрғақ және ылғал оқшаулағыш
- •3.4. Сурет. Құрғақ және ылғал оқшаулағыштардың сиымдылықтарының өзгеру графигі.
- •3.5. Сурет. Ішығ. Шығын тогының берілген кернеуге тәуелділігі (электр қозғалтқыш 6 кВ кернеуге есептелген) 1 және 2 ылғал және құрғақ оқшаулағыштар үшін.
- •3.6.Сурет. Кернеу әсеріндегі диэлектриктегі электр токтарының векторлық диаграммасы.
- •3.4. Профилактикалық сынаулар.
- •3.1 Кесте. Электр қондырғыларының оқшаулағыштарының кедергілеріне профилактика-лық өлшеулер жүргізудің мерзімдері мен межелері.
- •3.5. Оқшаулағыштың кедергісін өлшеу кезінде температураны есепке алу.
- •3.2 Кесте.
- •3.6. Түйіспелерді алдын – ала анықтау.
- •3.7. Оқшаулағыштың кедергісін өлшеу нәтижелері бойынша жабдықтардың техникалық жай-күйіне болжау жасау.
- •3.3. Кесте. Оқшаулағыш кедергісін өлшеудің нәтижелері
- •Бақылау сұрақтары
- •4 Тарау Электр қондырғыларын орынды таңдау мен қолдану негіздері.
- •4.1. Жалпы мағлұматтар.
- •4.2. Техникалық сипаттамалары бойынша таңдау.
- •4.3. Экономикалық белгілері бойынша таңдау.
- •4.4. Қорғаныс құрылғыларын таңдау.
- •4.1. Сурет. Электр қозғалтқыштардың апаттық режим кезіндегі негізгі қызметтік байланыстары.
- •4.1 Кесте.
- •4.5. Электр қондырғыларының жұмыс режимдерін оңтайландыру.
- •4.6. Электр қондырғыларының жүктелу қабілеті.
- •Бақылау сұрақтары
- •5.1. Cурет. Желінің аспалы оқшаулағыштары бар тіреулердегі аралығы.
- •5.1.1. Аспалы желілердің өткізгіштері.
- •Өткізгіштерді белгілеу үшін түрінің жанында қалыпты көлденең қимасының ау-
- •5.1.2. Аспалы желілердің оқшаулағыштары.
- •5.2. Cурет. Аспалы оқшаулағыштардың гирляндалары: 1 – оқшаулағыш, 2 - өткізгішті
- •5.1.3. Аспалы желілердің тіреулері.
- •5.3. Cурет. Аспалы желілердің сұлбасы.
- •5.4. Cурет. Екі тізбекті желіге арналған аралық металл тіреу.
- •5.5. Cурет. Тіреулердегі өткігіштер мен арқансымдардың орналасулары:
- •5.6. Cурет. Өткізгіштерді транспозициялау сұлбасы: а, b,с – тораптың үш фазасы.
- •5.2. Аспалы желілерге қойылатын жалпы талаптар.
- •5.3. Аспалы желілерді пайдалануға қабылдау.
- •5.4. Аспалы электр беру желілеріне қызмет көрсету бойынша пайдалану іс – шаралары.
- •5.4.1. Аспалы электр берудің токтық жүктеме режимдерін сақтау.
- •5.4.2. Аспалы желілерді қарау.
- •5.4.3. Аспалы желілердегі өлшеулерді алдын – ала сынау.
- •5.1. Кесте. Пайдалану кезіндегі тіреулердің қауіпті қималарының рұқсат етілген беріктік қоры және тозу коэффициенті
- •5.2 . Кесте.
- •0,38 КВ аж-дің тіреулерінің негізгі детальдары үшін рұқсат етілген есепті және ең кіші диаметрлері.
- •5.6. Аспалы желілерде жұмыс істеген кездегі техника қауіпсіздігі.
- •Бақылау сұрақтары.
- •Кабельді желілерді пайдалану және жөндеу.
- •6.1. Жалпы мағлұматтар.
- •6.1.1. Кабельдердің конструкциялары.
- •6.1.2. Кернеуі 6 – 10 кВ – тық кабельдерді төсеу тәсілдері.
- •6.1. Кесте. Кернеуі 10 кВ-қа дейінгі кабельдер төселетін траншеялардың өлшемдері.
- •6.2. Кесте. Кабельдердің иілуінің ішкі қисықтығының рұқсат етілетін ең төменгі радиустары.
- •6.3. Кесте. Кабельді желінің әр 1 км-індегі жалғағыш муфталардың рұқсат етілген саны.
- •6.3. Сурет. Кабельдерді арналарға төсеу.
- •6.5. Сурет. Темірбетон панельдерден жасалған блоктар:
- •6.6. Сурет. Кабельдік эстакадалар: а). Жеке тіреуге оратылған біржақты өтпелі; б). Екі жақты; 1 – жылжымайтын күннен қорғағыш панельдер; 2 – алынбалы күннен қорғағыш панельдер; 3 – кабель сөрелері.
- •6 А 2 .7. Сурет. Кабельдік галерея: а). Біржақты; б). Екіжақты; 1 – кабель сөрелері; 2 – күн-нен қорғағыш панельдер.
- •6.4. Кесте. Пайдалану барысында механикалық әсерлер мен керуші жүктемелердің жоқ ке-зіндегі қағаз, пластмасса және резина оқшаулағышы бар күштік кабельдердің қолданылу аумағы.
- •6.2. Кабельді желіні пайдалануға қабылдау.
- •6.5. Кесте. Кабельді желіні пайдалануға өткізу кезіндегі берілетін құжаттардың тізімі мен мазмұны.
- •6.3. Кабельді желілерге қызмет көрсету бойынша пайдаланудың іс – шаралары.
- •6.3.1. Токтық және жылулық режимдерді сақтау.
- •6.7. Кесте. Ауаның температурасын есепке алу үшін қолданылатын түзету коэффициенттері.
- •6.6. Кесте. Жердің температурасын есепке алу үшін қолданылатын түзету коэффициенттері.
- •6.8. Кесте. Жерде құбырдың ішінде және құбырсыз қатар жатқан кабельдер үшін түзету коэффициенттері.
- •6.9. Кесте. Орташа тәуліктік температураға есептегендегі түзету коэффициенті.
- •6.10. Кесте. Кернеуі 10 кВ – қа дейінгі кабельдердің рұқсат етілген асыра жүктелулері.
- •6.3.2. Кабельді желілерді қарау.
- •6.3.3. Адасқан токтар, оларды өлшеу және кабельдерді коррозиядан қорғау.
- •6.3.4. Алдын – ала сынаулар.
- •6.4. Кабельді желілердің зақымданған жерлерін анықтау.
- •2 Мксек
- •6.12. Сурет. Кабельдің зақымданған орнын ілмекті тәсілмен анықтаудың сұлбасы.
- •6.13. Сурет. Біртекті желідегі зарядталған кабельді тесіп өткен кездегі тербелмелі процесстің кернеуі.
- •6.14 Сурет. Өткізгіші үзілген кабельдердің зақымдану түрлері:
- •6.5. Кабель оқшаулағышының зақымданған орнын күйдіру.
- •6.11. Кесте. Кабельдерді кұйдірудің кезеңдері.
- •6.6. Кабельді желілерді жөндеу.
- •Бақылау сұрақтары.
- •Күш беретін трансформаторларды пайдалану.
- •Жалпы мағлұматтар.
- •7.1 Кесте. Трансформаторларды салқындату түрлерінің шартты белгілері.
- •7.2 Күш беретін трансформаторларды пайдаланудың жалпы талаптары.
- •7.3 Трансформаторларды пайдалануға қабылдау.
- •Трансформаторларды құрғатпай пайдалану үшін қосу шарттары.
- •7.2 Кесте. Диэлектрлік tgδ шығындардың рұқсат етілген мәндері.
- •7.3 Кесте. Сиымдылықтардың с2 / с 50 қатынасының рұқсат етілген мәндері.
- •Кесте. Май ішіндегі орамдардың оқшаулағыштарының бірминуттық r60 кедергілерінің рұқсат етілген ең төменгі мәндері.
- •7.5 Трансформаторларды құрғату.
- •7.5 Кесте. Коэффициентті анықтау.
- •7.2. Cурет. Трансформаторды нольдік реттегі токпен құрғату сұлбасы.
- •7.3. Cурет. Трансформаторды бірфазалы қысқа тұйықтаумен құрғату.
- •7.6 Трансформаторлардың жүктелу қабілеті.
- •7.6 Кесте. Трансформаторлардың рұқсат етілген апаттық асыра жүктелулері.
- •7.7 Трансформаторларға техникалық қызмет көрсету.
- •Пайдалану ережелері ( тпе ), басшылыққа алынатын техникалық материалдар,
- •7.8 Трансформатор майы.
- •7.8.1 Трансформатор майының сипаттамалары.
- •7.8.2 Трансформатор майын пайдалану.
- •7.8.3. Майды тазалау, құрғату және қалпына келтіру.
- •7.9. Күш беретін трансформаторларды сынақтан өткізу және жөндеу жұмыстарын орындау кезіндегі техника қауіпсіздігі
- •Бақылау сұрақтары.
- •Кернеуі 1000 в – тан жоғары тарату құрылғыларын пайдалану және жөндеу.
- •8.1. Жалпы мағлұматтар.
- •8.2. Негізгі электр қондырғыларын пайдалану.
- •Тарату құрылғыларын қарау.
- •8.4. Техникалық қызмет көрсету.
- •8.5. Тарату құрылғыларының жабдықтарын ағымдық жөндеу.
- •8.6. Жабдықтарды алдын – ала сынау.
- •8.1 Кесте. Сынау кернеулерінің межелері
- •8.7. Тарату құрылғыларын пайдалану және жөндеу кезіндегі техника қауіпсіздігі.
- •Бақылау сұрақтары.
- •4. Ток жүретін бөліктер мен түйіспелі қосылыстарды күтіп, қадағалаудың ерекшеліктері
- •Электроқозғалтқыштарды пайдалану.
- •9.1. Жалпы мағлұматтар.
- •Қозғалтқыш типтерін белгілеудің мысалдары:
- •9.1 Кесте. Электр машиналарының орамдарының шықпаларының белгіленулері.
- •9.2. Электр қозғалтқыштарын пайдалануға қабылдау.
- •9.3. Электр қозғалтқыштардың пайдалану сенімділігін қамтамасыз ету.
- •9.4. Электр қозғалтқыштарға техникалық қызмет көрсету.
- •9.5. Ағымдық жөндеу.
- •9.6. Электр машиналарының оқшаулағыштарын құрғату тәсілдері.
- •9.7. Электр машиналарын пайдалану кезіндегі техника қауіпсіздігі.
- •Электр қозғалтқыштары.
- •Бақылау сұрақтары.
- •Әдебиеттер тізімі
- •Мазмұны
- •І бөлім. Электр қондырғыларын пайдалану теориясының негіздері
- •Іі бөлім. Электр қондырғыларын техникалық пайдалану
7.8.3. Майды тазалау, құрғату және қалпына келтіру.
Майды құрғату – энергетикалық жүйелерде майды екі тәсілмен құрғатады: майдан бөлме температурасындай температурада құрғақ азотты немесе көмірқышқыл газын сорып алу арқылы; майдың беткі жағында 20 – 30 кПа болатын вакуум тудыру арқылы; бөлме температурасында және 2,5 – 5,5 кПа болатын қалдық қысымда майды тозаң-дандыру арқылы. 8 – 13 кПа қалдық қысымда майды 40 – 500С температураға дейін қыздыру арқылы майды құрғатуды жеделдетуге болады. Шағын жөндеу кәсіпорындары жағдайында майды жылыту немесе 25 – 350С температурада шөгіндіру арқылы құрға-туға болады. Шөгіндіру – майды өте қарапайым, арзан және залалсыз құрғатудың тәсілі. Бұл тәсілдің бір кемшілігі – құрғату процессінің ұзақтығы. Майды қыздыру арқылы құрғату да күрделі емес, себебі қыздыруды көптеген амалдармен жүзеге асыруға болады. Соның бірі – майды трансформатор ыдысының ішінде де қыздыруға болады. Бірақ майды ұзақ қыздыру оның бастапқы қасиеттерінің бүлініуне әкеліп соқтырады.
Майды тазалау. Майды тазалау кезінде ол тек ылғалданып қана қоймай, сонымен қатар ластанады. Механикалық қоспалар мен судан майды тазарту, сүзу және қоспа-ларды ажырату центрден тебетін күш арқылы көмегімен жүзеге асырылады.
Центрден тебетін күш арқылы ажырату қондырғысы майдан ауыр суды қоспадан бөліп алу үшін қолданылады. Майдың температурасы 45 - 550С болуы керек. Төменгі температурада майдың жоғары тұтқырлығы су мен қоспалардың бөлінуін тежейді, ал температура 700С – тан асып кетсе, онда майдағы судың булануы мен жоғары ерігіштігі басталуына байланысты, суды бөліп алу қиындайды. Бұдан басқа жоғары температурада майдың жедел ескіру процессі жүреді. Бұл мақсатта ПСМ – 1 – 3000 немесе жаңа үлгі-дегі ПСМ – 2 – 4 қондырғысы қолданылады. Бұл қондырғылар центрден тебетін күш арқылы қоспаларды ажырату қондырғысы немесе сепаратор, яғни заттардың құрамын-дағы қоспаларды бір-бірінен ажырататын құрал деп аталады.
Сүзу – майды кеуек орта ( картон, қағаз, ағарту материалдарының қабаты, силикагель ) арқылы сүзгіш – пресс көмегімен жаншып өткізу. Сүзгіш қағаз немесе картон тек қана қоспаларды сүзіп қана қоймайды, олар сонымен қатар суды сіңдіріп алады.
Жұмсақ әрі бос картонның ылғалдану қабілеті өте жоғары, бірақ ол шөгінділер мен көмір түйіршіктерін нашар ұстайды және өзі де көптеген талшықтар бөліп шығарады. Сүзгіш – прессте картонның жұмсақ және қатты қабаттарының кезектестірілуі жақсы тазартылған май алуға мүмкіндік береді. Майды мүмкіндігінше 40 – 500С темпе-ратурада сүзген жақсы, себебі жоғары температурада картонның ылғалдану қабілеті төмендейді және судың майда ерігіштігі жоғарылайды. Ластанған картонды таза маймен
шайып тастауға, құрғатуға және қайта пайдалануға болады. 1 т майды тазалау үшін 1 кг – дай картон жұмсалады. Соңғы кездері майды механикалық қоспалардан тазарту үшін ФГН – 30, ФГН – 60 типті ауа кірмейтін конструкциялы сүзгіштер қолданылады.
Сүзгіш – пресс ( сыққыш ). Оны көбінесе лай мен судың қалдықтарын центрден те-бетін күш арқылы ажырату қондырғыларымен тазалаған соң қосады. Ол майдың судан
толық тазалануын және майдың өте жоғары электрлік беріктігін қамтамасыз етеді.Соны-мен қатар, оның артықшылықтарына қалыпты температурада қалыпты жұмыс істеу қабі-леті, ауа мен майдың араласуына жол бермеуі және майды көмірдің ұсақ бөлшектерінен тазарту мүмкіндіктері жатады. Бірақ центрден тебетін күш арқылы ажырататын қондыр-ғылар эмульсия қоспасы бар майларды тазалауға қабілетті болса, ал сүзгіш – пресстің мұндайға қабілеті жоқ. Центрден тебетін күш арқылы ажырататын қондырғыны техникалық қауіпсіздік шараларын қатаң сақтай отырып, жұмыс істеп тұрған трансфор-
121.
маторлардың ыдыстарындағы майларды тазарту үшін қолданады. Сүзгіш – прессте қосымша сүзгіш орта ретінде силикагельді немесе ағартқыш сазбалшықты қолдану, майдың тотығу санын төмендетеді.
Майды қалпына келтіру ( регенерация ). Пайдалану барысында май тотығады ( ес-кіреді ). Бұл кезде оның химиялық құрамы өзгереді, қышқылдар мен шайырлар түзіледі және бірмезгілде жаңа май құрамында табиғи антитотықтырғыштар бүлінеді. Майдың ескіруі нәтижесінде трансформатордың оқшаулағыштарының бүлінуі үдейді. Әсіресе органикалық қосылыстар негізінде жасалған оқшаулағыштар тез бүлінеді. Бірақ майдың ескіруі майдағы негізгі көмірсутектердің 3-5 % - на ғана әсер етеді, ал қалған бөлігі өз-геріссіз және жақсы күйде қалады. Сондықтан майды қалпына келтіруге болады, яғни регенерациялайды. Майды регенерациялау, оның құрамындағы тотығу азықтарын алып тастауға мүмкіндік береді. Майды қалпына келтіру 5 – 7 жылда бір жүргізіліп отырады. Сараптамалар қорытындылары, істен шыққан трансформаторлардың 30 % - ындайының оқшаулағыштары майдың ерте ескіруінен болатындығын көрсетеді. Бірақ майды қайта тазалау оның тұрақтылығын төмендететінін естен шығармау керек.
Трансформаторды пайдалану кезінде майды ылғалданудан қорғау ауа құрғатқыш сүзгіштердің көмегімен іске асырылады. Олардың конструкцияларының 4 нұсқасы бар: силикагельдің массасы 1,2,3 және 5 кг.
Сиымдылығы 60 м3 сұйыққойма ( резервуар ) үшін массасы 5 кг силикагелі бар бір сүзгіш, ал 60 м3 – ден жоғары сұйыққойма үшін массалары 5 кг силикагелі бар екі сүз-гіш орнатылады.
Сүзгіштердегі сорбент ретінде ұсақ кеуекті силикагель қолданылады. КС, КГ және ШСКГ маркалы силикагельдердің КСМК маркалы силикагельдерге қарағанда ылғал сиымдылығы төмен.
Құрғатқыш реагенттің массасы мен сүзгішті таңдау кезінде сұйыққоймадағы немесе
трансформатордағы майдың көлемін, қоршаған ортаның ылғалдылығын, ток жүктемесі-нің түрін ( айнымалы немесе тұрақты), сонымен қатар диаметрі 2,8 – 7,0 мм аралығында болатын силикагель дәндерінің өлшемдерін ескеру қажет.
Пайдалану барысында ауа құрғатқыштың сүзгіштерін, қорғалған жабдыққа ( транс-форматорға ) құйылатын 1000 кг майға 0,5 – 1,0 кг силикагель қолданылатындай етіп таңдап алынады.
11677 – 85 МЕМСТ- қа сәйкес қуаты 1000 кВ*А және одан жоғары майлы трансфор-маторлар майды қалпына келтіретін термосифонды сүзгіштермен жабдықталуы керек.
Майдың қызмет мерзімін, сол сияқты трансформатордың қызмет мерзімін ұзарту үшін келесі шараларды қолдану керек:
- майды тотығу мен ылғалданудан қорғайтын және электр жабдықтарының толық берік-тілігін қамтамасыз ететін арнайы қорғау құралдарын қолдану;
- майды АГИДОЛ – 1 антитотықтырғыш құрылғымен тұрақтандыру ( ионол немесе 2,6 – дитребутил – 4 – метилфенол ) және пайдалану кезінде оның орнықты құрамын демеп отыру;
- термосифонды (ТСФ) немесе адсорбционды (АФ) сүзгіштердің көмегімен электр жаб-дықтарына құйылған майды ірі кеуекті адсорбентпен үздіксіз қалпына келтіріп отыру;
- майды тиімді түрде салқындату;
- майды ауа құрғатқыш сүзгіштердің көмегімен электр жабдықтарындағы қоршаған ор-тадағы ылғалдану мен ластанудан қорғау;
- жылжымалы тазалау құралдары мен қайта қалпына келтіру арқылы майды қондыр-ғының ішінде тікелей пайдалану қасиеттерін қалпына келтіру үшін уақтылы шаралар қолдану;
- сапалы бақылау жүйесін және химиялық зертханаларды осы заманғы әдістер және құ-
ралдармен жабдықтауды жетілдіру.
Ең жақсы тұндырғыш ретінде ДБПК деп аталатын 2,6 – дитретийлік бутилпа-ра-
крезол қолданылады. Тұндырушы антитотықтырғыш қызметін май массасының 3 % - ын құрайтын пирамидон ( техникалық ) да атқара алады.
Тұндырғыш антитотықтырғышы бар майдың қызмет мерзімі 2 – 3 есе артады, бағасы салыстырмалы түрде алғанда онша қымбат емес, майды қорғағыштардың басқа түрлері-
122.
не қарағанда, оны күтіп – қарау анағұрлым жеңіл. Тұндырғышты толықтырып отыру 4 – 5 жылда бір рет жүргізіліп тұрады.
Оқшаулағыш пен майдың жай - күйін тексеру мақсатында және трансформаторлардағы өрістеп келе жатқан ақауларды дер кезінде байқау мақсатында, электр жабдықтарын сы-нау нормалары мен көлеміне сәйкес алдын – ала сынаулар жүргізіледі ( жөндеу аралық ).
Осы сынаулар кезінде орамдардың оқшаулағыштары мен майдың ( оқшаулағыштар-дың кедергісі, tg және т.б. ) сипаттамаларына баса назар аудару керек, себебі олар ескі-ру барысында және оқшаулағыштың ылғалдануы, сонымен қатар ( РПН ) жүктеме арқы-лы реттегіш құрылғысының жай – күйі, пайдалану жағдайында көп дәрежеде өзгерістер-ге ұшырайды.
Пайда болатын ақауларды ерте кезде анықтауға мүмкіндік беретін, күш беретін трансформаторлардың жай – күйіне бақылау жасаудың ақпараттық әдістерінің ең бір ма-ңыздысы – майдың құрамындағы араласқан газдарға хромотографиялық сараптама жа-сау.
Сонымен қатар, алдын-ала сынаулар жасау кезінде тығыз жабылмаған кірмелердегі майлар мен оқшаулағыштарды тексеру жүргізіледі, себебі олар пайдалану барысында жеткілікті түрде тез ылғалданады, ондағы майлар тез ескіреді, ал оқшаулағыштарда кір-мелердің арқауларының оқшаулағыштарының сыртқы қабаттарының ылғалдануына байланысты, оқшаулағыштарда жоғары токтың шығындалуы салдарынан кірмелердің беткі қабаттарындағы жабынның артуы күшейеді.
Жөндеу жұмыстарын жүргізуге байланысты, алдын-ала тексеру кезінде күш беретін
трансформаторлардың жай-күйі туралы толық мәлімет алу мақсатында, материалдық шығындарды азайту үшін, мамандандырылған ұйымдардың көмегін пайдалану арқылы
күш беретін трансформаторларға жиынтықталған тексеру жүргізуге ұсыным беріледі.
Күш беретін трансформаторларды пайдалану тәжірибесіне сүйене отырып, берілген тексерудің түрін келесі мақсаттарда қолдану орынды:
- одан әрі жұмыс істеу және сол жұмыстың мүмкіндігі туралы шешім қабылдау мақса-тында, өзінің қызмет ету мөлшерін атқарған трансформаторлар үшін;
- күрделі жөндеудің көлемі мен қажеттілігі туралы шешім қабылдау мақсатында, 8 – 12 жыл қызмет атқарған трансформаторлар үшін;
- ішкі ақаулардың бар екендігін куәландыратын, мерзімдік сынау нәтижелері немесе басқа да көрсеткіштері мөлшерленген мәнінен асып кеткен трансформаторлар үшін.