2.2.3.Моракселлалар Moraxella және Branhamella туыстасастылары

Moraxella туыстастығы Moraxella және Branhamella екі туыстас астыдан тұрады. Өкілдері – ферменттелмейтін грамтеріс бактериялар, адамның және жануарлардың шырышты қабықтарын мекендейді. Респираторлы инфекцияларды, өткір созылмалы конъюктивиттерді, септикалық менингитті, септицимияны және гонококтық емес уретриттерді шақырады.

Moraxella туыстасастысы – грам теріс қалың қысқа кокк пішінді, 1,0-1,5 * 1,5-2,5 мкм өлшемді көбіне ұзын таяқшалар; қозғалмайды. Аэробтар. Moraxella туыстасастысы төмендегі түрлерден тұрады: M.atlantae, M.bovis, M.lacunata, M.lincolnii, M.nonliquefaciens, M.osloensis, M. phenylpyruvica. Шартты-патогенді бактериялар; сүтқоректі жануарлардың және адамдардың шырышты қабықтарын мекендейді. Типтік түрі – M.lacunata (2.15.сурет).

	Branhamella туыстасастысы – 0,6-1,0 мкм көлемді грамтеріс коктар, қозғалмайды. Аэробтар. Branhamella туыстасастысы төмендегі түрлерден тұрады: B.catarrhalis (Neisseria catarrhalis), B.caviae, B.cuniculi, B.ovis. Типтік түрі – B.catarrhalis. Шартты-патгенді бактериялар; сүтқоректі жануарлардың және адамдардың шырышты қабықтарын мекендейді. Бронхит және бронхопневмония, синусит, отитті шақырады.
2.15.сурет. B.catarrhalis таза дақылының жұғындысы. Грам бойынша бояу. /Компьютерная программа «Диаморф»-«Медицинская микробиология»-атлас-руководство по бактериологиимикологии, протозоологии и вирусологии под редакцией акад. проф. Воробьева А.А./

2.2.4.Вейлонеллалар

Вейлонеллалар - Veillonella туыстастығының грамтеріс кокк пішінді бактериялар (2.16.сурет), жеті түрден тұрады, адамда көбіне кездесетіндері V.atypica, V.dispar, V.parvula. Басқа да микробтар қауымдастығымен ауыз қуысының, мұрын-жұтқыншақта іріңді-қабыну ауруларын шақырады.

	Вейлонеллалар (Veillonella туыстастығы) – 0,3-0,5 мкм диаметрлі грамтеріс кокты бактериялар, жұптасып орналасқан немесе көбінесе жалғыз орналасады, кейде кішкене жинақталған түрде орналасады. Қозғалмайды. Спора және капсула түзбейді. Облигатты анаэробтар. Ауыз қуысының, ішектің және жоғарғы тыныс жолдарының қалыпты микрофлорасының құрамына кіреді.
2.16.сурет. V.parvula – таза дақылы. Грам бойынша бояу. /Компьютерная программа «Диаморф»-«Медицинская микробиология»-атлас-руководство побактериологии микологии, протозоологии и вирусологии под редакцией акад. проф. Воробьева А.А./

Тесттер.

1. Менингококты жұқпа қоздырғышы мына туыстастыққа жатады:

1. Brаnhamella

2. Moraxella

3. Acinetobacter

4. Neissеria

5. Francisella

2. N.meningitidis морфологиялық белгілері:

1. грам теріс таяқшалар

2. грам оң таяқшалар

3. спора түзетін грам оң таяқшалар

4. грам теріс диплококктар

5. грам оң кокктар

3. Менингококкты жұқпалы аурудың берілу жолдары:

1. тұрмыстық қатынас

2. ауа-тамшылы

3. вертикальді

4. трансмиссивті

5. жыныстық

4. «Менингококкты жұқпа, менингококкцемия менингоэнцефалит, ауыр дәрежесі» сатысы диагнозымен келген науқастан бактериологиялық зерттеу үшін қандай материал аулу керек?

1. қан, зәр, нәжіс

2. зәр, қан, қақырық

3. жұтқыншақтың артқы қабырғасынан шырыш, қан, нәжіс

4. жұтқыншақтың артқы қабырғасынан шырыш, қан, ликвор

5. ликвор, қан, нәжіс

4. Ми қабығының қабынуын шақыратын,кофе дәніне ұқсас грам теріс іріңді диплококтарға... жатады.

1. менингококктар

2. стрептококктар

3. стафилококктар

4. пневмококктар

5. гонококтар

5. Тасымалдаушы адамның тыныс жолдарының кілегейлі қабығында өсіп-көбейетін, қоршаған ортаға төзімсіз диплококтарға ... жатады.

1. менингококктар

2. пневмококктар

3. стрептококктар

4. гонококктар

5. стафилококктар

6. Сарысу агарының беткейінде... нәзік түссіз, консистенциясы жабысқақ колония түзеді.

1. менингококктар

2. стрептококктар

3. стафилококктар

4. пневмококктар

5. гонококктар

7. Жұлын сұйықтығында антигендерінің барын ... зерттеу барысында анықтайды.

1. менингококты инфекцияларды

2. қабыну тілмесін

3. Жәншәуды

4. пневмонияны

5. созды

8. Менингококктар ... тұқымдастығына жатады.

1. Neisseriaceae

2. Micrococcaceae

3. Streptococcaceae

4. Bacillaceae

5. Enterobacteriaceae

9. Менингококктар ... жолмен беріледі.

1. ауа-тамшылы

2. алиментарлы

3. трансмиссивті

4. жыныстық

5. парентералды

10. Менингитте ... ауырғаннан кейінгі иммунитет байқалады.

1. берік антимикробты

2. берік емес

3. пассивті

4. ұлпалық

5. антитоксикалық

11. Уретраның, жатыр мойнының цилиндрлік эпителиясында көбейетін грам теріс диплококктар ... шақырады.

1. созды

2. мерезді

3. жұмсақ шанкрды

4. трихомонозды

5. венерологиялық гранулеманы

12. Создың микроскопиялық зерттеуінде ... қолданылады.

1. уретраның бөліндісі

2. экссудат

3. бубонның пунктаты

4. қан

5. нәжіс

13. Гонококкты ауруларда ... жүргізіледі.

1. патологиялық материалдан жұғындыны микроскоптау

2. преципитация реакциясы

3. зертханалық жануарларды залалдау

4. бейтараптау реакциясы

5. сілтілі агарда егу

14. Созды ... жолмен жұқтырады.

1. жыныстық

2. трансмиссивті

3. ауа-тамшылы

4. сулы

5. алиментарлы

15. Жедел создың диагностикасына ... жатады.

1. бактериоскопиялық әдіс

2. КБР

3. биологиялық әдіс

4. агглютинация реакциясы

5. аллергиялық сынама

16. Соз ауруының арнайы алдын алу шаралары ... .

1. жоқ

2. анатоксин

3. бактериофаг

4. арнайы гамма-глобулин

5. аутовакцина

17. Бленнорея кезінде ... .

1. көздің конъюнктивасы зақымдалады

2. миокардит дамиды

3. ми қабаты зақымдалады

4. ауа-тамшы арқылы жұғады

18. Жедел созға микроскопиялық көрінісіне ... тән.

1. аяқталмаған фагоцитоз

2. жағындыда гонококтардың болмауы

3. эротроциттегі гонококтар

4. жасушаішілік қосындылар

5. ірі жасушалар

19. Гоновакцинаны ... қолданады.

1. созылмалы соз ауруын емдеу және создың диагностикасында провакцинация жүргізуге

2. создың алдын алуда

3. жедел созды емдеуде

4. бленореяның алдын-алуда

5. бленореяны емдеуде

20. Грам теріс кофе дәніне ұқсас, жұптасып орналасқан, кокктар ... қоздырғышы болып табылады.

1. создың

2. жұмсақ шанкрдың

3. венерологиялық гранулеманың

4. мерездің

5. трихомоноздың