- •Қазақстан республикасы «аппақ» жшс
- •6 Разрядты Слесарь жөндеуші
- •Алматы, 2011 ж.
- •1 Тақырып. Слесарьлық жұмыстар туралы жалпы мәліметтер
- •1.1. Слесарьлық іс
- •1.2. Кәсiби мамандандыру
- •1.3. Слесарьдың жұмыс орыны
- •1.4. Слесарь шеберханасы
- •1.5. Цехтың слесарь бөлiмшесi
- •1.6. Еңбектi қорғау, қауiпсiздiк және еңбектiң гигиенасы
- •2 Тақырып. Материал тану бойынша жалпы мәліметтер
- •2.1. Материал тануға кiрiспе
- •2.2. Шойындар және олардың бiр түрлерiнiң алуы
- •2.3. Болатты алу , оның сорты және таңбалау
- •1 Сурет. Металлургиялық өндiрiстiң өнiм түрлерi
- •2.4. Қатты қорытпалар
- •2.5. Түстi металлдар және олардың балқымалары
- •2.7. Металлдардың коррозиясы
- •2.8. Металлдық емес материалдар
- •2.9. Түрпiлi және қосалқы материалдар
- •2.10. Қыздыру өңдеуiнiң мақсаттары
- •2.11. Қыздыру өңдеуi үшiн жабдық
- •2.12. Болаттың қаттылығын және температурасын өлшеу
- •2.13. Болаттарды босандату
- •2.14. Болаттарды шынықтыру
- •2.15. Жылдам кескiш болаттарды термиялық өңдеу
- •2.16. Болаттардың беттiк шынықтыруы
- •2.17. Кейбiр құралдардың түрлерiн термиялық өңдеу
- •2.18. Термиялық өңдеуiнiң басқа түрлерi
- •2.19. Шынықтырудан кейiн операциялар
- •2.20. Болаттарды босандату
- •2.21. Шойынның термиялық өңдеуi
- •3 Тақырып. Металлдарды қысыммен өңдеу туралы жалпы мәліметтер
- •3.1. Қолды ыстық ұстахана өңдеуi
- •3.2. Механикалық ыстық өңдеуі
- •3.4. Металлдарды қысыммен өңдеу үшiн машиналар және құралдар
- •2 Сурет. Қолмен соғу үшін қалыпты құрал
- •3Сурет. Еркiн механикалық соғу үшiн ұсталық құрал
- •4 Сурет. Сығуды (а, ә) және қол сығымдағышты құрал (б) сұлбасы
- •4 Тақырып. Машина жасауда алмастырмалықтың негіздері. Шақтамалар, отырғызулар және өлшемдер
- •4.1. Жалпы ережелер
- •4.2. Беттердiң шақтамалары және кедiр-бұдырлықтары
- •5 Сурет. – Шақтама өрісі саңылаумен және білікті отырғызу кезде (саңылаудың ауытқуы оңды, біліктің ауытқуы терiс)
- •6 Сурет . (а, ә, б) беттiң кедiр-бұдырлығының белгiсiнiң таңбалары
- •4.3. Қондырғылар
- •7 Сурет. Отырғызулардың (а) саңылауды жүйеге және (ә) бiлiктiң жүйесiнде шек өрiстерiнiң орналастырылуының мысалдары
- •4.4. Өлшемдер
- •5 Тақырып. Слесарьлық жұмыстардың технологиялық негіздері
- •5.1. Технологиялық процесс
- •5.2. Әмбебапты өлшейтін құрал
- •8 Сурет. Кронциркүлмен (а ) және (ә ) ішкіөлшегіш өлшем
- •1 Және 2- жылжымалы еріндер; 2 және 3- жылжымайтын еріндер; 4- жылжымалы еріндер; 5- тоқтатқыш бұранда; 6 - сызғыш - қарнақ; 7 - тереңдiк өлшеуiш; 8 - нониуспен төрткілдеш
- •9 Сурет. Штангенциркуль
- •10 Сурет. Тереңдiк өлшеуiштi керең саңылауды тереңдiктiң өлшемi
- •1 Және 7 - жақтаушалар; 2 және 8-тоқтатқыш бұрандалар; 3 және 9 - қарнақтар; 4 және 10- микроөлшегiш құрылым: 5 және 11 - нониустар; 6- биiктік сызғыш; 12- жылжымалы ерін; 13- жылжымайтын ерін
- •11Сурет. Тiстiң қалыңдығын тiсөлшегiшпен өлшеу
- •5.3. Дәл өлшеу үшiн өлшеуішті құрал және аспаптар
- •12 Сурет. Микрометр
- •13 Сурет. Микрометрдiң көрсету мысалдары
- •14 Сурет. Микроөлшегiш саңылауөлшер
- •15 Сурет. Индикатордың құрылымы
- •16 Сурет. Шектi мөлшерлегіштер
- •19 Сурет. Жазық параллель шеткi ұзындық өлшемдерi (өлшемді тақталар)
- •20 Сурет. Бұрыштар
- •21 Сурет. Әм (әмбебапты) түрiнiң бұрышты өлшегiш
- •22 Сурет. Слесарь деңгейлерi
- •23 Сурет. Түзу сызықты және жазықтықты тексеру құралдар
- •5.4. Слесарьлық құрал, құрал-саймандар және білдектер
- •24 Сурет. Екi орындықты слесарьлық шеберүстел
- •25 Сурет. Слесарьлық қыспақтар
- •26 Сурет. Бұрандалы слесарьлық қысқыштар
- •27 Сурет. Сомынды кілттер
- •28 Сурет .Слесарьлық қышқаштар
- •5.5. Белгi
- •5.6. Қалыңтырлы материалды бөлшектердi кесу және профилдi ойып алу, шабу, кесіп алу
- •29 Сурет. Слесарьлық қашау
- •30 Сурет. Крейцмейсельдер
- •5.7. Қолды және механикалық металлды ию және түзету
- •31 Сурет. Слесарьлық балғашықтар
- •32 Сурет. Құбыр игіштер
- •33 Сурет. Серiппелер
- •34 Сурет. Қолмен қыспақтарда бұрандалы орау
- •5.8. Қолды және механикалық кесу немесе кесіп алумен
- •35 Сурет. Металлдарды кесу үшiн қолды қайшылар
- •36 Сурет. Қол ара
- •37 Сурет. Кесiлген тістерімен төсемдер
- •38 Сурет. Пышақты құбыр кескiштер (аунақшалы)
- •5.9. Қолды және механикалы түрпілеу
- •39 Сурет. Слесарьлық егеулердің пішіндері
- •40 Сурет. Егеулердiң кертулерiнің түрлері
- •5.10. Бұрғылау және жазу. Бұрғылау станоктерi
- •41Сурет. Бұрғылар
- •42 Сурет. Бұрғылау үшiн кондуктор тақтасымен құрал-сайман
- •43 Сурет . Ортаға дәл келтiру бұрғылар
- •44 Сурет. Ұңгіштер
- •45 Сурет. Жаймалар
- •46 Сурет. Тескіш
- •5.11. Бұрандаларды және бұрандакескiшті кесу құрал
- •47 Сурет. Қолды слесарьлық бұрандаойғыштар
- •48 Сурет. Бұранданың пішініі және кесіндісі
- •5.12. Тойтару үшiн тойтарма жұмыстары және құрал
- •49 Сурет. Тойтармалар
- •50 Сурет. Тойтарма қосулардың түрлері
- •51 Сурет. Тойтарма жiктерiнiң түрлерi
- •52 Сурет. Слесарьлық қырғыштар
- •5.14. Ажарлау және ажарлау білдектерi
- •53 Сурет. Екі еселі шарық
- •5.15. Ысқыштар, жылтырату және беттерін өңдеу
- •54 Сурет. Ысқыштар
- •5.16. Дәнекерлеу, қалайлылау, ішпектерді құю, металлдандыру және желімдеу
- •55 Сурет. Дәнекерлегiштер
- •6 Тақырып. Слесарьлық – құрастыру жұмыстары
- •6.1. Жалпы құрастыру технологиясы
- •56 Сурет. Құрама бөлiктегi кешендi бұйымдарды бөлу, құрастырушы элементтер және олардың өзара байланысы құрылымдық сұлба
- •57 Сурет. Құрастыруды сұлбасы (а) құрастыру бiрлiктерi (ә)
- •58 Сурет. Операциялық карта
- •6.2. Жылжымайтын , ажырағысыз қосылыстарды құрастыру
- •59 Сурет. Бөлшектердi нығыздап кiргiзудiң әдiстерi
- •60 Сурет. Тойтармалардың түрлерi
- •61 Сурет. Тойтарма жiктерiнiң сыртқы пiшiнi
- •62 Сурет. Тойтармалардың элементтерi
- •63 Сурет. Желiмдi қосулардың тағайындалатын конструктивтiк пішіндер
- •64 Сурет. Пісірудің негiзгi түрлерiнiң сұлбасы
- •65 Сурет. Пiсiру жiктерi
- •66 Сурет. Түйiстiру жiктерiнiң түрлері және олардың шартты белгiлері
- •6.3. Ажырамалы жылжымайтын қосылыстарды құрастыру
- •68 Сурет. Бұрандаларды тотпастыру
- •69 Сурет. Бұрамаұстастырмаларды бұрау үшiн құрал
- •70 Сурет. Кілтектер
- •71 Сурет. Оймакілтектер
- •72 Сурет. Оймакілтке қосылыстарының ортаға келтiруiнiң әдiстерi
- •73 Сурет. Сомынды кілттер
- •6.4. Айналмалы қозғалыстың механиздерін құрастыру
- •74 Сурет. Бiлiктер, өстер және тiректер
- •76 Сурет. Индикатор құрал-сайманымен осьтестiкті тексеру
- •77 Сурет. Арнайы бұрылатын құрал-сайман көмегiмен бiлiктердiң өстестiктiгін тексеру сұлбасы
- •78 Сурет. Мойынтректерді тексеру сұлбасы
- •79 Сурет. Мойынтрек тiректерiнiң өзара орналасу
- •80 Сурет. Тұрақты жалғастырғыштар
- •81 Сурет. Іліністі жалғастырғыштар
- •82 Сурет. Сақтағышты жалғастырғыштар
- •83 Сурет. Тежеуiштер
- •6.5. Қозғалыстың беріліс механизмдерін құрастыру
- •84 Сурет. Тiстi берiлiстер
- •85 Суркт. Құрама тiстi доңғалақ
- •86 Сурет. Конусты тiстi берiлiстiң iлiктiрудiң элементтерi
- •87Сурет. Орналастырылу конустық тiстi берiлiстi бояуға байланысу бақылауда өкше
- •88 Сурет. Тұрқыда бұрамдықты редуктордың саңылауларының өстерiнiң орналастырын бақылау
- •89 Сурет. Тұрқыда саңылаулардың орналасуын ( а) бәсеңдеткіш және (ә ) тiстi доңғалақтардың согуын тексеру сұлбасы
- •90 Сурет. Саңылаулардың тұрқыда бәсеңдеткіштің кешендi бақылау үшiн аспап
- •91 Сурет. Цилиндрлi тiстi берiлiстiң құрастыру кезінде (а) сапалы және (ә-в) сапасыз орналасу байланыс дақтар
- •6.6. Түрлендіру механизмдерін құрастыру
- •92 Сурет. Жалпы көрініс қосиінді- бұлғақты механизмнің (а ) және (ә ) бұлғақтың құрылысы
- •93 Сурет. Кулиса механизмi
- •94 Сурет. Қырылдақты механизмдер итшекті домалаумен (а), тұрақты қосиінді радиуспен (ә) және (б, в) алмалы-салмалы итшекпен
- •95 Сурет. Бұрандалы берiлістер
- •96 Сурет. Жүрiс бұранда-сомын берiлісі
- •97 Сурет. Домалаудың бұрама-сомын берiліс конструкциясы
- •98 Сурет. Бағыттаушы сырғанау (а), домалау (ә), және (б) – бағыттайтын гидростатикалық тұйықталмаған сұлба
- •99 Сурет. Компенсаторлар
- •100 Сурет. Жазықты бағыттаушы түйін
- •101 Сурет. Элемент бойынша бағыттайтын бақылау сұлбалары
- •6.7. Құбыржолдарды құрастыру
- •103Сурет. Құбыр қосылыстары
- •104 Сурет. Құбырларды фланецтермен қосу
- •6.8. Гидравликалық және пневматикалық жетектердiң түйiндердiң құрастыру
- •105 Сурет . Гидравликалық жүйелердiң элементтерiнiң шартты график түрiнде бейнелері
- •106 Сурет. Тістегерішті сорғыш
- •107 Сурет. Тілімшелі сорғыш
- •108 Сурет. Дифференциалды күш беретiн гидроцилиндр
- •109 Сурет. Керіқимылдау реттығындар
- •110 Сурет. Құбырлардың қосу түрлері
- •111 Сурет. Күш беретiн гидроцилиндрлердiң тығыздауы
- •112 Сурет. Гидрожетекті элементтерiн тексеру үшін стендтерін сынау сұлбалары
- •6.9. Такелаж жұмыстары
- •113 Сурет. Болаттан жасалған сым арқанының қимасы
- •114 Сурет -(а ) I және бұрандалы қысқыштармен (ә ) бұрым бекiтiлген аяқтары бар арқан жүк асып қоятын арқандар
- •115 Сурет. Жүк таситын шынжырлар
- •116 Сурет. Даналанатын жүктер үшiн басып алулар
- •119 Сурет. Стропалар
- •118 Сурет. Бұрылысты консольды қабырға краны ұшып
- •119 Сурет. Таль (а) және тельфер (ә)
- •120 Сурет. Орын ауыстыруды қолды механизімен дарарельстi арба
- •121 Сурет. Полиспасттар
- •7 Тақырып. Технологиялық жабдықты пайдалану және техникалық қызмет көрсету
- •7. 1 Технологиялық машиналардың пайдалану тиiмдiлiгі
- •122 Сурет. Тм (технологиялық машиналарды) пайдалану процессiнiң иерархиясы
- •7.2 Технологиялық машиналардың пайдалануының ерекше шарттары
- •7.3. Технологиялық машиналарды және электромеханикалық жабдықтарды пайдалану, оларды қолдану, тасымалдауға, техникалық қызмет көрсетуге, жөндеуге дайындық
- •123Сурет. Тм және техникалық қызмет көрсетудiң қолданылатын түрлерiнiң күй құрылымы
- •7.4 Технологиялық жабдықты пайдалануға дайындық
- •7.5 Технологиялық машиналардың техникалық және электрмеханикалық жабдықтың қызмет көрсету түрлерi
- •7.6 Технологиялық машиналарды жөндеу кезінде тқ (техникалық қамтамасыз ету) жұмыстарын ұйымдастыру
- •7.7 Технологиялық машиналардың техникалық қызмет көрсетудi жүйесiнiң көрсеткiштерiн ықшамдау
- •1, 2,... I... M-1 байланысайырмашылығы сияқты түріболады
- •7.8. Технологиялық жабдықтың техникалық диагностикасы
- •124Сурет.Полюстiк магниттеу (а)электромагнитiмен, (ә)соленоидпен
- •125 Сурет.Тоқпен циркуляр магниттеуi (а) бөлшек арқылы және (ә)өткiзгiш арқылы жартылай бөлшекте
- •126Сурет.Физикалық әдiс (рентгеноскопия ) ақаулардың табылуы
- •127Сурет. Ақаулардың ультрадыбыс арқылы табылуы
- •7.9 Сорғышты қондырғылар. Сорғышты қондырғыларды техникалық күту
- •128 Сурет. Сорғыштарды орнату сұлбасы
- •7.10. Сорғыштарды пайдалануға монтаж және іске қосу
- •129 Сурет. Консолды сорғыш үшiн дірілді оқшалауға жасайтын негiз
- •130 Сурет. Дөңгелек сомындар үшiн кiлт
- •131Сурет. Мойынтректердің (а) жарты муфталар және (ә) құрал-саймандар
- •132 Сурет. Ротордың бөлшектерiн алу үшiн құрал-сайман
- •133 Сурет. Домкраттардың секцияларының ағытуы
- •134 Сурет. Тiк сорғыштың салынған заттың сақинасының көрмесi
- •135 Сурет. Арақашықтық епелектiң қалыңдығын анықтау сұлбасы
- •136 Сурет. Сорғышты орнату
- •137Сурет. Сiңетiн сызықтағы кеpi клапаны бар сорғыштың құю сұлбасы
- •138 Сурет. Арынды сызықта кеpi клапаны бар сорғыштың құю сұлбасы
- •7.11 Ортадан тепкiш сорғыштарды сынау
- •139 Сурет. Сорғышты сынау сұлбасы
- •7.12 Сорғыштың арын анықтау
- •7.13 Кавитациялық сорғыштарды сынау
- •140 Сурет. Сорғыштардың ысырылу мiнездемелерi
- •7.14. Сорғыштардың негiзгi ақаулықтары, олардың табылуы және жоюдың әдiстерi
- •7.15. Компрессорлы қондырғылар. Пайдалану және техникалық қызмет көрсету. Поршеньді компрессорларды пайдалану
- •7.16. Сығымдағыштардың негiзгi ақаулықтары және оларды жою әдiстерi
- •7.17 Құбыржолдарды және тиек арматураларды пайдалану Құбырлар және фасонды бөліктері iшкiстационды коммуникациялары
- •141 Сурет. Тығыздамалар
- •142 Сурет. Болаттан пісірілген фасонды бөлiктер
- •8 Тақырып. Бөлшектеуге, жөндеуге, құрастыруға және техникалық қызмет көрсету туралы жалпы мәліметтер
- •8.1. Тағайындау және жөндеудiң түрлерi
- •8.2. Жөндеудiң шарты және орны
- •8.3. Жабдық, құрал және айлабұйымдар
- •8.4. Объектті жөндеуге және бөлшектеуге дайындық
- •8.5. Жөндеудi ұйымдастыру
- •8.6. Бөлшектерді және түйiндердi құрастыру
- •8.7. Құрастырудан кейiн операциялар
- •9 Тақырып. Жөндеу жұмыстары
- •9.1. Жөндеудiң технологиялық процесінің негiзгi кезеңдерi
- •9.2 Үлгiлі бөлшектерді және механизмдерін жөндеу
- •143 Сурет. Жонғыш білдегінің айналдырықтың жөндеу сызбасы
- •144 Сурет. Сыналы белбеудің орналастырылу сұлбасы
- •I, 2, 3, 4 - тiстi доңғалақтың беттерi жөндеуге ұшыралатын
- •145 Сурет. Тiстi доңғалақтың жөндеу тiзбегі
- •147Сурет. Тiстi тәж бұрандалармен, (а)пісірумен және (ә)бұрандамамен және (б) кілтекпен секторларында орнату сұлбасы
- •148 Сурет Құрама текстолит тiстi доңғалағының уақытша жөндеу
- •149 Сурет. Бұрамдық доңғалағының тiстi тәжiн алмастыруды сұлба
- •9.3. Құрал-саймандардың жасау және жөндеу
- •151 Сурет. Әмбебап патрондар
- •152 Сурет. Оқтаулы кондукторлар
- •153 Сурет. Әмбебап-құрама құрал-сайманның сұлбасы
- •154 Сурет. Қаңылтақты бұрамалы қысқы
- •155 Сурет. Негiзгi тiректер
- •156 Сурет . Призмалар
- •157 Сурет. Саусақтарды қондырғы
- •158 Сурет. Бұрамалы қыспақтар
- •159 Сурет. Эксцентрикті қыспақтар (в — эксцентриситет)
- •160 Сурет. Кондукторлы төлкелер
- •161 Сурет. Саңылауларды координаталық өңдеу үшiн әмбебап
- •9.4. Гидравликалық жетектердің түйiндерiн жөндеу
- •162 Сурет. Құбырларды және шлангтердi қосу
- •163 Сурет. Құбырларды шырқайналдыру және ию
- •1, 4, 11, 15 - Мойынтректер; 2 - тұрқы; 3, 12 - тістегеріштер; 5, 16 - ернемектер;
- •164 Сурет. Тістегерішті сорғыш
- •165 Сурет. Сынау стендiнiң сұлбасы
- •166 Сурет. Тілімшелі сорғы
- •9.5. Негiзгi механизмдерді және түйіндерді бақылау
- •167 Сурет. Құралкүймешіктердің орын ауыстыруды түзу сызықтығын
- •168 Сурет. Орын ауыстыруларды түзу сызықтықтығын сым арқылы және микроскоппен тексеру
- •169 Сурет. Машина жасауда қолданылатын оптикалық өлшемдер үшiн коллиматор
- •170 Сурет. Автоколлиматордың сұлбасы
- •171 Сурет. Күймемен және деңгейдi (извернутости ) иiлгендiктi анықтау:
- •9.6. Жөнделетін жұмыстарды орындау кезде қауiпсiздiк талаптар
- •10 Тақырып. Бөлшектерді қалпына келтіру
- •10.1 Жалпы мәлiметтер
- •174 Сурет. Су қобдиы және салмақтармен тартпа шкаф
- •175 Сурет. Эпоксидтық шайырдың негiзiнде құрамның даярлауы
- •10.2. Сызаттарды бiтеу
- •176 Сурет. Сызаттарды бiтеу
- •177 Сурет. Бұрандамалауға бұранды саңылаулары бар сызат
- •178 Сурет. Металлдық жапсырманың қоюы арқылы сызаттарын бiтеу
- •10.3 Ойықтарды бiтеу
- •179 Сурет. Жапсырмалардың салуы бар ойығының бетiмен бiрдей қылып бітеу
- •180 Сурет. Жапсырмалардың салуы бар ойығының бiтеуiн айқастыру
- •181 Сурет. Металлдық жамауды салу арқылы ойықтарды бiтеу
- •10.4 Жылжымайтын бұранды түйiндестердiң қалпына келтiру
- •182 Сурет. Бұрмалауды қоюды бұранды саңылауды қалпына келтiру
- •10.5. Полимерлi жабындарды газ жалынымен жүргізу
- •183 Сурет. Полимерлi жабындарды газ жалынымен жүргізу үшiн жабдық
- •10.6. Синтетикалық желiмдердi қолдану
- •184 Сурет. Қозғалтқыштың картерiндегi сызаттарды бiтеу
- •11 Тақырып. Пісіру туралы жалпы мәліметтер
- •11.1. Газбен пiсiру
- •11.2. Электрлі пісіру
- •11.3. Металлды газды оттекті кесу
- •11.4. Қауiпсiздiк талаптар және еңбектi қорғау
- •12 Тақырып. Технологиялық жабдықты майлау
- •12.1 Қирату және технологиялық жабдықты тозудың түрлерi
- •12.2 Тозудың механикалық түрлерi
- •183 Сурет. Бөлшектердiң тозу сипаты
- •184 Сурет. Домалау мойынтiректерiнiң тозуы
- •12.3. Үйкелiстiң түрлері және майлау материалдары
- •12.2. Майланатын майлар және оларға қоспалар
- •12.3. Технологиялық жабдықтың майлау режімін және түрін таңдау
- •12.6. Қою майлаудың орталықтандырылған жүйелері
- •12.7. Айналымынды сұйық майлау жүйелері
- •185 Сурет. Ротациялық-поршень сорғыштың сұлбасы
- •186 Сурет.Тістегерішті сорғыштың сұлбасы
- •187 Сурет. Фдж түрдiң диск сияқты өздiгiнен тазартатын сүзгiсiнiң сұлбасы
- •188 Сурет. Май суытқыштың сұлбасы
- •12.8. Құбыржолдар және арматура
- •189 Сурет. Құбырлардың қосылыс түрлері
- •13 Тақырып. Полимерлік материалдардан газ құбырларын жинақтау және сынауын жасау ерекшеліктері
- •13.1 Полимерлiк материалдардан құрбырлар және бөлшектер және оларды қолдану
- •13.2 Құбыржолдарды қосу түрлерi
- •190 Сурет. Термопластардан құбыржолдардың ажырамайтын қосулары
- •191 Сурет. Термопласттардан құбыржолдардың ажырамалы қосылысы
- •192 Сурет. Бурттары бар құбырлардың фаолитовты қосылысы
- •13.3 Кесу, ию және құбырларды қалыптау
- •193 Сурет. Қалыптаумен құбырлардың шеттерін өңдеу сұлбасы
- •13.4 Құбыржолдарды құрастыру, пісіру және жабыстыру
- •194 Сурет. Құбырларды және бөлшектердi жапсардың түйiспелiк пiсiру сұлбасы
- •195 Сурет. Нспм-110 түйістіріп пісіретін қосылыстар үшін электрқыздыру құрал
- •196 Сурет. Құбыржолдардың пісіру бөлшектерiн жасауды сұлба
- •197 Сурет. А)- түйiскен кең қоңыш және құбырлар
- •198 Сурет. А)-аспап түйiскен үшiн кең қоңыш және ә)- пісіру кең қоңыш - түйiстiру үшін
- •199 Сурет. Қол газды шыбықты пісіру а- кәдiмгi және ә- жылдамды сұлбасы
- •13.5 Пісірілген және желiмдi қосылыстардың сапасын бақылау
- •13.6 Құбыржолдарды монтаждау
- •200 Сурет. Резеңке сақиналарына вpacтpy6ның құбырларды жинақтау үшiн
- •13.7 Құбыржолдарды жинақтау және сынау кезінде қолданылатын конструкциялар
- •201 Сурет. Пластмасса құбырлары үшiн тiректердiң конструкциясы және самай асты
- •14 Тақырып. Уран жер асты өндіру және оны өңдеу
- •14.1 Уранның ашылуы және оны өнеркәсіпте қолдану
- •14.2. Уранның табиғатта таралуы және Қазақстан кен орындары
- •14.3. Уранның физикалық және химиялық қасиеттері
- •14.4 Уранды өндірудің жер асты скважиналық шаймалау әдісі
- •14.5 Өнімді ерітінділерді қайта өңдеу
- •14.6 Дайын өнімді алу
- •14.7 Кеніште өнімді ерітінділерді қайта өңдеудің технологиялық және аппараттық сұлбасы
- •Глоссарий
- •Қазақша ‑ орысша сөздігі
9 Тақырып. Жөндеу жұмыстары
9.1. Жөндеудiң технологиялық процесінің негiзгi кезеңдерi
Машина жасау кәсiпорындары өнiмнiң өндiрiсi үшiн қажеттi жабдықтың үлкен технологиялық паргi қажеттi алады. Дәлдiктер және жабдықтың жұмысының сенiмдiлiгiнен шығарылатын бұйымдар және еңбек өнiмдiлiк сапаларға тәуелдi болады.
Демек, жабдықтың барлық түрлерi, соның iшiнде және даусыз жұмыс iстеу тиiстi метал кесетiн станоктер даусыз жұмыс iстеу тиiстi. Бас механиканың бөлiмi әрбiр кәсiпорындағы технологиялық жабдықты жұмысқа қабiлеттi күйдiң қамтамасыз етулерi үшiн техниканың ческий қызмет көрсетуi және жөндеуi еш жүзеге асырады.
Машина жасау кәсiпорындарына техникалық қызмет көрсету және жабдықтың жөндеуiнiң үш негiзгi әдiстерi бар болады: және аралас децентрализациялаңған орталықтан-дырылған.
Техникалық қызмет көрсетудi орталықтандырылған әдiс технологиялық жабдық бiразы бар кәсiпорындарында қолданады. Ол лаолардың бұл отдесi тiкелей бағынуға жөндеу кiретiн кәсiпорынның бас механикасының бөлiмiнiң күштермен және құралдарының жұмыстардың барлық Ремонтноелерiн орындауды ескередi - механикалық цех.
Техникалық қызмет көрсетудi децентрализациялаңған әдiс маңыздылау сан iрi цехтармен кәсiпорындарында қолданады. (жөндеулер жөндеу аралық қызмет көрсету, ағымдағы және iргелi) жөндеу жұмыстардың барлық түрлерi бұл әдiсте құрамына жөндеу кiретiн базасының цехта орындайды.
Жөндеу - механикалық цех тек қана күрделi жабдықтың жөндеуiн тапсырылады.
Жөндеудiң барлық түрлерi техникалық қызмет көрсетудi аралас әдiсте басқа iргелi, базасының цехтық жөндеулері, iргелi жөндеулердi орындайды жөндеу тапсырылады - (слесарь, станокты, дәнекерлегiш) бөлiмше және бөлшектi қалпына келтiрiп қатайтуғана емес, жабдық үшiн қосалқы бөлшектi даярлау бұл цехқа мүмкiндiк берген (металлизация, гальваника, қыздыру) бөлiмше болатын механикалық цех.
Аталған кәсiпорындарда басқа техникалық қызмет көрсетудiң келесi әдiстерiн қолданады:
• нақтылы (жаппай немесе үлкен сериялы өндiрiсiнде) технологиялық тiзбектегi мамандан-дырылған жұмыс орын атқарылатын тасқынды техникалық қызмет көрсету;
• қызыметшiмен эксплуатацион ным техникалық қызмет көрсету, яғни оның пайдалануын мерзiмге осы жабдық жұмыс iстейтiн қызыметшiмен;
• мамандандырылған қызыметшiмен техникалық қызмет көрсету - әдейi дайын тұрған объекттердiң объекттерге, маркалары бойынша маманданған жұмыс операциялардың түрлерi және техникалық қызмет көрсетудiң түрлерiне;
• қызмет көрсету ническое келiсiм шарты сол болатын мамандандырылған ұйыммен техникалық қызмет көрсету;
• (кепiлдi мерзiмге кәсiпорын-жасап шығарушы немесе келiсiм шарты бойынша бөлшектер және жұмыс уақытында немесе жабдықтың күйге келтiру бетiн қайтарған агрегаттардың алмастыруын өндiрiп алады) кәсiпорын-жасап шығарушымен техникалық қызмет көрсету.
Кәсiпорындардағы жабдықтың жұмысқа қабiлеттiлiгiнiң қалпына келтiрулерi үшiн жоспарлы - ескертiлген жөндеу (ЖЕЖ) жүргiзiледi - ескi бөлшектер және түйiндердiң техникалық күтуге, алмастыруға және жөндеуi бойынша ұйымдастыру-техникалық шаралардың кешенi.
ЖЕЖ экономикалық орынды келесi жүйелер дәл қазiр мойындалған:
• жаппай немесе кәсiпорын үшiн негiзгi болатын үлкен сериялы өндiрiсi шарт жұмыс iстейтiн жабдықтың периодты жөндеулерi;
• майда сериялы және дара өндiрiстегi өте дәл станоктердiң қарау жөндеулерi және жабдық;
• арнайы жабдықтың үйреншiктi жөндеулерi, тұрақты тәртiптегi кербез жұмыс iстеймiн.
Жабдықтың техникалық қызмет көрсету және жөндеуi оның жоғарғы өнiмдiлiгi, дәлдiк және иә меңгерушi техникалық құжаттамамен-ескерiлген жасап шығарушылардың қаттылығының сақтауына бағытталған. Стандартпен ческий қызмет көрсетуi еш келесi түрлер анықталған:
• тағайындау бойынша қолдануға жабдықты дайндаулардың жанында, тағайындау бойынша оның қолдануының мерзiмiне және қолданудың аяқтау бойыншасы;
• сақтауға әзiрлеудiң жанында, сақтауда және оның аяқтауынан кейiн;
• бiр жағынан жiберуге жабдықты дайндаулардың жанында, бiр жағынан жiберуде және жеткiзуден кейiн;
• (уақыт интервалдары нақтылы, қойылған қолдану кезiндегi құжаттамадан кейiн iске асады) периодты техникалық қызмет көрсету;
• (күзгi-қысқы немесе көктемдегi-жазғы шарттардағы қолдануына жабдықты дайндаудың жанында жүргiзiледi) маусымды техникалық қызмет көрсету;
• (жабдықтың техникалық күйiнен тәуелсiз нормативтiк-техникалық құжаттамамен сәйкес орындалады) регламент белгiленген техникалық қызмет көрсету;
• периодты бақылаумен техникалық қызмет көрсету нормативтiк-техникалық құжаттама ескерiлген мерзiмдiлiктермен және көлемде жүргiзiледi; қосымша жұмыс көлемi техникалық қызмет көрсетудi милиционерге моға жабдықтың техникалық күйiмен анықталады;
• (сiз станоктiң техникалық күйiн үздiксiз бақылаудың нәтижелерi бойынша нормативтiк-техникалық құжаттамамен сәйкес ұялайды) үздiксiз бақылаумен техникалық қызмет көрсету.
Тiзбекті және жөндеудi технологиялық үдерiстi орындауды ереже
Өнеркәсiптiк кәсiпорындардың жабдықтары жоспар жөндеуге құрастыруында бiрыңғай жүйенiң жағдайларымен жоспарлы негiзге алады - ескертiлген жөндеу және машина жасау кәсiпорындарының технологиялық жабдықты пайдалануы.
ЖЕЖ жүйе алдын ала қосып жасалған жоспар бойынша жолымен тиiмдi техникалық күту, алмастыру және ескi бөлшектер және түйiндердiң жөндеуiнiң машиналарының жұмысқа қабiлеттiлiгiнiң қалпына келтiруiне бағытталған.
Бұл жүйелер оның бұзықсыз пайдалануын қамтамасыз ету үшiн жабдыққа шараларының жиынтығы және жөндеуге болады.
Жабдықтың ЖЕЖ жүйе жабдық және жөндеудi пайдалануға күту, қызмет көрсету және қадағалаудың келесi түрлерi тұрды:
•жабдыққа ағымдағы профилактикалық қызмет көрсету және қадағалау;
•жоспарлы тексерулер және тексеру;
•жоспарлы шағын және орта жөндеулер;
•жоспарлы iргелi жөндеу.
Жөндеу цикл - бұл екi iргелi жөндеулердiң арасындағы жабдықтың жұмысының мерзiмi немесе жабдықтың жұмысының мерзiмi бiрiншi iргелi жөндеуге оның пайдалануы бастады.
Циклда жөндеу құрылымымен екi iргелi жөндеулердi аралықты техникалық күту бойынша жұмыстар және жұмыстардың жөндеу түрлерiнiң алмасуын нақтылы рет және тiзбектердi түсiнедi.
Циклда жөндеу ұзақтығы жабдықтың күрделiлiгi, шарттар және оның пайдалануын ұзақтықтан тәуелдi болады. Осылай, метал кесетiн станоктер жаппай және үлкен сериялы өндiрiсiнде жұмыс iстегенделер нелiктен майда сериялы және жеке болғанын кiшiсi жөндеу циклi болады.
Жөндеу цикл жабдықтың пайдалануының шарттарының жақсартуы, үйкелiске шыдамдылық және оның бөлшектерiн берiктiктiң жоғарылатуымен үлкейте алады.
Жеңiл және орташа метал кесетiн (салмағы 10т дейiн) станоктер үшiн циклда келесi жөндеу құрылымы ұсынылады: І-О-А-О-А-О-С-О-А-О-А-О-С-О-А-О-А-О-Т,
мұндағы, І- iргелi жөндеу; О - орташа жөндеу; -А аз жөндеу; Т- тексеру.
Циклда жөндеу ұзақтығы негiзгi тетiктер және алмастыруы және жөндеуi оның толық бұзуы уақытында орындай алған станоктiң бөлшектерi сол станоктiң дәлдiк класы, (шаң басқандықты дәреже, жұмыстанылатын материалдың қаттылығы, түрпiлi өңдеудi бар болу және тағы басқалар) жұмыс жағдайы, өндiрiстiң сипаты және қызмет мерзiмiмен анықталады. Жеңiл және орташа станоктер үшiн циклда орташа жөндеу ұзақтығы 30 000 сағ. жұмысты құрайды. Екi сменалық жұмыс үшiн жөндеу цикл сонымен бiрге (жөндеу мерзiмi) аралық жөндеулердiң арасындағы 90 ай, мерзiмдi құрайды, тексерулердiң арасындағы - 5 ай.
Жөндеулердiң түрлері
Әрбiр станок және оның қозғаушысы циклда бiр жөндеу бойысында бiрнеше орташа, аз жөндеулер және тексерулердi өтедi.
Азды жөндеу - кезектi жоспарлы жөндеуге дейiн агрегаттың қалыпты пайдалануының жанында тетiктердiң алмастырумен немесе ескi бөлшектердi болмашы санның қалпына келтiруi және реттеуiмен қамтамасыз етiлген жоспарлы жөндеудi түр.
Орташа жөндеу - жүктемемен ескi бөлшектердi түбегейлi санның алмастыру және қалпына келтiруi, агрегаттың құрастыру, реттеу және сынауы туралы жанында агрегаттың жартылай бұзуы бұрлығатын жоспарлы жөндеудi түр жеке түйiндердiң iргелi жөндеуi.
Iргелi жөндеу - негiздi тағы басқа бөлшектер және түйiндердiң жөндеуi, жүктемемен агрегаттың құрастыру, реттеу және сынауы жанында агрегаттың толық бұзуы өндiрiп алатын жоспарлы жөндеудi түр ескi бөлшектер және түйiндердiң алмастыруы.
Уақытында орташа және iргелi жөндеулерi кезектi орташа немесе iргелi жөндеудi сол мерзiмге дейiнге бөлшектердi геометриялық дәлдiктi стандарттармен немесе техникалық шарт ескерiлген агрегаттың қуат және өнiмдiлiктерiн қалпына келтiредi.
Iргелi және орташа, шағын және орта жөндеулердi аралық тексерулер және ағымдағы жөндеулер өткiзедi.
Бұдан басқа, (жоспардан тыс ) авария жөндеуiн өткiзудегi қажеттiлiк пайда бола алады. Апат жауапты түйiндер, тетiктер және жеке бөлшектердi бұзылу артынан машинаның мәжбүр тоқтауын шақырады. Түйiндер немесе бөлшектердiң бөлiмше немесе цехтағы өндiрiстiк процесс озонды бұзбайтын машиналары болмашы бұзылу сынулармен деп атайды. Шамамен 1/3 апаттар және сынулар жабдықтың қолдану ережелерiнiң бұзушылығында салдарынан болады. Басқа себептермен ақаулы бөлшектердi жөндеудi сапа, қою, үйлестiру және құрастырушы жұмыстардың жаман нашар орындауы жарбя алады. Апаттардың себебiмен жабдықтың қолдану ережелерiнiң бұзушылығы бола алады: станок кесудiң тым көтерiлген тәртiптерiне жұмысы, жылдамдықтар қорабының тiстi доңғалақтары және берулердi сылауды жеткiлiксiздiк, ауыстырып қосу жұмыс уақытында тағы басқалар.
Жөндеу аралық қызмет көрсету
Бұл (тексеру және ағымдағы жөндеу) қызмет көрсетудi түр басқару механизмы, қоршаулар және майлаушы құрылымдар, сонымен бiрге майда ақаулықтарын дер кезiнде жою және тетiктердiң реттеуi техникалық басқаруларда зауыт-жасап шығарушы көрcетiлген жабдықтардың қолдану ережелерiнiң орындауына бақылау әсiресе тұрды.
Жөндеу аралық қызмет көрсету агрегаттың жұмыстағы үзiлiстерiн өндiрiстiң процессi бұзбай уақытында орындайды,
Жөндеу аралық қызмет көрсету жұмыс орындайды, агрегаттар, және (слесарь бол, электршiлер, майлаушылар т. б.) цехтың жөндеу қызметiнiң кезектi қызыметшiсi вающие қызмет көрсет.
Автоматты сызықтардың жөндеу аралық қызмет көрсетулерi (кейде тағайындауына байланысты сиректеу) тәулiк сайын өткiзедi. Тексеру және ағымдағы жөндеудi екi ауысымдағы сызықтары жұмыс iстегенде екiншi ауысымның аяқтауынан кейiн жүзеге асырады, жөндеу аралық қызмет көрсетудi үш ауысымдағы сызығы жұмыс iстегенде екi ауысымдардың тоғысқан жерлерiнде орындайды.
Автоматты сызықтардың жөндеу аралық қызмет көрсетуi жөндеушi-операторлар өткiзедi, цехтық жөндеу қызметiнiң слесарьлерi қажеттiлiк жағдайда қызықтырады.
Жоспарлы жөндеулердiң арасындағы бөлшектердi геометриялық дәлдiктердi мерзiмдi тексередi, сонымен бiрге ерекше жоспар бойынша өте дәл жабдықтың алдын алу тексерулерiн өткiзедi - графиканы. Геометриялық дәлдiктiң тексеруiн техникалық бақылауды бөлiмнiң контролерi бұдан басқа, осыған жұмысқа слесарь-жөндеушiлер қызықтырады орындайды. Жабдықтың жоспарлы тексеруi 1 оның күйiн тексеру, майда ақаулықтарын жою және кезектi жоспарлы жөндеу атқарылатын даярлайтын жұмыстардың көлемнiң анықталуын мақсатпен өндiрiп алады.
Жабдық жоспарлы жөндеулердiң арасындағы тексерулер өткiзедi слесарь бол - айлық жоспар бойынша жөндеушiлер, жұмыс iстейтiн жабдық бұлар қажеттiлiк жағдайда қызықтырады. Электр жабдықтың алдын алу сынаулары және электр желiлерi өткiзедi техникалық пайдалану және өнеркәсiптiк кәсiпорындардың электр қондырғыларын қызмет көрсетудi қауiпсiздiктiң миын ереже негiзге ала слесарь бол - электршiлер.
ЖЕЖ жүйе келесi техникалық дан тұрады:
• жабдықтар түгендеудi;
• күй кiм оның техничесi анықтауымен жабдықты төлқұжаттаулары;
• жұмыстардың жөндеу түрлерiнiң сипаттамасы;
• циклдердiң жөндеу ұзақтығын анықтау;
• қордағы жиiрек және пайдалану және жөндеу қолданылатын материалдардың санының жабдық, санның жұмыс есептерi ұйымды;
• қордағы жиiрек және түйiндер, олардың толықтыруы, сақтау және есепке алуды ұйымды резервтiң жасауы;
• жөндеудi орындау үшiн технологиялық құжаттамамен тағы басқалар жұмыстық сызбалармен қамтамасыз ету, миды техникалық шарт, нормативтармен;
• жұмыстардың жөндеу сапаны бақылаулар ұйымды.
Жөндеудi өткiзу жабдықтың әрбiр бiрлiгiне нормативтармен жөндеумен сәйкес жоспарлайды. Сонымен бiрге жабдықтың жұмыс есебiн журнал, қойылған жөндеу аралық кезең, пайдаланылған сағаттар немесе жөндеу аралық кезеңге ауысымдар мәлiметтер есте сақтайды. Жылдық жоспарға оборудо вания қарау, аз, орташа және iргелi жөндеулер қосады.
Жөндеудi тиiмдi ұйым келесi шаралардан тұрады:
• жұмыс жасауының техникалық дайындығын;
• жұмыстардың жөндеу барлық түрлерiн жоспарлау;
• озық технологияның қолдануы;
• слесарь жұмыстарының механикаландыруын;
• нақтылы жабдықтар мамандандыруды жөндеуде.
Масштабтардың өндiрiстерiне байланысты қызмет көрсетудiң келесi жөндеу әдiстерiнiң бiрлерiн таңдайды.
Орталықтандырылған жөндеу. Жөндеулердi барлық түрлер - қарау, аз, орташа және iргелi-кәсiпорынның бас механикасының бөлiмiн жүзеге асырады. Жөндеудi орталықтандырылған әдiс өндiрiстiң жеке немесе майда сериялы сипаты бар ептеген кәсiпорындарына, сонымен бiрге бiрөңкей жабдық үлкен саны бар кәсiпорындарында қолданады.
Децентрализациялаңған жөндеу. Кезектi қызмет көрсету, периодты және жоспарлы жөндеулер, қоса iргелi, цехтық жөндеудi де орталықтандырылған әдiсте өндiрiп алады слесарь бол - цех жөндеушiлер механиканың басшылығымен. Бұл жөндеудi әдiс жабдықтың үлкен әртүрлiлiгiнiң жанында өндiрiс үлкен сериялы және жаппай сипаты бар кәсiпорындарында қолданады.
Жөндеудi аралас әдiс. Жөндеу бұл әдiсте цехтығы слесарь бол - жөндеушiлер жөндеудiң барлық түрлерi басқа жөндеу шеберханасын жүзеге асыратын iргелi өндiрiп алады. Бұл орынды, жабдықтың iргелi және орташа жөндеулерi жөндеу шеберханасы және бригаданың цехтық Ремонтноелерi сонымен бiрге өндiрiп алатындасы кейде.
Жөндеудi түйінді әдiсi. Өндiрiстiң ұйымдары жанында жоғары деңгейлi жөндеудi торапты әдiстерiн қолданады. Агрегаттың түйiндерi бұл әдiсте жөндеу талап ететiн қордағы, алдын ала жөнделген, алған немесе жасалған шешiп алмастырады. Жөндеудi торапты әдiсi уақыт түйiн оқшау жабдықтар тұрып қала қысқартады. Ол өте орынды жабдықтың келесi түрлерi үшiн қолдану: кәсiпорында көп еселi бар агрегаттардың аттас үлгiлерi; осы өндiрiстер үшiн негiзгi болатын агрегаттар; оның санынан тәуелсiздiң кран жабдығы.
Жөндеудi бiртiндеп түйiн бойынша әдiс. Бұл әдiс машиналардың түйiндерiнiң iргелi жөндеуiнде қолданады. Оларларды аз жөндеулерге қысқа мерзiмдi жоспарлы тоқтаулар қолдана бiр уақытта емес жөндейдi, дәйектi түрде, сонымен бiрге демалыс күнi және жұмыс жасамайтын ауысымдар. Әдiс сирек кездесетiн қоюларды жөндеу және көтергiш - көлiк, iрi құю жабдығының конструктивтi оқшау түйiндерiнiң қатары, агрегаттық станоктер үшiн ұсынылады. Агрегат кезекпен жөндейтiн түйiндерге бөледi.
Негiзгi жұмыс құжаты (тексерулер, тексерулер, аз, орташа және iргелi жөндеулер) милиционерлердiң оның жеке орындауының мерзiмдерiмен жөндеу циклдi зығыр опредесiнiң жабдықтың әрбiр бiрлiгi үшiн жабдықтың жөндеуiн график болып табылады.
Циклдың жөндеу элементтерiнiң қиындықтары нақты анықтау үшiн конструкция және жабдықтың технологиялық ерекшелiктерiнен тәуелдi болатын жөндеудi күрделiлiктiң дәрежесi жұмыстардың жөндеу жоспарлауында ұғымды пайдаланады.
Білдектің жөндеуiн күрделiлiктiң дәрежесiнiң анықтаулары үшiн бастапқы деректермен төлқұжат болатын техникалық мiнездеме болып табылады. Эталонға метал кесетiн жабдықтың ерекшелiктерiнiң жөндеу бағалары үшiн күрделiлiк токарь қабылданған - үшiн 1000 ммнiң орталықтар арасындағы қашықтығы бар 1К62 iнiң бұранда жасайтын станогi, 400 мм максимал диаметрi бар бұйымының өңдеуi. Бұл станокке механикалық бөлiк бойынша күрделiлiктiң 11 бiрлiктерi берген және 8,5-шi электр.
Еңбексиымдылық жөндеу (сағаттардағы) жұмыстарын қиындығы бiр жөндеу бiрлiгiнiң қиындығына күрделiлiктiң бiрлiктерiнiң санының шығармаларын сияқты анықтайды.
Күтуге және жөндеу бойынша жұмыс жасауының техникалық дайындығы жұмыстардың келесi түрлерi тұрды:
• жүйе қамтылатын ЖЕЖ дың жабдыққа түгендеу ведомостарының құрастыруы;
• түгендеу ведомосымен сәйкес жабдықтың техникалық төлқұжаттарын таңдап алу;
• ақау тiзiмдемелерiнiң құрастыруы;
• тез тозу душар болған бөлшектерге жұмыстық сызбалармен қамтамасыз ету;
• жеке түрлер және өнеркәсiптiк жабдықтың топтарының жөндеуiнiң технологияны дамытулары;
• қордағы бөлшектердi керек санның анықтауы;
• пайдалануға нұсқауларды таңдап алу және өңдеулер, жабдыққа күтуге, жөнделген жабдықтың сылауға, қабылдауына.
Жөндеу жұмыстарға техникалық құжаттама
Металл кесетiн жабдықтың жөндеуi бойынша рет және (Рэ) пайдалануды бойынша нұсқауды өңдеудi ереже және құжаттама МЕСТ 2.601-68- реттелген МЕСТ2.602-68 МЕСТ2.609-79 және МЕСТ26583- 85. Жөндеу бойынша Рэ және құжаттаманы өзгерiстер талаптарымен сәйкес МЕСТ 2.603-68 кiргiзедi.
Пайдалануды бойынша нұсқау пайдалануды мерзiмге техникалық параметрлердiң сақтауы және жұмысқа қабiлеттiлiгiнiң мақсатымен жабдықтың құрылымы және оның жұмысының қағидасының сипаттамасы, қолдану облысы, қауiпсiз пайдалануды ереже, техникалық қызмет көрсету және жөндеудi нұсқау болатын құжат болып табылады. Бұдан басқа, Рэ (қоректену, қысылған ауа, жабдықтау) өндiрiстiк шарттар, максимал экономикалық эффектi бар жұмыс тәртiптерiнiң таңдауындағы пайдалану, негiзгi параметрлер және мiнездеме үшiн дәмеленетiн жүйеге жабдықтың монтажы, оның төменгi қосуы туралы хабар болу керек.
Жабдықтың жөндеуiн ағымдағы және iргелiнiң өткiзулерi үшiн келесi құжаттар тiзбе ескерiлген:
• ортақ техникалық шарттар;
• леялардың сәнiне нақты үлгiнi немесе топқа техникалық шарттар;
• жөндеу бойынша жұмыстық сызбалар және сызбалардың комплектi;
• шығынның нормалары қордағы жиiрек;
• материалдардың шығынының нормалары;
• жөндеу жөнiндегi құжаттарды тiзiм.
Мәтiннен басқа РЭ-ға суреттi материал тағы басқалар суреттер, сызбалар, кесте кiре алады. Ерекше маңызды нұсқаулармен түсiнiк жазулар сөздермен бастауы керек:
«Ықылас, рұқсат етiлмейдi, немесе олар шрифттармен ерекшелейдi. Рэға (альбом, кiтап) бiрнеше жиiрек тұратын мазмұндар мiндеттi түрде сыйғызып салады (бiрiншi бөлiктiң алдында) барлық жиiрек. РЭ ЧПУмен жабдықтар үшiн тағы басқа құжаттар программалау бойынша ЧПУдың құрылымның пайдалануын техникалық сипаттама және бойынша нұсқау, нұсқауларды қоса тiркейдi. Рэның негiзгi бөлiмдерiнiң мазмұнын қарап шығамыз.
Жабдық туралы Ортақ мәлiметтер бөлiм тағайындау туралы жабдықтың толық аты, оның үлгiсi, мәлiметтерде болады, МЕСТ 15150-69-шы, фотосурет бойынша қолдану облысы, климаттық орындауды дәлдiк класы, түр немесе сурет.
Негiзгi техникалық мәлiметтер және мiнездеме бөлiмде (электр, гидравликалық, пневматикалық) ерiксiз келтiру туралы қоятын және жабдықтың бiрiктiрме өлшемдерi, оның техникалық мiнездемесi, қажеттi мәлiметтердiң (аспап және құрал-саймандар) технологиялық әбзелдi жобалау үшiн қажеттi өлшемдерi бар иллюстрацияларын алып келедi.
Комплекттiк бөлiмде оны және қосалқы бөлшектер, аспап, тиiстiлiк сменалық жабдық комплекттiктерi туралы Хабар-ошарды келтiредi.
Қауiпсiздiк өлшемдерi бойынша жөн-жоба бөлiм МЕСТ 2108-68.
арналған МЕСТ 2.601-68 және ҚБҚтың комплектiнiң спецификациясы бойынша қордағы аспаптар және (ҚБҚ ) құрал-саймандардың тiзiмi құрау үлкен сандарақ қордағы жиiрек еңбек қауiпсiздiгi бойынша нормативтiк-техникалық құжаттамамен тағы басқалар мемлекеттiк стандарттармен сәйкес жабдықтың қауiпсiз пайдалануын ережеде болады.
Бұл ережелер еңбектi қорғау бойынша типтiк нұсқаулықтардың негiзгi ережесi қайталануы керек. Жабдықтың құрамы бөлiмде белгiсi оған құрама жиiрек кiретiн жабдықтар, аттар сызбаларды келтiредi.
Бөлiм жабдықтың құрылым және жұмысы және оны басқару органдарының белгiсi бар жабдығы, көлiк, көтергiш, жүктеушi құрылымдар, дүкендер, автооперация жасаушылар, өнеркәсiптiк роботтар, тағы басқа құрылымдарды автоматты бақылаудың құралдарының сұлбалық бейнелеуiн ықшамдалған сурет болу құрама жиiрек.
Электр жабдық бөлiм электр машиналары, аппараттар және олардың (МЕСТ 2.702-75 сәйкес) негiзгi техникалық параметрлерiнiң нұсқауы бар құралдары, қосу схемасы, қосуларды электр жабдықтың маңызды, құрылымдық және функционалдық схемалары, тiзiм және шкафтар, басқару пультi, сыртқы дәмеленетiн ерiксiз келтiрулердi енгiзудiң орындарының нұсқауы бар машина агрегаттарының орналастырылуы, жұмыс және қолдану ережесiнiң сипаттамасы тұрды.
Бөлiм бұндағы түрлердiң бос тұруларының электр жабдықтары үшiн қолданылатын элементтердiң тiзiмi бар тек қана маңызды схемасы келтiрiле алады.
Қауiпсiздiктiң қамтамасыз етуi бойынша шаралардың тiзiмi МЕСТ 12.1.019-79 сәйкес электр жабдықтың қызмет көрсетуiнде құрайды МЕСТ 12.2.009-80 12.3.019-80 және 12.2.026-77. Электр жабдықтың қорғаныс дөрежесi МЕСТ 14254-80-шi реттелген.
Тараулардаға су және пневмо жүйе және майлаушы жүйе олардың монтажы және пайдалану бойынша жабдықтың маңызды схемасы, қосу схемасы, жүйелердiң жұмысының сипаттамасы, жөн-жобаларды алып келедi, МЕСТ 25549-82 сәйкес қолданылатын майлар және майлаушы материалдар бойынша. үрлегiштер үшiн жұмыс сұйығының шығындарын көрсетедi, клапандар және күйге келтiрудi реле үшiн, сыйымдылықтар үшiн - су цилиндрлар, гидроаккумуляторлар және құбырлардың көлемдерiнiң есепке алуы бар су жүйесiнiң көлемi, басқару аспаптарының тiзiмiмен қысылған ауалар параметрлердi келтiредi.
Майлаушы жүйе бөлiм майлаушы материалдардың орындар, жататын толтырылуларды нұсқауы бар жабдықтың сылауын схеманы, және майлаушы материалдардың сылауды мерзiмдiлiк, белгiсi, (пiсекпен, майлаушымен, шұңқырмен) сылаудың әдiстерi болу керек.
7 кестеде МЕСТ 26583-85 бойынша ұсынылатын майлау картасы келтірілген
7 кесте. Майлау картасы
Жабдықтың аты, үлгi |
Нүктенiң нөмiрi схема бойынша |
Майла объекті |
Майлау материалы (аты, марка, МЕСТ, ТШ) |
Майлау тәсілі |
Сылауды мерзiм-дiлiк |
Майлаушы материалдың шығыны қойылған мерзiм iшiнде |
|
|
|
|
|
|
|
Майлаудың жүйенiң сипаттамаларында iске қосуды алдында оның атауы, техникалық мәлiметтер, оның реттеуi, монтаждың ережесi, жiберу және пайдалану әдiстер және құралдары жабдықтың орналастырылуы туралы жабдықтың қалыпты пайдалануы, хабаршылар анықтайтын жұмыс тәртiбi, жұмыс сұйығын жабдықтың жууын рет және уақыттарды алып келедi, жұмыс сұйықтары, майлаушы материалдардың сыйымдылық-тардың толтыруды ережесi, ереже және аппаратураның техникалық күйiн тексерудi рет, соның iшiнде болуы мүмкiн бұзушылықтардың ықтимал себептер, олардың анықталуы және жоюдың әдiстерiнiң нұсқауы бар жабдығының жұмысында туралы сменалық сүзгiш элементтерi бар сүзгiлер, жылжымалы қосулар, су жүйесiнiң құбырлары, гидростанциясы және майлаушы станциялар, хабар-ошар, орындар сәйкес жабдықтың қауiпсiз пайдалануын қамтамасыз ету бойынша шаралардың тiзiмi МЕСТ 12.2.040-79 12.3.001-73 және 12.2.086-82, қолдану немесе сақтауды шектелген мерзiм болатын негiзгi құрылымдар сонымен бiрге пайдаланудың жанында жаруға рұқсат етiлмейтiн элементтердiң тiзiмi. Орнатуды рет бөлiм таңудан босату және жабдықтың орын ауыстыруы қауiпсiздiк өлшемi және ерекшелiктерi және жеке жиынтық бiрлiктер, буманы шешiлген түрдегi кранды жабдықтың орын ауыстыруын рет айқындауыш иллюстрациялар туралы болады, соның iшiнде коммуникация-ларға МЕСТ 2.002-72-шi, бүлiнуден қорғаған сылауларды алып тастаудың әдiстерi, iрге, жабдықтың қоюын ереже, оның қосуын жоспар бойынша жабдықтың график түрiнде суретi бар монтаждық сызбасы, бос жүрiсте оның ресми түрде мақұлдауы бойынша жабдықтың жiберуi, жөн-жоба бастапқы шамасында, пайдалануға бiрiншi мерзiмге тәртiптiң шектеуi жабдықтың жiберуiнен кейiн.
Жұмыстың ретi бөлiм қажеттi аспаптың орын ауыстыру жылдамдықтары және (кесудi жылдамдық, берулердi шама тағы басқалар) бұйымдардың қою әдiстерi, негiзгi тетiктердiң реттеуi, оның мерзiмдiлiгi ерекшелiктерi туралы хабар-ошарда болады, жұдырықшалар, тiстi доңғалақтар, лимбтар туралы тағы басқалар, қозғалыс тiзбек күйге келтiруiне шамадан тыс жүктеу жiберiлетiн шектi жұмыс тәртiптерi. ЧПУмен станоктерi үшiн бағдарлама тесттiң Рэ үшiн шартты бөлшектi өңдеуге күйге келтiрудi өткiзудi рет көрсетедi. Болуы мүмкiн ақаулықтар және олардың жоюының әдiстерi бөлiмде диагностиканың сұрақтары қарап шыққан, электр жабдық, пневмо жүйе, майлаушы жүйенiң жұмысында бұзушылықтардың жоюы бойынша жабдықтың ақауларын жоюдың әдiстерi және жеке оның құрама жиiрек, шаралары келтiрiлген және құрылымдардың ЧПУ, қабылдаулар және жұмыс жасауды биiк сапа қамтамасыз ететiн өлшеу құралдарымен. үшiн күрделi су -, пневмо және электр жүйелерi бұзылудың себебi және ақаулықтарды талап бойынша жеңiлдiк үшiн функционалдық циклограммалар келтiрiлген.
Бұзуды ерекшелiк және құрастыруды бөлiм жабдық негiзiненғана емес, жеке оның жиiрек жабдықтың жоғарғы өнiмдiлiгiнiң тетiктердiң жұмысының сенiмдiлiк және дәлдiк қамтамасыз ететiн шараларының нұсқауымен бұзуды ереже және құрастыру жөндеуде жөндеуде болады. Қосалқы бөлшектер бойынша хабар-ошар бөлiмi подшипниктер, жиынтық бiрлiктердi тiзiмдерде болады және қордағы жиiрек.
Ораушы туралы куәлiк қағаз МЕСТ 2.601-68-шi сәйкес пiсiп жетедi.
Жабдықтарды тасымалдаудың жанында, сонымен бiрге монтаж оған дейiн орынға жеткiзуден кейiн сақтау ұйымдасады. Рэға сондықтан жабдықтың сақтауын шарт дәлдiк класы, масса, габариттi өлшемдер, шығарылымның жылы және атмосфералық және механикалық әсерлерден оның қорғау көрсетiлетiн талаптарға байланысты көрсететiн сақтау бөлiм ескерiлген.
Техникалық қызмет көрсетуге, пайдалану және жөндеу бойынша жөн-жоба бөлiм оның пайдалануы және жөндеу бойынша мерзiмдiлiк және жабдықтың қызмет көрсетуi, ереженiң алмасуы туралы хабар-ошарда болады, орындауы негiзгi параметрлер, техникалық мiнездемелер және пайдалануды мерзiмге жабдықтың жұмысқа қабiлеттiлiгiнiң сақтауын қамтамасыз ететiн жөндеу түрлерi туралы хабар-ошар.
Орындауы тағайындау түзу бойынша дайындық оны қолдануына кепiлдiк беретiн (жоспарлы тексеру, ай сайынғы және жартылай тексерулер, сылауды сылау, толықтыру және алмастыру, жуу, периодты тазартуды шаң көтер, тетiктердiң алдын алу реттеуi, тозғыш бөлшектердi бекiткiштi тартпа, алмастыру, геометриялық және технологиялық дәлдiктiң тексеруi, электр жабдықтың алдын алу сынаулары және ЧПУдың құрылымдары) жабдықтың жоспарлы техникалық қызмет көрсетуiнiң операцияларының толық тiзiмi осы жерде тура келедi. Бөлiмде жоспарлы технологиялық қызмет көрсетулер картаны келтiредi және инструкциялы - техникалық қызмет көрсетудi технологиялық картаны.
Карталардың толтыруы орынына дара өндiрiс қолданылатын жабдықтар үшiн түрлер, қызмет көрсету және жөндеудi мерзiмдiлiк және алмасуды көрсетуге рұқсат етiледi.
Жабдықтың жұмысқа қабiлеттiлiгiнiң қалпына келтiруi бойынша операциялардың кешенi туралы циклда жөндеуе құрылымы, негiзгi мәлiметтер (ағымдағы, орташа, iргелi) жабдықтар жөндеу бойынша нұсқаулардағы және ол құрама жиiрек, сонымен бiрге жиынтық бiрлiктер және бөлшектердi бұзуға, қалпына келтiруге немесе алмастыру бойынша ұсыныс беруге келтiру керек. Бұдан басқа, бөлiм бұл электр энергиясы, техникалық суды шығынға мәлiмет бойыншаларды алып келедi, тағы басқалар жанатын-майлаушы, сонымен бiрге кеңес берiлетiн құрам және қызмет көрсетушiнi бiлiктiлiктi боқта. Жабдықтың жұмысының жедел уақытының есепке алуы жабдықтың техникалық қызмет көрсетуге және жөндеуi бойынша жұмыс есеп кестеге 19.4 көрсетiлген форма бойынша апарады - кестеге 19.5 келтiрiлген форма бойынша. РЭ ға стандарт және кепiлдеме мерзiмдердiң ұзақтығы туралы жасап шығарушының кепiлдiгiнiң бөлiмi, болатын хабар-ошар бар болады.
Бөлшектердi әзiрлеу, бұзу, тазарту және жуу.
Станоктiң берiлулерiне дейiн алдын ала мұқият оның тексерулерi жөндеуде өндiрiп алады, тексерумен осы станок жұмыс iстейтiн жұмыс геометриялық дәлдiктерiнiң сұрауы және өзара жұмыс iсте түйiндердiң қаттылығы және тағы басқалар мiндер жолымен айқындайды. Резервуарлардан станоктiң бұзуын алдында май және мұздатқыш сұйықтарды қотарады. Егер жөндеу iргеден станоктiң алуысыз өткiзсе станок жоңқа, кiрлерден тазартады, шаң көтер және сылау, станоктiң жанында алаңдарды босатады, бұзу және жөндеу үшiн қажеттi құрал қажеттi көтергiш-көлiк орнатады. Электромонтер осыдан кейiн электр желiсiнен станоктi бөлiп тастайды, қалған өткiзгiштер және кабелдiк
Жадағайлалардың аяқтарын қорғайды, электр қалқаншадан сақтағыштарын шешедi. Станоктен жағалауға таяу жер белбеулер және қозғаушының бiлiгiнiң жарты муфталарын шешедi. Жөндеудi орында жазуы бар кестелердi iлiп қояды: «Қоспалсын - жөндеу!».
Метал кесетiн станок немесе басқа жабдықтың бұзуын келесi ережелердiң орындалуымен орындайды: бұзуды алдында станоктiң және гидравликалық схемалар, сызбалармен негiзгi жиiрек кинематиялық техникалық төлқұжатымен танысады; схеманы құрау керек болса - және (станокке жоқ болғанда олардың техникалық құжаттамасында) гидравликалық схема кинематиялық (күрделi жабдықтың жөндеуiнде) бұзуларды график; бөлшектердi дефектацияларды өткiзедi және ақау тiзiмдемелерiн құрайды. Әрбiр талданатын түйiннiң бөлшектерi жеке жәшiктерде бiр (әсiресе жақсы өңдеген беттермен бөлшек абайлап жинақтау керек бол) басқаға үймей жинақтайды. Iрi бөлшектер жөнделетiн станоктiң жанында тығыршықтарда жинақтайды; түйiндердiң бөлшектерi таңбалардың жұмыс жасамайтын беттерiне, бояумен немесе электр графтармен белгiлейдi. Бөлшектердi бұзудың жанында тотықтардың қабыршақтары, май және кiрлерден тазартады.
Қара металлдар үшiн ретiнде жуушы ерiтiндiлер ұсынылады: су 3...5% температурасы кальциленген соданы ерітінді 60... 80 °С), жақсы майын кетiру үшiн (машиналық май немесе асидол) эмульгаторларына толықсытатын. 10г 1 л ерiтiндiде; Мыла ерiтiндiсi ный; майда бөлшектер үшiн - 60.. 80оС ерiтiндiнiң температурасы трихлорэтилен.. Түстi металлдар үшiн тринатрийфосфат және (бойынша 30 г/л әрбiр) кальциленген соданы жуушы су ерiтiндiсi қолдануға болады.
Шарттардағы жөндеу - жуғыштар және бөлшектер және түйiндердiң тазартуы үшiн механикалық цехтар және зауыттардың жөндеу бөлшектен қурап қалған таза шығатын тұрақты жуушы машиналар қолданады.
Бөлшектердiң мiндерiнiң анықталуы, олардың жөндеуiн мүмкiндiктiң анықтауы немесе алмастыруды қажеттiлiк үшiн түйiндер бойынша жуылған және кептiрiлген бөлшектердi дефектацияны олардың жинақтауынан кейiн өткiзедi.
Бөлшектiң дефектациялары процессте үш топтарда iрiктейдi: және жарамсыз жөндеуге келетiн жарамды. Жарамдыға жұмыс беттерiнiң тозуы ности өлшемдер, анықтайтын бұл жұмыс үстiнендерi не бiр кiру рұқсатының сыртына шықпаған бөлшек әкетедi. Тозудың жөндеуге келетiн бөлшектерiнде шектi кiру рұқсаттары биiк бола алады. Мұндай бөлшектердi жөндеу болуы керек орынды.
Ақаулар нәтижелер бойынша жөндеу үшiн бастапқы техникалық және қаржы құжат болып табылған ақырғы ақау тiзiмдемесiн құрайды. Тiзiм бас механиканың бөлiмiнiң сайы ұста және жөндеу бригадасының бригадирының қатысуында техникалық құрайды, техникалық бақылауды бөлiм және цехтың өкiлдерi.
Оның нәтижелерi бойынша құжаттаманың ресiмдеуiне ақауарды процесс және уақыттың қысқартуының жеңiлдетулерi үшiн мiндердiң алдын ала даярланылған бiр үлгiдегi тiзiмдерiн қолдануға ұсынылады. Мұндай тiзiмдерде мiндердiң түрлерi болуы мүмкiн станоктiң барлық тозғыш бөлшектерiн атау болуы мүмкiн кiргiзедi операцияларды қайта санайды немесе жұмыстар, жататын орындауларды қысқаша сипаттама жөндеуде алып келедi. Конструкторлар жөндеуге тiзiмнiң ресiмдеулерiнен кейiн сызбалардың өңдеулерiн жүзеге асырады және технологиялық құжаттамаларды ресiмдейдi. Тiзiм құрастыруды және станоктiң өткiзуiн жөндеуден кейiн бойынша бөлшектердi жөндеу, жасаулар тексеретiн құжатпен қызмет көрсетедi.
Бөлшектердi жөндеу
Болмай қалмайтын олардың тозуының тетiктер және машиналардың бөлшектерiн пайдаланулар процессте. Жұмыстың уақыты кейiн машиналардың бөлшектерiн көпшiлiк кейбiр ары қарай пайдалану үшiн тозудың нәтижесiнде жарамсыз болады немесе шаршау және жөндеу немесе алмастырулар талап етедi.
Тозу - бұл әр түрлi себеп шақырылған оның құрылымдары қатты заттың сыртқы жiктерiнiң қиратуы және өзгерiс.
Тозу табиғи және аварияға ұсақтайды. Табиғи тозуды айырмашылық белгi тетiк тағы басқа себептермен әсер шақырылатын үйкелiс күштерiнiң бөлшектерiн тозу шамасының ақырын өсiп келе жатуы, коррозия әдеттегiдей қолданғанда болып табылады. Авария тозуы үшiн жабдыққа немесе жасау және жабдықтың тетiктерiнiң құрастыруының конструктивтiк және технологиялық мiндерiмен бөлшектердi тоздыруды өскелең процесс, мерзiмдi терiс күтуiмен тән. Олардың қалпына келтiруiн тиiмдi әдiстiң таңдауын үлкен мән жөндеу талап ететiн машиналардың бөлшектерiн қалпына келтiруде алады. Бөлшектердi қалпына келтiрудiң әдiстерiнiң дұрыс таңдауы жөндеудi құн төмендетедi, жабдық, материалдардың шығыны тұрып қал және жөндеу аралық қызмет мерзiмiн жоғарылатады.
Станоктiң бөлшектерiн тозудың дәрежелерi келесi көрсеткiштердi мiнездейтiн оның жұмысқа қабiлеттiлiгi тәуелдi болады: бұл станокпен пiшiлген затының ностьсi, электр энергиясының өнiмдiлiк, қуат, пайдалы әсер коэффициентi, шығыны үстiнен өңдеуге болған дәлдiк және тазалық. Бөлшектердi қалпына келтiрудiң екi негiзгi әдiстерi бар болады: өлшемдердiң жөндеуге дейiн қалпына келтiруi және номиналды өлшемдерге дейiн қалпына келтiруi. Ескi бөлшектердi геометриялық формалардың бiрiншi жағдайында механикалық өңдеулермен өлшемдер жөндеуге қойылған кiру рұқсаттарының шектерiндегi бөлшектердi (номиналды ) бастапқы өлшемдер өзгерте дұрыстайды. Механикалық өңдеу қалпына келтiрiлген бөлшектер көбiрек немесе аз номиналды өлшемдер бола алатын өлшемдер жаңа жөндеулері болады. Мысалы, оның жөндеу өлшемiнiң бiлiгiнiң шейктерiн өңдеудiң жанында номиналды кiшiреедi, саңылауды жұмыс бетiнiң өңдеуiнiң жанында - көбiрек.
Номиналды өлшемдерге дейiн ескi бөлшектерiн қалпына келтiру өлшемдердiң жөндеуге дейiн қалпына келтiруi, және ұзартуда металл қабаттай болуға қарағанда озығырақ болып табылады. Реттiң шексiз санның бөлшегi сайып келгенде қалпына келтiруге болады. үйкелiске шыдамды металлдар және балқымалардың бөлшектерiн ұзарту олардың номиналды өлшемдерiн қалпына келтiрiп және олардың қызметiнiң мерзiмiн жоғарылатуға мүмкiндiк бередi.
Жөндеу тәжiрибесiнде ескi бөлшектердi қалпына келтiрудiң келесi негiзгi әдiстерiн қолданады: механикалық және слесарь өңдеуi, дәнекерлеудi, балқытып қаптастыруды, металлизацияны, бөлшектердi хромдау, никельмен қаптау, болаттау, жабысып қалу, беттiң қатайтуы және қысыммен олардың формасының қалпына келтiруi. Әдеттегiдей, бөлшектiң қалпына келтiрулерiнен кейiн аталған әдiстердiң бiрi оны кездесетiн бөлшектердiң отырғызуларын қалпына келтiру, сопақтықтың жоюы немесе олардың беттерiнiң конустығы үшiн керек механикалық немесе слесарь өңдеуiне өңдеудi тиiстi тазалықтың қамтамасыз етуi ұшырайды. Механикалық және слесарь өңдеуiмен жазық түйiндестiрiлетiн (бағдарлаушы станиналар, тақталар, сыналар) беттермен бөлшектердi қалпына келтiредi. Олар бағдарлаушы 0, 2 ммге дейiн тозуында қырынулармен қалпына келтiредi, 0,5 мм дейiн тозуда - қайраумен, 0,5 мм нiң тозуында - келесi қайраумен немесе қырынумен жонумен.
Ең алдымен бiлiктер, өстер және бұрандалардың жөндеуiнде саңылаудың олардың орталық ойыншыларын тексерiп қалпына келтiредi. Бет осыдан кейiн (0,02 мм ге дейiн сызат, тәуекелдер, сопақтығы) болмашы тозу болатын қырнайды, жанында түбегейлi тозулардан астам - өлшемнiң жөндеуіне дейiн өсiп жетiлдiрiп, егеп қырнайды.
Тозудың компенсаторларының қолдануы. Кездесетiн бөлшектердiң бастапқы отырғызуларын қалпына келтiрулер үшiн бөлшектердi олардың түбегейлi тозуында қолданады - компенсаторлар. Түйiндестiрiлетiн бөлшектердi бiр өлшемнiң ең жақын .
Жөндеуіне дейiн жұмыстанады, екiншi - аралық бөлшектердi орнатады. Бөлшектер - компенсаторлары және жылжымалы сменалық бола алады. Сменалық компенсаторлар тозуға жөндеудi моментке пайда болған түйiндесте орнатады. Жылжымалы компенсаторлар, жаңғыртпай, негiзгi бөлшектер туралы компенсатордың тиiстi орын ауыстыруымен бөлшектердi тозу салдарынан құрастыратын саңылаулар шеттетуге боладуға осындайда орнатады. Цилиндрлiк бөлшектер үшiн сменалық компенсаторлармен төлке және сақиналар қызмет көрсетедi, үшiн жазық - тақталар. Сменалық бөлшектер станоктердiң түйiндерiнiң кең таралғандары үшiн - компенсаторлар өлшемдердiң жөндеу шәкiлiмен сәйкес орынды алдын ала дайындап қою.
Бұзылуларды жөндеу және сызаттардың бiтеуi. үлкен күштердi iшкi кернеулер бөлшектердегi әсердiң нәтижесiнде пайда болатын мiндер немесе (сызат, ойық, түбегейлi кетiктер, сызат және бояп бiтiру) механикалық зақымданулар артынан, слесарлық-механикалық өңдеулермен жояды. Сызат және ойықтар дәнекерлеп, қайнатып, құйып, металлдап, жамау да штифттарға шарт қояды.
Дәнекерлеумен және балқытып қаптастырудың бөлшектерiн қалпына келтiру. Дәнекерлеуiн жабдықтар жөндеуiнде балқытып қаптастыру қалпына келтiруiнде қиратылған және майып бөлшектер, ескi бөлшектердiң өлшемдерiнiң қалпына келтiруi және олардың тұрақты тоздырғышының жоғарылатуының ажырамайтын Қосуларының алуы үшiн жолымен табанды металлдардан астам қолданады.
Жөндеу тәжiрибесiндегi тарату ең үлкен флюстың жiгiмен автоматты және жартылай автоматты доғалы дәнекерлеу және балқытып қаптастыруларды алды. Мүлтiксiзден кем дәнекерлеу және балқытып қаптастырудың қол әдiстерi, бiрақ кәсiпорындар мамандырмалған Ремонтноелердегi машиналардың бөлшектерiн жөндеуде маневрлiктiң арқасында алмастырылмайтын әмбебаптық және процесстiң оңайлықтарымен болып табылады.
Газбен пiсiрудi шойынның мүйiзi бөлшектердi қалпына келтiру үшiн қолданады. Бөлшектер, болатын ептеген габариттi өлшемдер және массаны, алдын ала жылытусыз пiсiредi, iрi бөлшектер алдын ала қыздырады.
Электр доғасымен пісіру көп үнемдi және салыстырғанда газбен пiсiрумен сенiмдiрек дәнекерленген Қосуды құрады.
Балқытып қаптастыру бөлшектердi қалпына келтiрудiң негiзгi әдiстерiнiң бiрi болып табылады. Ол үйкелетiн беттерге үлкен үйкелiске шыдамдылықты беруге кереккенде жағдайлар сол кең қолданылады.
Металдандырудың бөлшектерiн қалпына келтiру. Металдандыру - бұл атқаруға ерiтiлмелi бөлшектi бетке лақтырды. Арнайы құралдағы ерiтiлмелi металл - металлизатор - ауаның сорғалауы немесе газдың өте ұсақ бөлшектерге тозаңдалады және тасымалданады бүтiн болып табылмағанында емес, өте ұсақ тотығылған бөлшек тұратын кеуектi массаны болғанында әкелген жiктiң бөлшегiн бет алдын ала дайын тұрған.
Гальваника жамылғылары. Олардың механикалығын кедергiсiнiң бөлшектердi шалағай қаттылық және үлкеюiнiң жоғарылатулары үшiн, сонымен бiрге олар бөлшектердiң өлшемдерiнiң қалпына келтiруi үшiн 0, 25 және 0, 3 ммнiң жуандығын (хромдайды) хромның жiгiмен жабамын.
Хромдалған жамылғылар тегiс және кеуектiге ұсақтайды. Тегiс хромдалған сылауды жабулаумен бөлшектiң беттерiне жаман нашар сулану артынан жығылмай тұрмайды. Бөлшектер жұмыс iстегенде құрғақ пайда болады, үйкелетiн беттерге нәтижеде не кетiктер көрiнiп қалады. Бұл кемшiлiктiң жоюлары үшiн кеуектi хромдалған жамылғыларды қолданады. Дер кезiнде және бөлшектер сыртқы бет құрастыратын каналдар бөлшектердi тозу және ұзартатын қызмет мерзiм төмендететiн сылау аялдайды.
Қабаттай - қазiргi жөндеу технологиясының тиiмдi әдiстерiнiң бiрi жолымен Гальвани ұзартуының бөлшектерiн қалпына келтiру. Болаттау едәуiр үлкенiрек жуандықтың металлдың жiгi 2.. 3 мм келтiруге хромдауға қарағанда мүмкiндiк бередi. Бұл әдiспен жылжымайтын отырғызулармен бөлшек немесе аласалау шалағай қаттылықпен бөлшектi орынды қалпына келтiру; 0,5 мм нiң тозу шамасының жанында үйкелiс жұмыс iстейтiн бөлшектер; соққы және уатылуға бiр уақытта жұмыс iстейтiн бөлшектер.
Қатты никельмен қаптау. Никель жамылғыларын үлкен қаттылық никелдiң тұнбаларының алу қамтамасыз ететiн арнайы құрамдардың электролиттерiне қолдану есебiнен жетедi-фосформен. Никель жамылғылары әдетте фосфордың мазмұныды никелдердi деп атайды-фосфорлы жамылғылармен, олардың (электр және химия әдiстерiмен) алуын процесс - қатты никельмен қаптаумен. Химия никельмен қаптауы бос тұру көп болып табылады және химия препараттары көмегiмен оның тұздарының ерiтiндiлерiнен никелдiң ерекшелеуi жолымен iске асады - қалпына келтiргiштер.
Қысыммен тозған бөлшектерiн қалпына келтiру. Майысқан және тозған бөлшектер қысымды қалпына келтiрумен мүмкiн. Бұл әдiс металлдардың әсемдiлiгiнiң қолдануында негiзделген. Материалы суық немесе қыздырылған күйде әсемдiлiкпен ие болатын бөлшек қалпына келтiру мүмкiн қысыммен өңдеуге өзгерте қалпына келтiру мүмкiн жанында.
Қысымның әр түрлi бөлшектерiн қалпына келтiрулер негiзгi түрлерге жатады:
• тұнбалық төлкелер, саусақтар, тiстi доңғалақтардың қалпына келтiруiнде;
• тарату пiскектер, автоматтардың роликтерiнiң саусақтарын қалпына келтiруде тағы сол сияқтылар.;
• қысу подшипниктер және төлкелердiң салымдарының қалпына келтiруiнде;
• қысу тiстi доңғалақтар және шлиц белдiкшелерiнiң қалпына келтiруiнде;
• тегiс және иiндi белдiктер және тетiктердiң түзетуi үшiн түзету;
• мойындар және көтеру есебiнен тарақ металлының бiлiктерiнiң цапфаларын диаметрдiң үлкеюi үшiн жаншу ойыстардың бiлiмiнде.
Бөлшектерiн майысқақ деформациялану роликтермен немесе түйiршiктермен құрыштан жасалған немесе шойын бөлшек санмен, шекiмемен, жаттықтыруды өңдеуiмен сонымен бiрге өндiрiп алады.
Борлау - бөлшектердi шалағай жiктердiң тұрақты тоздырғышының жоғарылату себепшi болатын химия-қыздыру өңдеу. Электр пешiнiң қыш тостағанына бұл процесстiң жүзеге асырулары үшiн бұрғыға ерiтiлмелi сұйықты 1000оСге дейiн қыза құрастырады қыстырады. Салпыншаққа немесе металлдық кәрзеңкедегi қыш тостаған бұл бөлшектердi лықсиды.
Болаттан жасалған бөлшектi бет ерiтiлмелi Орманмен жариды, және жанында без борид құрастыратын химия-қыздыру реакция болады. Тотығу және коррозия, қышқылға төзiмдiлiк, ыстыққа тiреулылыққа қарсы бөлшектi қаттылық, оның табандылықтары нәтижеде жоғарылайды. Электролиздi борлауы келесi кезеңдерден тұрады: ерiтiлмелi бурыл 1000оС-шi температураның жанында қыш тостағанға бөлшектерiн майын кетiру, тоқаш, жүктеу, ауадағы 1...2 сағ. шыдам, суу 100оСге дейiн, механикалық өңдеуге жiберудi анықтаудың мақсаты бар өңдеген беттерiнiң өлшемдерiнiң жамылғыны сапаны бақылау, бақылауы.
Болаттау (темiрлеп бiтiру ) - без қабаттай - бөлшектердi қалпына келтiрудiң тиiмдi әдiстерiнiң бiрi жөндеуде гальвани ұзартуы. 15-20 ретке процессiнiң өнiмдiлiгi хромдауға қарағандасы жоғары.
Беттер, жататын емес болаттаулар үшiн изоляциялы материалдар ретiнде, 3:1-шi байланыстағы нитроэмальсi бар цапонлактiң қоспасы, цапонлак, нитроэмаль, текстолит, эбонит және винилпласттан қорғайтын қораптары ұсынылады. Қайрау механикалық өңдеулерге бөлшектiң болаттауларынан кейiн ұшырайды.
Болаттаудың әдiсiн ескi бөлшектердi үш қалпына келтiрудi технологиялық сұлбасы дәл қазiр жасалған:
• жылжымайтын отырғызулар немесе аласалау шалағай қаттылықпен бөлшектерiн қалпына келтiру қосымша жылу өңдеу немесе хромдаусыз;
• тозу шамасының жанында5 ммң үйкелiс жұмыс iстейтiн бөлшектердi қалпына келтiру; қалпына келтiрiлген беттер болаттаулар және тиiстi механикалық өңдеуден кейiн хромдауларға ұшырайды;
• соққы және уатылуға бiр уақытта жұмыс iстейтiн бөлшектердi қалпына келтiру; қаттылықтың жоғарылатуы және бөлшектi тұрақты тоздырғыш үшiн болаттаулардан кейiн қыздыру өңдеулерiне ұшырайды; өсiп жетiлдiрiлетiн металлдың тұтқырлығы болаттаулар процессте жоғалтудан аман болу үшiн 0,25% көмiртек аспайтын болуы керек.
Бұл сұлба бойынша оңай кескiннiң бөлшектерiн қалпына келтiредi, болуы мүмкiн олардың деформациясының жылу өңдеуiнiң жанында қыздыру артынан өйткенi.
